Danıştay 12. Daire E.2022/3116 K.2024/5237

Dava konusu istem: ... Genel Müdürlüğünde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sözleşmeli mimar olarak görev yapan davacının, 01/01/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasındaki döneme ilişkin imzaladığı hizmet sözleşmesinin, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde yenilenmeyerek feshedilmesine ilişkin ... tarih ve E...-... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile davacı hakkında hırsızlık suçundan dolayı yürütülen ceza yargılaması neticesinde ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla suçun işlendiği sonucuna varılarak 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği hususları bir bütün olarak dikkate alındığında, davacının üzerine atılı eylemin sabit olduğu,

söz konusu eylemin, devlet memuruna duyulacak güven ve itibarı zedeleyici nitelikte olması ve hizmet sözleşmesinin 15. maddesi uyarınca 657 sayılı Kanun'un 125/C maddesi kapsamında kalması nedeniyle, hizmet sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

... Asliye Ceza Mahkemesince hırsızlık suçunun işlendiği sonucuna varılarak 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de bu kararın henüz kesinleşmediği, mahkumiyet hükmü kesinleşinceye kadar sanığın suçsuzluk karinesinden yararlanacağı, ceza mahkemesince yargılanmakta olan bir eylem ile ilgili olarak idare mahkemesinin, eylemin sabit olup olmaması yönünden inceleme yaparak karar vermesinin yargı yolu ihlali olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Genel Müdürlüğünde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sözleşmeli mimar olarak görev yapan davacıyla aynı yerde mühendis olarak görev yapan R.Y'ye zimmetli bilgisayarın 05/11/2019 tarihinde kaybolması ve davacının kaybolan bilgisayarın bulunduğu odaya girdiğinin kamera kayıtlarından tespit edilmesi sebebiyle başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen 14/01/2020 tarihli soruşturma raporunda özetle.

"05/11/2019 tarihinde saat 12:15'te R.Y.'nin odasından çıktığı, saat 12:16'da davacının 807 numaralı odaya girdiği, 12:17'de telefon ile görüşür vaziyette odanın önüne çıktığı ve bir iki adım attıktan sonra tekrar odaya girdiği, 12:18'de montunun ön kısmı şişkin ve aşağı doğru sarkmış biçimde, iki eli montunun cebinde olarak odadan çıktığı, akabinde asansörü kullanarak aşağı indiği ve turnikelerden çıkış yaptıktan sonra 12:24'te ... plakalı aracına binerek otoparktan çıktığı, davacının tekrar otoparka gelmesinin ardından polis memurları tarafından söz konusu araçta arama yapıldığı,

yapılan aramada kaybolan bilgisayarın söz konusu aracın bagaj kısmında ve kendisine ait monta sarılı vaziyette bulunduğunun tespit edildiği, bilgisayarın sahibine teşhis ettirilerek teslim edildiği" şeklinde tespitlere yer verilmiş, soruşturma raporunun sonuç ve teklif kısmında davacıya isnat edilen fiilin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (ı) alt bendinde yer alan "hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" kapsamında değerlendirilerek,

davacı ile davalı idare arasında imzalanan Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi'nin 15. maddesinin (a) bendi uyarınca hizmet sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. " hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde; kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup, maddenin (B) fıkrasında; sözleşmeli personel; "kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına İhtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri" olarak tanımlanmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; "Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır." hükmüne, 7. maddesinin (b) bendinde "Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,.... hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;

a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)

d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,

e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,

f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (ı) alt bendinde, "Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışta bulunmak." fiili aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller arasında; (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır.

Davacının 01/01/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak imzalamış olduğu "5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. Maddesinin Üçüncü Fıkrası Gereğince Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi"nin 15. maddesinin (a) bendinde; "Sözleşmeli personel hakkında, Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan soruşturma sonucunda işlediği disiplin suçu 657 sayılı Kanun'un 125/C-D-E maddelerinde belirtilen disiplin suçları kapsamında kalması halinde sözleşmesinin sona erdirilmesine, Teftiş Kurulu Başkanlığınca hazırlanan raporun ... Genel Müdürlük Makamının onayı üzerine yürürlüğe konulmasına, verilen bu disiplin cezalarının hafifletme yetkisi ... Genel Müdürüne aittir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece, davacının soruşturma raporu ile saptanan ve ceza yargılamasına konu olan fiilinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (ı) alt bendinde, "Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışta bulunmak" fiili kapsamında değerlendirilerek, imzalamış olduğu Hizmet Sözleşmesi'nin 15. maddesinin (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacının fiili 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (ı) alt bendi kapsamında değerlendirilerek, hizmet sözleşmesinin 15. maddesinin (a) bendi uyarınca feshedilmiş ise de, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde belirtilen hizmet sözleşmesinin 15. maddesinin (a) bendinde düzenlenen fesih sebebi, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde düzenlenen fesih sebeplerinden olmadığından, davacının sözleşmesinin hizmet sözleşmesindeki bu düzenlemeye dayanılarak feshedilmesi mümkün olmamakla birlikte;

davacının işlemiş olduğu fiilin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve sözleşmesinin feshini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olduğu sonucuna varıldığından, anılan fiil sebebiyle davacının sözleşmesinin sona erdirilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, UYAP sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacının, bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık suçundan yargılandığı davada,... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilerek söz konusu mahkumiyet kararının kesinleştiği görülmüştür.

Bu durumda; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.