Danıştay 12. Daire E.2022/3085 K.2022/6769

Dava konusu istem: Sermayesinin tamamı Serik Belediye Başkanlığına ait olan … Tur. Ltd. Şti.’nde çalışan işçileri kapsayan ve 01/02/2019 - 31/12/2022 döneminde uygulanmak üzere davacı Sendika ile anılan Şirketi temsilen Serik Belediye Başkanı tarafından 27/02/2019 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan bahisle, uygulanmamasına yönelik alınan Serik Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla. Serik Belediyesine ait ... Tur. Ltd.

Şti.’nde çalışan işçilere yönelik olarak davacı Sendika ile anılan Şirketi temsilen Serik Belediye Başkanı tarafından 27/02/2019 tarihinde toplu iş sözleşmesinin imzalandığı, Serik Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan bahisle, toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasına karar verildiği; belediye idaresinin organlarından biri olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinde sayma yoluyla tahdidi olarak belirlendiği,

bu düzenlemede belediye başkanınca imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin uygulanmasına veya uygulanmamasına yönelik belediye meclisine karar alma yetkisinin verilmediği; ayrıca tarafların (belediye başkanı ve sendika) ortak iradesiyle imzalanan toplu iş sözleşmesinin idari işlem kimliğine büründürülmek suretiyle uygulanmamasına yönelik belediye meclisince karar alınmasının idare hukukunun temel ilkelerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesine de uygun olmadığı sonucuna varıldığından, yetkisiz makam tarafından tesis edilen işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki kararlarının Danıştay Sekizinci ve Onikinci Dairelerinin müşterek heyetlerince verilen Danıştay Onikinci Dairesinin 13/10/2021 tarih ve E:2021/2264, K:2021/4776 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Sözleşme Kanunu'nda kamu kurum ve kuruluşlarına taraf oldukları toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasına yönelik tek taraflı olarak karar alma yetkisi verilmediği; bu kapsamda, kamu kurum ve kuruluşlarınca, taraf oldukları toplu iş sözleşmesinin (bağlı şirketlerin taraf oldukları dahil) sonlandırılmasına veya uygulanmamasına yönelik idari işlem niteliğinde karar alınmasının mümkün olmadığı,

davalı idareye bağlı bulunan şirket ile davacı Sendika arasında 01/02/2019-31/12/2022 döneminde uygulanmak üzere 27/02/2019 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin, tarafların ortak iradesi olmaksızın, davalı idare tarafından süresinden önce sonlandırılmasına veya uygulanmamasına yönelik dava konusu Belediye Meclisi Kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesine yer verilmek suretiyle, davalı idarenin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24. maddesi kapsamında yasal işlemleri tamamlanarak kadroya geçirilen işçilerin ücretleri ile mali ve sosyal haklarının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında belirlendiği.

Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yayınlanan ve 30/06/2020 tarihine kadar yürürlükte kalacak olan Toplu İş Sözleşmesi'nde belirtilen ücretler ile mali ve sosyal haklardan daha yüksek miktarda ödeme yapılmasına imkan bulunmadığı;

diğer taraftan, 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 Üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 49. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Toplu İş Sözleşmesinin hukuka aykırı olduğu;5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Belediye Başkanının görev ve yetkileri' başlıklı 38. maddesi kapsamında, belediye başkanının söz konusu sözleşmeyi imzalayabilmek için belediye meclisinden yetki alması gerekirken, bu gerekliliğe uyulmadığı.

Bakanlar Kurulunun 09/04/2018 tarih ve 2018/11608 sayılı İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar'ında, belediyelerin şirket personeli dâhil yıllık toplam personel giderinin, en son yıl bütçe gelirlerinin %40'ını aşamayacağı açıkça belirtilmesine karşın Toplu İş Sözleşmesinin imzalandığı; dolayısıyla, dava konusu Meclis Kararında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Toplu İş Sözleşmesi'nin usul ve yasaya uygun olarak imzalandığı, belediye başkanının sözleşmeyi imzalamada tek başına yetkili olduğu, tek taraflı meclis kararıyla Toplu İş Sözleşmesinin uygulanmasının durdurulamayacağı; anılan Toplu Sözleşme'nin iptali istemiyle davalı idarece … İş Mahkemesinde dava açıldığı; ancak, anılan davanın neticesi beklenmeksizin davaya konu kararla Toplu İş Sözleşmesi'nin uygulanmasının durdurulduğu; şirket tarafından Toplu İş Sözleşmesinin iptali talebiyle açılan davanın ise, ... İş Mahkemesince reddedildiği ve kararın Yargıtay’ca onanarak kesinleştiği; kesinleşmiş yargı kararı olmaksızın, idari işlemle Toplu İş Sözleşmesi'nin yürürlükten kaldırılamayacağı savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek-1. maddesi uyarınca Danıştay Sekizinci Dairesi ve Onikinci Dairesince yapılan müşterek heyette Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.