Danıştay 12. Daire E.2022/2855 K.2025/4658

Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığında istihbarat yüzbaşı olarak görev yapmakta iken disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle hakkında Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemi tesis edilen davacının, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolunda verilen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile anılan tarihte yürürlükte olan Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin 60. maddesi uyarınca disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ayırma işleminin tesis edilebileceği, mevzuatta sayılan bu hallerden birine uyan bir durumun bulunup bulunmadığının tespiti noktasında idareye takdir hakkı tanınmış ise de; davacının tespit edilen eylemlerinin 1991 - 1996 tarihleri arasında olduğu,

bu tarihlerden sonraki döneme ilişkin olarak ise, hakkında yalnızca "suç işlemek için örgüt kurmak, hürriyetten yoksun kılmak, nitelikli yağma, nitelikli yağma suçuna teşebbüs ve 6136 sayılı Kanuna muhalefet" suçundan devam eden yargılamasının bulunduğu, söz konusu yargılama neticesinde ise ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla, davacının beraatine karar verildiği ve kararın kesinleştiği hususu göz önünde bulundurulduğunda; söz konusu disiplinsizliklerden çok sonra, davacının disiplin durumunun vehamet derecesi itibarıyla artık Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmayı engelleyici nicelik ve nitelikte bulunduğundan bahisle, tesis edilen ayırma işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kamu görevlisinin statüsüne son verilmesini gerektiren idari davranış biçiminin, aynı zamanda bir suça sebebiyet vermesi halinde idarenin, söz konusu suç nedeniyle sürdürülen yargılamanın sonucunu beklemek zorunda olmadığı, davalı idarenin mevcut deliller çerçevesinde, davacının eylemlerini dikkate alarak takdir yetkisini kullandığı, davacının ahlak dışı davranışları ile TSK'nın itibarını sarstığı, bu durumuyla artık kamu hizmetini devam ettiremeyecek hale geldiği dikkate alınarak tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Hakkında iddialara dayanılarak işlem tesis edildiği, yürütülen ceza yargılamasının beraatle sonuçlandığı, idarenin takdir yetkisini keyfi biçimde kullanamayacağı, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kara Kuvvetleri Komutanlığında istihbarat yüzbaşı olarak görev yapmakta iken disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle hakkında Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemi tesis edilen davacı tarafından, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolunda verilen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ...

Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; davacı hakkında "Nitelikli Yağma, Birden Fazla Kişi Tarafından Nitelikli Yağma, Örgüte Bilerek ve İsteyerek Yardım Etme, Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma, Suç İşlemek Amacıyla Kurulan Örgüte Üye Olma, Cebir Tehdit ve Hile Kullanarak Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma, Silahla Yağma" suçlarından yapılan yargılama neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı beraat kararının Yargıtay ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanması üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Yargılamanın Yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinde; "1. (Değişik birinci cümle: 5/4/1990 - 3622/22 md.) Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,

f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,

g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) (Değişik: 10/6/1994 - 4001/23 md.) Tarafları,konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması.

ı) (Ek: 15/7/2003-4928/6 md.) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması.

2. Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır.

3. (Değişik birinci cümle: 15/7/2003-4928/6 md.)Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (1) numaralı fıkranın (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler,dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kara Kuvvetleri Komutanlığında istihbarat yüzbaşı olarak görev yapmakta iken disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle hakkında Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemi tesis edilen davacının, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında reşit olmayan mağdurenin ırzına geçmeye teşebbüs suçundan yapılan yargılamada 2. Kor.

Komutanlığı Askeri Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla beraatine hükmedildiği, nöbet tutmamak suçundan 05/02/1991 tarihinde 2 gün göz hapsi cezası ile cezalandırıldığı, reşit olmayan mağdureyi rızası ile kaçırıp alıkoymak suçundan yapılan yargılamada ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ertelemeli mahkumiyetine karar verildiği, ticaret yapmak suçundan yapılan yargılamada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, emre itaatsizlik suçundan 08/11/1994 tarihinde 2 gün göz hapsi, ticaret yapmak suçundan 16/03/1996 tarihinde uyarı, yalan beyanda bulunmak suçundan 06/03/1996 tarihinde şiddetli tevbih cezaları ile cezalandırıldığı ve ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı iddianamesi ile "suç işlemek için örgüt kurmak, hürriyetten yoksun kılmak, nitelikli yağma, nitelikli yağma suçuna teşebbüs ve 6136 sayılı Kanuna muhalefet" suçlarından hakkında kamu davası açıldığı hususları ve bu suça esas eylemleri disiplin açısından değerlendirilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

Bakılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas sayılı kararıyla; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... tarih ve ... sayılı iddianamenin düzenlendiğinin belirtildiği ve iddianame içeriğinde yer alan bilgilerin verilen karara esas alındığı, davacı hakkında söz konusu soruşturma ve kovuşturma kapsamında görülen davada ise ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... K:... sayılı kararı ile davacıya isnat edilen suçlardan beraatine karar verildiği ve kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne karar verildiği görülmektedir.

Gelinen aşamada yeniden yargılama talebine konu olan, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci ... kararında, davacının eylemleri ve hakkında açılan dava ve soruşturmaların bir bütün halinde değerlendirilerek karar verildiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen "Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması" kuralının uygulanabilmesi için karara esas alınmış bir ilam hükmünden bahsedilmesi gerektiği, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ...

Dairesi kararında değerlendirilen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... gün ve ... sayılı iddianamesinin ilam niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, davacı hakkındaki beraat kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde kapsamında olmadığı sonucuna ulaşıldığından, temyize konu ... İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.