Danıştay 12. Daire E.2022/2940 K.2024/181

Dava konusu istem: Oltu ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ikinci müdürü olarak görev yapan davacının, Bitlis ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu birinci müdürü olarak görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 15/06/2021 tarih ve E:2021/666, K:2021/3923 sayılı bozma kararına uyularak; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının "zimmet" suçundan yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile hakkında verilen mahkumiyet kararının, Yargıtay ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile bozulduğu, bozma kararı uyarınca yapılan yargılama sonrası ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile, davacının üzerine atılı zimmet suçunu işlediği yönünde her türlü şüpheden uzak, kesin somut ve inandırıcı delil bulunmadığı anlaşıldığından, üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği, bu kararın da Yargıtay ...

Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasında temyiz incelemesinde olduğu ve henüz bir karar verilmediği, ilgili mevzuat ile dosya içeriğinin birlikte değerlendirilmesinden, davacıya isnat edilen fiilin sübut bulmadığı anlaşıldığından, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

657 sayılı Kanun'un 131. maddesi uyarınca disiplin soruşturması ile ceza yargılaması birbirinden bağımsız olarak değerlendirilebileceği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Oltu ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ikinci müdürü olarak görev yapan davacının, Bitlis ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu birinci müdürü olarak görev yaptığı dönemde. Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının Bitlis Valiliği ile Cumhuriyet Başsavcısı B. İ.'nin koordinesinde ortaklaşa yürüttüğü hükümlü ve tutukluların rehabilitasyonu projesi kapsamında Bitlis ...

Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu resim ve bakır atölyesinde üretilen malzemelerin, Tatvan Yaşam Alışveriş Merkezinde açılan sergide satışından elde edilen ve kurum müdürü davacıya teslim edilen toplam paranın 1.510,00 TL'sini kuruma teslim etmediği, ne şekilde kullandığına ilişkin belge ibraz edemediği, bu şekilde parayı zimmetine geçirdiği yönünde düzenlenen 27/11/2013 tarihli tutanağa istinaden davacı hakkında adli ve idari yönden soruşturma başlatılmış, davacı hakkında "zimmet" suçundan Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas sayılı dosyası ile yürütülen soruşturma sonucunda ...

Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası açılmış ve yargılama sonucunda Mahkemenin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile davacının "zimmet" suçundan "beş yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına" karar verilmiş, disiplin yönünden ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet Memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda ceza kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.

Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP sitemi üzerinden yapılan araştırma sonucunda, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının, "zimmet" suçundan yargılandığı davada, ilk olarak ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile mahkumiyetine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile bozulduğu, bozma üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile davacının, üzerine atılı suçları işlediğine dair kuşku sınırlarını aşan, kesin inandırıcı ve hukuka uygun delil elde edilemediğinden, delil yetersizliğinden beraatine karar verildiği, bu kararın Yargıtay ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla davacının sabit olan eyleminin, zimmet suçunu değil hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturacağı gerekçesiyle bozulduğu, davacı hakkındaki yargılamanın ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... esasına kayıtlı olarak devam ettiği ve kararın kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiillerin niteliği ve işlenip işlenmediği konusunda yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin davacının üzerine atılı fiillerin sübut bulmadığı kabul edilerek dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.