Danıştay 12. Daire E.2022/3122 K.2025/1405

Dava konusu istem: Aydın İli, ... Halk Eğitim Merkezinde ... (...) olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, sözleşmesinin feshedilerek görevine son verilmesine ilişkin Kuyucak Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Yönetmeliğinin 26. maddesinin altıncı fıkrasında, ilan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmelerinde yapılacak değerlendirmelerin, millî eğitim müdürlüklerinde hayat boyu öğrenmeden sorumlu müdür yardımcısı veya şube müdürünün başkanlığında, bir hayat boyu öğrenme kurum müdürü ile bir örgün eğitim kurum müdüründen oluşan komisyon tarafından yapılacağı ve mülki idare amirinin onayına sunulacağının öngörüldüğü,

göreve son verme usulüne ilişkin olarak ise anılan mevzuatta açık bir hüküm bulunmadığı gözetildiğinde ve yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine göreve başlatmada öngörülen usulün göreve son vermede de geçerli olması gerekeceğinden, başka bir deyişle usta öğreticilerin göreve başlatılması müdür yardımcısı veya şube müdürünün başkanlığında, bir hayat boyu öğrenme kurum müdürü ile bir örgün eğitim kurum müdüründen oluşan komisyon tarafından yapılarak mülki idare amirinin onayıyla gerçekleştiğinden,

göreve son verme/görev vermeme şeklindeki idari işlemin de aynı komisyon tarafından yapılarak mülki idare amirinin onayıyla tesis edilmesi gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Kuyucak Halk Eğitim Merkezi Müdürü tarafından davacıya kurs görevi verilmemek suretiyle görevine son verilmesi yolunda tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Aydın ili, ... Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ... (d...) olarak görev yapmakta iken, hakkında yaptırılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucunda elde edilen bilgiler nedeniyle davacının görevine son verilmesine ilişkin Kuyucak Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, idari yargının görev alanının idari işlem ve eylemler ile kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklardan doğan davalara bakmakla sınırlı olduğu, belirtildikten sonra "Dilekçeler üzerinde ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinde, dilekçelerin; a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,

e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla inceleneceği, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin (a) bendinde de, adli yargının görevli olduğu konularda davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun "Sigortalı sayılanlar" başlıklı 2. maddesinde, "Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar…"hükmü, "Uyuşmazlıkların çözüm yeri" başlıklı 134. maddesinde, "Bu kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.'' hükmü öngörülmüş; 506 sayılı Kanun hükümleri 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ''Yürürlükten kaldırılan hükümler'' başlıklı 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

5510 sayılı Kanun'un ''Tanımlar'' başlıklı 3. maddesinde, kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olarak tanımlanmış; 79. madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiş; ''Uyuşmazlıkların çözüm yeri'' başlıklı 101. maddesinde ise, "Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." hükmü getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının davalı idare ile aralarında özel hukuk ilişkisine dayalı olarak imzalanan hizmet sözleşmesi ile halk eğitim merkezi müdürlüğünde ücretli usta öğretici olarak görev yaptığı ve hakkında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz olması nedeniyle görevine son verildiği görülmektedir.

Bu durumda, usta öğretici olarak görev yapan davacı ile idare arasında özel hukuk kapsamında bir hizmet ilişkisi kurulduğu dikkate alındığında, bu hizmet ilişkisinin sona ermesinden kaynaklanan uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucu ulaşılmıştır.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davanın görev yönünden reddi gerekirken, işin esasına girilmek suretiyle verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.