Danıştay 12. Daire E.2022/3337 K.2023/1340

2- …Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı - …

İSTEMİN KONUSU

…İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Mardin …Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacının; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığının …tarih ve …sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesince verilen ''davanın reddine'' ilişkin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararda, …Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının hükme esas alındığı ve bu kararın da Yargıtay tarafından bozulması üzerine, yargılama sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinden bahisle, yargılamanın yenilenmesine ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: …sayılı kararıyla. Mahkemelerince daha önce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda hükme esas alınan.

Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının Yargıtayca bozulduğu ve hükme esas alınan kararın ortadan kalktığı anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne karar verildiği; yeniden yapılan yargılama neticesinde, dava dosyasında bulunan idari soruşturma raporu ve ekleri ile davaya konu fiil nedeniyle adli soruşturma ve kovuşturma sürecinde elde edilen bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden.

11/04/2013 tarihinde saat 17:50 sıralarında …Caddesi …Kavşağı istikametinde seyir halinde olan … plaka sayılı aracın durdurulduğu, aracın şoför mahallinde S.D. isimli şahsın hemen yanında davacının bulunduğu, davacının üst aramasında ceketinin sağ iç cebinde gazete kağıdına sarılı vaziyette bir paketin ele geçirildiği, ele geçirilen paket içerisinde 75 gr toz esrar maddesinin bulunduğu, ceketin sol cebinde de gazete kağıdına sarılı paketin ele geçirildiği, ele geçirilen paket içerisinde de 50 gr kubar esrar maddesinin bulunduğu,

davacının işbu esrar maddelerini görev yaptığı kurumda uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma ve sağlama suçundan hükümlü olarak bulunan N.K. ve B.K'ın akrabası olan S.K. ve E.K. ile telefon görüşmelerinden sonra temin ettiği, görevli memurlar tarafından yakalanması üzerine E.K.'ya "yakalandım" şeklinde mesaj attığı ve ceza yargılaması sürecinde söz konusu uyuşturucu maddelerini kullanmak için bulundurduğunu beyan ettiği anlaşılmış olup;

bu durumda, Mardin …Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacının, kullanım amacı ile dahi olsa uyuşturucu temin ettiği ve uyuşturucuyu temin etmek için uyuşturucu satıcıları ile irtibat kurduğunun sabit olduğu,

bu eylemlerinin ise Devlet memuru olan davacı açısından "memurluk sıfatı ile bağdaşmayan nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" disiplin suçu kapsamında olduğunun anlaşılması nedeniyle, davacının fiiline uyan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ceza yargılaması sürecinde yapılan yanlış değerlendirmeler ve verilen mahkumiyet kararı nedeniyle Devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği, Yargıtayın bozma kararı sonrasında, … Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu karara dayanılarak idari soruşturma yapılmasının masumiyet karinesine aykırılık teşkil ettiği, söz konusu eylem nedeniyle daha hafif bir ceza tayini gerekirken, verilen cezanın ağır ve ölçüsüz olduğu; davalı idare tarafından, bir alt ceza uygulamasına gidilmediği; ayrıca daha önce verilen kararda vekâlet ücretine hükmedildiğinden, ikinci kez vekâlet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı Adalet Bakanlığı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup; Mardin Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığınca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Mardin …Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde infaz ve koruma memuru olarak görev yapmaktadır.

11/04/2013 tarihinde saat 17:50 sıralarında …Caddesi …Kavşağı istikametinde seyir halinde olan ticari taksinin durdurulması ve davacının üst aramasında uyuşturucu madde bulunması üzerine, yapılan yargılama sonucunda, …Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla "başkalarına vermek amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak" suçundan 4 yıl 2 ay hapis ve 500,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Davacı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun …tarih ve …sayılı işlemiyle, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmış ve bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla, … Ağır Ceza Mahkemesi kararı da hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiş ve bu karar Danıştay Beşinci Dairesinin 25/5/2017 tarih ve E:2016/21467, K:2017/14530 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Daha sonra …Ağır Ceza Mahkemesi kararının Yargıtay … Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla bozulması üzerine, …Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla bu defa "kullanım amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak" suçundan 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından 23/09/2021 tarihli dilekçeyle, yargılamanın yenilenmesi suretiyle Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava açıldıktan sonra, dilekçelerin ilk incelemeye tabi tutulacağı ve dilekçelerin "görev ve yetki", "idari merci tecavüzü", "ehliyet", "idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı", "süre aşımı", "husumet", "3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları" yönlerinden sırasıyla inceleneceği; dördüncü fıkrasında, dilekçelerin ilk inceleme konuları yönünden kanuna aykırı görülürse, 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; altıncı fıkrasında, bu hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinde, "1. (Değişik birinci cümle: 5/4/1990-3622/22 md.) Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

...

h) (Değişik: 10/6/1994-4001/23 md.) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması.

ı) (Ek: 15/7/2003-4928/6 md.) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması (Ek ibare : 25/7/2018 – 7145/4 md.) veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi.

2. Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır.

3. (Değişik birinci cümle: 15/7/2003-4928/6 md.) Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (1) numaralı fıkranın (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargılamanın yenilenmesi müessesesi, süre ile sınırlandırılmış bir olağanüstü kanun yolu olup; yargılamanın yenilenmesi talebine ilişkin sebepler ve her bir sebep yönünden öngörülen süreler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde; yargılamanın yenilenmesi isteminin, maddede tahdidi olarak sayılan sebeplere dayanılarak ve dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden itibaren, birinci fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gün içerisinde istenebileceği kurala bağlanmıştır.

Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki "karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması" sebebiyle yapılacak olan yargılamanın yenilenmesi talebinin, gerçekleşme tarihi izleyen altmış gün içinde yapılması gerektiği; bu sürenin geçirilmesinden sonra yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması halinde, söz konusu talebin süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararında hükme esas alınan …Ağır Ceza Mahkemesi kararının Yargıtay …Ceza Dairesi kararıyla bozulduğu ve … Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla bu defa "kullanım amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak" suçundan 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu karar sonrasında davacı tarafından 23/09/2021 tarihinde yargılamanın yenilenmesi suretiyle dava konusu işlemin iptalinin istenildiği görülmektedir.

Bu durumda; İdare Mahkemesince, öncelikle davacının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde kapsamındaki yargılamanın yenilenmesi talebinin, gerçekleşme tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içerisinde istenilip istenilmediği hususu araştırılmak (yargılamanın yenilenmesi istemine dayanak olan sebebin davacı açısından gerçekleşme tarihi tespit edilmek) suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu husus araştırılmaksızın yargılamanın yenilenmesi istemi kabul edilmek suretiyle işin esası hakkında karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk görülmemiştir.