Danıştay 12. Daire E.2022/3136 K.2023/4768

Dava konusu istem : Davacı tarafından, eşi ...'ın Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Diyarbakır Merkez ... Lisesinde müdür yardımcısı olarak görev yapmaktayken, 19/04/1993 tarihinde görev yaptığı okula gitmekte olduğu esnada faili meçhul kişi veya kişilerce kafasına sert bir cisimle vurulmak suretiyle öldürülmesine neden olan olayın, görevinin sebep veya etkisiyle gerçekleştiğinden bahisle tarafına vazife malullüğü aylığı bağlanarak 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında değerlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 18/03/2021 tarih ve E:2018/4019, K:2021/1457 sayılı bozma kararına uyularak; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun vazife malulü aylığı bağlanmasına ilişkin hükümlerinden yararlandırılabilmek için, kamu görevlilerinin yaralanmaları, sakat kalmaları, ölmeleri veya öldürülmelerine yol açan eylemin niteliğinin tam olarak saptanmasının gerekli olduğu, uyuşmazlıkta, davacının murisi ...'ın görevi nedeniyle uğradığı terör eylemi neticesinde hayatını kaybettiğine ilişkin somut belge, bilgi ve tespit bulunmadığından, davacının vazife malullüğü aylığı bağlanması istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

...'ın ölümüne neden olan olayın Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasıyla tekrar soruşturmaya alınarak, yeni bilgi ve bulguların değerlendirmeye alındığı, 1993 yılında OHAL bölgesinde PKK terör örgütünce öğretmenlere yönelik çok sayıda eylem gerçekleştirildiği, bu eylemlerin bir kısmının faillerinin tespit edilemediği, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 1993/3125 Soruşturma sayılı dosyasından Emekli Sandığına yazılan 20/08/1993 tarihli yazıda da olayın terör örgütü tarafından gerçekleştirildiği ve failinin tespit edilemediği hususunun açıkça ifade edildiği, müteveffanın görev yaptığı okula gittiği esnada teröristlerce gerçekleştirilen saldırı neticesinde hayatını kaybettiği hususunun açık olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 25/05/2023 tarih ve E:2022/3136 sayılı ara kararına Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca cevap verildiği görülerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının eşi ..., Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Diyarbakır Merkez ... Lisesinde müdür yardımcısı olarak görev yaparken, 19/04/1993 tarihinde görevine gittiği esnada saat 07:30 sıralarında faili meçhul kişi veya kişilerce kafasına sert bir cisimle vurulmak suretiyle yaşamını yitirmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Nakdi Tazminat Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının eşi ...'ın durumunun 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında olduğuna, murisine 2330 sayılı Kanun ve Yönetmeliği kapsamında nakdi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

Suçun faillerinin tespit edilememesi nedeniyle, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:... , Karar No:... sayılı kararıyla zaman aşımı nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı tarafından, vazife malullüğü hükümlerinden faydalandırılması yönündeki başvurusunun ... gün ve ... sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Vazife Malullüğü Tespit Kurulu kararı ile reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 15/07/2003 tarih ve 4928 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik "Terör" başlıklı 1. maddesinde, "Terör; cebir ve şiddet kullanarak; baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemlerinden biriyle, Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerini, siyasi, hukuki, sosyal, laik, ekonomik düzeni değiştirmek, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cumhuriyetin varlığını tehlikeye düşürmek, Devlet otoritesini zaafa uğratmak veya yıkmak veya ele geçirmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin iç ve dış güvenliğini; kamu düzenini veya genel sağlığı bozmak amacıyla bir örgüte mensup kişi veya kişiler tarafından girişilecek her türlü suç teşkil eden eylemlerdir." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 21. maddesinde ise, kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, sakatlanan, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı;

ayrıca malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarının, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan, emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamayacağı, yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malul olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden,

diğerlerine de mevcut aylıkları üzerinden 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan yasal düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, memur ve kamu görevlilerinin, görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile, bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap kalarak yaralanmaları, sakat kalmaları, ölmeleri veya öldürülmeleri halinde, durumlarının 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında sayılarak, anılan Kanun ile tanınan haklardan yararlandırılmaları gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan, görevini ifa ederken ya da görevinden dolayı terör eylemlerine muhatap olan kamu görevlilerinin maruz kaldıkları eylemin niteliğinin tam olarak saptanması, terör örgütü tarafından işlenmiş bir suç mağduru olmanın yanında, mağduriyetin terörist faaliyetle ilgili olmasının 3713 sayılı Kanun hükümlerinden yararlandırılabilmek için gerekli bir koşul olduğu açıktır.

Temyizen incelenen uyuşmazlıkta, davacı tarafından verilen temyiz dilekçesinde; eşi ...'ın öldürülmesine ilişkin soruşturmada, ...Cumhuriyet Başsavcılığının E:..., K:...sayılı dosyanın zamanaşımı nedeniyle kapatılması sonrasında, aynı Başsavcılığının ...Soruşturma sayılı dosyasıyla tekrar soruşturma açıldığı belirtildiğinden,

Dairemizin 25/05/2023 tarih ve E:2022/3136 sayılı ara kararıyla, bahse konu dosyaya ilişkin bilgi ve belgeler ile öldürülme olayına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin onaylı birer örneğinin istenilmesine karar verilmesi üzerine Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 03/08/2023 sayılı cevaptan, maktul ...'a karşı kasten öldürme ve PKK/KCK Silahlı Terör Örgütüne üye olmak suçları nedeniyle açılan soruşturmada, dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinden, olayın Devletin bölünmez bütünlüğüne kast eden PKK Silahlı Terör Örgütü tarafından gerçekleştirildiğinin değerlendirildiği;

ancak, dosyada failin tespit edilememesi nedeniyle zaman aşımı sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, yeniden açılan soruşturma dosyasında yapılan araştırmalar neticesinde de olayın açık failinin süregelen zamanda tespit edilmediği anlaşıldığından, mükerrer soruşturma nedeniyle kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Diyarbakır Sulh Ceza Hakimliğine itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, ...Cumhuriyet Başsavcılığının ...tarih ve Soruşturma No:..., K:...sayılı kararına davacı tarafından itiraz edilip edilmediği, itiraz edilmiş ise, Başsavcılık soruşturmasının akıbeti araştırılmak suretiyle yapılacak değerlendirme sonucunda yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.