Danıştay 12. Daire E.2022/2846 K.2024/5631

Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli çevre mühendisi olarak görev yapan davacının, 2021 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 2020 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesi işlemine karşı açılan davada, mahkemenin... tarih E:...

K:... sayılı kararıyla "her ne kadar davalı idarenin savunma dilekçesinde, belediyenin bir kamu kuruluşu olduğundan personel çalıştırmada mali yapısıyla ilgili olarak personel giderlerinin bütçe gelirlerinin %30'nu aşamayacağı kuralına tabii olduğu, tasarruf tedbirleri kapsamında davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmediği ileri sürülmekte ise de.

22/09/2020 tarihli ara kararıyla davacının görev yaptığı teknik hizmetler sınıfı 8. dereceli mühendis kadrosunda boş-dolu kadro durumunun davalı idareden sorulması üzerine dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden; anılan kadroda 3 dolu 4 boş olmak üzere 7 kadro olduğunun belirtildiği, davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesi işleminden kısa bir süre sonra, belediyenin iştiraki olan ...

Turizm ve Sanayi Tic.Ltd.Şirketi'ne, 06/01/2020 Tarihinde ...isimli başka bir işçinin Çevre Mühendisi olarak görevlendirildiği, anılan işçinin ... tarih ve ...sayılı görevlendirme yazısıyla davacının daha önce görev yaptığı belediyenin Temizlik İşleri Müdürlüğü'ne Çevre Mühendisi olarak görevlendirildiği dikkate alındığında;

davacının, temizlik işleri müdürlüğü veya başka bir birimin yetki ve sorumluluğuna giren işlerde de çalıştırılabileceği anlaşılmakta olup, davalı idarenin, sözleşmenin feshi olarak gösterilen söz konusu iddiasına (işlemin sebep unsuruna) itibar edilemeyeceği gibi, davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı veya davacının yaptığı işlerin diğer personel eliyle de yapılacak işler olduğunun somut delilerle ortaya konulmadığı ve

davacı hakkında görevinde yetersiz veya başarısız olduğu veyahut görevini kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından gereği gibi yerine getiremediğinin ortaya konulamaması karşısında, mevcut kadro durumu da dikkate alınarak, haklı sebebe dayanmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde sebep ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle iptal kararı verildiği, iptal kararı üzerine 2020 yılı için yeni sözleşme imzalanarak göreve başlatılan davacının sözleşmesinin, aynı sebeplerle 2021 yılı için yenilenmemesine dair işlem tesis edildiği, yeni bir durum ileri sürülmediği,

davalı idare tarafından sözleşmenin 1 ay öncesinden ihbar etmek koşuluyla feshedilebileceği ileri sürülmüşse de, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 6. maddesinde bu hakkın sadece personele tanındığı, bu duruma aykırı sözleşme düzenlenemeyeceği gibi işbu davanın konusunun 2021 yılı için sözleşme yenilememe işlemi olduğu dikkate alınarak. Mahkemelerinin ara kararı üzerine dosyaya gönderilen kadro durumunu gösteren cetvellerden.

01/10/2020 tarihli Meclis Kararı ile topograf kadrosunun kaldırılarak yerine mühendis kadrosu ihdas edildiği, boş-dolu kadro durumunu gösteren cetvellere göre 8 boş 1 dolu toplam 9 adet mühendis kadrosu bulunduğu görüldüğünden, davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı veya davacı hakkında görevinde yetersiz veya başarısız olduğu veyahut görevini kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından gereği gibi yerine getiremediğinin ortaya konulamaması karşısında;

haklı sebebe dayanmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde sebep ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının özlük ve parasal hak isteminin kabulü ile yoksun kalınan özlük haklarının iadesi ile para ile ölçülebilen özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından hesaplanmak suretiyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin 1 yıl süreli olduğu, belediyelerinin bir kamu kuruluşu olması sebebiyle personel giderlerinin bütçe gelirlerinin %30'unu aşamayacağı, 2021 yılı için personel giderlerinin bütçe gelirlerine oranının %30,4 olduğu, bu sebeple davacının hizmet süresinin uzatılmadığı, aksi takdirde belediye bütçesinin onaylanmaması durumuyla karşılaşılabileceği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şarköy Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli çevre mühendisi olarak görev yapan davacının; tarafından, 2021 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında.

"Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", beşinci fıkrasında;

".Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." ve sekizinci fıkrasında.

"Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000'in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır. Yıl içerisinde

aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir. ... " hükmü öngörülmüştür.

06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esasların 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı hükmüne, "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6/d maddesinde; "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi uyarınca, sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu gibi, haklı nedenlerin bulunması durumunda sözleşmeli personelin sözleşme süresi dolmadan sözleşmelerinin feshedilebilmesi de mümkün ise de; asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu "kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum" sebebiyle yenilememenin veya feshin haklı sebeplere dayanması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacının 16/02/2016 tarihinden itibaren davalı belediyede sözleşmeli statüde çevre mühendisi olarak çalıştığı, dava konusu işlemle davacının hizmetine ihtiyaç kalmaması ve belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerine oranının %30'unu aştığından bahisle sözleşmesinin yenilenmediği anlaşılmakta olup, 2021 yılı Şarköy belediyesinin toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son bütçe gelirlerinin 2013 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın %30,4 oranında olduğunun görüldüğü;

dolayısıyla, belediye bütçesinin onaylanmama riskinin mevcut olduğu, bu nedenle personel giderlerinde tasarrufa gidildiğinin ve davacının yerine sözleşmeli çevre mühendisi alımı yapılmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda alıntısına yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, davalı idarenin toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son bütçe gelirlerine oranının izin verilen yasal sınırın üzerinde olması ve davacının yerine yeni bir alım yapılmamış olması karşısında davacının hizmet sözleşmesinin, 2021 yılında yenilenmemesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptaline ilişkin İdare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptaline, davacının özlük ve parasal hak isteminin kabulü ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından hesaplanmak suretiyle davacıya ödenmesine özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, "parasal hakların 01/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.