Danıştay 12. Daire E.2022/2844 K.2022/5421

Dava konusu istem: Davalı idarede görev yapan davacının, davalı idare ile Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası arasında akdedilen Sosyal Denge Sözleşmesi gereğince ödenmekte olan sosyal denge tazminatının 2021 Ocak ayı maaşında eksik ödenerek kesilmesi üzerine kesinti nedeninin tarafına bildirilmesi ve mağduriyetinin giderilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (g) bendinin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların faiziyle birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davanın, Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (g) bendinde yer alan "Kurul raporları ve yataklı tedaviler hariç, raporlu olanlar raporlu olduğu sürece Sosyal Denge Tazminatından faydalanamazlar" şeklindeki hükmün iptali istemi yönünden incelenmesinden; anılan hükmün Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edildiği görüldüğünden, davanın konusunun kalmadığı;

davanın, 2021 Ocak ayı maaşında eksik ödenerek kesilmesi üzerine kesinti nedeninin tarafına bildirilmesi ve mağduriyetinin giderilmesi istemiyle yaptığı başvurunun davacı tarafından istirahat raporu almasından dolayı Sosyal Denge Sözleşmesinin 7. maddesinin (g) uyarınca reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden incelenmesinden.

Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (g) bendinde yer alan "Kurul raporları ve yataklı tedaviler hariç, raporlu olanlar raporlu olduğu sürece Sosyal Denge Tazminatından faydalanamazlar" şeklindeki hükmün Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edildiği görüldüğünden, hukuka aykırı bulunan Sözleşme maddesine dayanılarak, davacının sosyal denge tazminatının 2021 Ocak ayı maaşında eksik ödenerek kesilmesi üzerine kesinti nedeninin tarafına bildirilmesi ve mağduriyetinin giderilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan.

Anayasa’nın 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralı uyarınca, davacının 2021 Ocak ayında maaşında yapılan sosyal denge tazminatı kesintisinin kesinti tarihinden ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (g) bendinin iptali yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin iptaline,

2021 Ocak ayında eksik ödenen sosyal denge tazminatının kesinti tarihinden ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ve davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, sosyal denge tazminatının memurun sunduğu hizmette azalmaya sebep olan belli şartlarda ödenmemesi yaklaşımının, söz konusu tazminatın verilen hizmetle orantılı olması gerekliliğinden kaynaklandığı, sözleşmenin sadece kişinin lehine olan hükümlerinin uygulanıp, diğer hükümlerinin uygulanmamasının kişiye özel bir uygulama yaratacağı ileri sürülmektedir. Davalı yanında müdahil Sendika tarafından, davada süre aşımı bulunduğu, Sözleşmenin iptali istenilen maddesinde de hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının, yapılan kesintinin, kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davacıya iade edilmesine ilişkin kısmına gelince;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kuralına yer verilmiştir.

Faiz; bir idari işlem nedeniyle hakları ihlal edilen ilgililerin bu işlem nedeniyle uğradıkları parasal kayıplarının veya yoksun kaldıklarını öne sürdükleri mali haklarının gecikerek ödenmesi ya da hiç ödenmemesi durumunda bu gecikmeden doğacak zararı karşılayan bir meblağ olup, bu niteliği itibariyle yasal faiz, asıl alacağa bağlı fer’i bir alacak niteliğindedir.

Bir idari işlem veya eylemden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak;

a) İdareye başvuru var ise, bu başvuru tarihinin;

b) İdareye başvuru yok ise, davanın açıldığı tarihin;

c) İdari işleme karşı açılan bir iptal davasında, sadece dava konusu işlemin iptalinin istenilmesi ve bu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, bu iptal kararına dayalı olarak süresinde açılmış bir tam yargı davasında, ilk davanın (yani iptal davasının) açıldığı tarihteki başvuru tarihinin; başvuru yok ise, anılan iptal davasının açıldığı tarihin;

Esas alınması gerektiği, Danıştay İçtihatlarıyla istikrar kazanmıştır.

İdare Mahkemesince, davacıdan kesilen tutarların, "yasal faiz başlangıç tarihi"nin başvuru tarihi esas alınarak bu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle iadesine karar verilmesi gerekirken, "kesinti tarihinden ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de;

bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, İdare Mahkemesi kararının, "2021 Ocak ayında eksik ödenen sosyal denge tazminatının, başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.