Danıştay 12. Daire E.2022/3830 K.2023/7269

Davacının iddiaları

Kamu görevlilerinin 2022 ve 2023 yıllarında yararlanacakları mali ve sosyal haklara ilişkin 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 25/08/2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı; anılan Sözleşme'de, enflasyon farkı, özel hizmet tazminatları, ulaşım ve yemek ücretleri yönünden tatmin edici bir artış yapılmadığı; öte yandan, dava konusu Genelge'de hatalı şekilde hesaplama yapılarak, Temmuz 2022 tarihinden itibaren kamu emekçileri yönünden uygulanacak zam oranının % 41,69 olarak belirlendiği; söz konusu artış oranının, TÜİK tarafından % 42,35 oranında açıklanan enflasyonun altında kaldığı,

TCMB 2022 yılı enflasyon tahmininin ise, %60,4'e yükseltildiği, istatistik bilimi ve Türkiye İstatistik Kurumu'nun önemli ve ikamesi olmayan veriler ürettiği, TÜİK’in ürettiği enflasyon rakamlarının, ekonomik verilerin izlenerek, alınacak tedbirlerin ve politikaların belirlenmesinde gösterge olarak kullanıldığı; ancak, açıklanan verilerin gerçekle uyuşmadığı. 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin İkinci Kısım, Birinci Bölümünün 5. maddesinin beşinci fıkrasında.

8. maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi halinde, 5. maddede belirlenen katsayı, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7. maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarının, Hazine ve Maliye Bakanlığınca artış oranı ile 8. madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirlenerek duyurulacağının düzenlendiği; idarece hatalı hesaplama yapıldığı, 6. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca, memurlar ve memur emeklilerine toplam %46,96 oranında artış yapılması gerektiği; anılan Toplu Sözleşme'de, Ocak 2022 döneminde %5, Temmuz 2022 döneminde %7 zam yapılmasının öngörüldüğü,

8. maddesinde, Ocak-Haziran 2022 döneminde TÜFE endeksinin %5'i aşması halinde katsayılar ve ücretlerin aşan kısım kadar artırılacağının belirtildiği. Ocak 2022’de maaş ve ücretlere 22 Ocak 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7351 sayılı Kanun uyarınca %2,5 oranında iyileştirme niteliğinde ek zam yapıldığı, Temmuz 2022 dönemi maaş artışında söz konusu ek zammın son 6 aylık enflasyon oranından mahsup edilemeyeceği; ilgili dönemde enflasyon %42,35 oranında

hesaplandığından, bu orandan %5 oranında eksiltme yapılarak, %37,35 oranında artış yapılması, bulunacak rakama, Temmuz 2022 dönemi artışı olan %7 oranındaki zam miktarının uygulanması gerektiği; idare tarafından, yukarıda belirtilen şekilde hesaplama yapılmaması nedeniyle hukuka aykırı şekilde eksik hesaplama yapıldığı, yargılama sırasında çeşitli kurum ve kuruluşlardan enflasyon verileri temin edildikten sonra bilirkişi incelemesi yaptırılması halinde haklılıklarının ortaya çıkacağı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Anayasa'nın 53. ve 128. maddeleri ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca 2012 yılından itibaren memurlar ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal hakları ile memur emeklilerinin aylıklarında yapılacak artışların, karşılıklı müzakereyle yürütülen toplu sözleşmeler ile belirlendiği, 2022 ve 2023 yıllarında yapılacak artışların hali hazırda uygulanmakta olan 6. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca yapıldığı.

Toplu Sözleşme'nin 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, son 6 aylık dönemde gerçekleşen enflasyonun, Sözleşme'de belirlenen artış oranını aşması halinde, bu oranın aşan kısım miktarınca artırılacağının düzenlendiği.

5. maddenin beşinci fıkrasında ise, 8. maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi halinde, ilgili dönem artış oranı ile enflasyon farkını yansıtacak şekilde katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları, ücret tavanları ile 7. maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını belirleyerek, duyurma konusunda Bakanlıklarına görev ve yetki verildiği.

2021 yılının ikinci 6 aylık döneminde Tüketici Fiyatları Endeksinde %25,47 oranında artış gerçekleştiğinden, 01/01/2022 - 30/06/2022 döneminde uygulanmak üzere Sözleşmede yer alan %5 yerine, enflasyon farkını da yansıtacak şekilde %27,91 oranında artış hesaplanarak duyurulduğu.

19/1/2022 tarihli ve 7351 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen ve 01/01/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren geçici 38. maddede, Sözleşme'de belirtilen %5 oranındaki genel artışın %7,5 olarak uygulanmasının öngörülmesi nedeniyle, genel artış oranı, enflasyon farkını yansıtacak şekilde artırılarak, %30,95 oranına ulaşıldığı.

2022 yılının birinci 6 aylık döneminde TÜFE endeksinde %42,35 oranında artış gerçekleştiği, söz konusu oran genel artış oranı olan %7,5 rakamını aştığından, 01/07/2022 - 31/12/2022 döneminde uygulanacak %7 oranındaki genel artışın, enflasyon farkını da yansıtacak şekilde %41,69 olarak hesaplanarak, dava konusu Genelge ile duyurulduğu.

375 sayılı Kanun Hükmünde Karamame'nin geçici 38. maddesiyle verilen %2,5 oranındaki artışın, refah payı olmadığı, anılan maddede ilgili dönem için %5 olarak belirlenen oranın, %7,5 olarak uygulanacağının belirtildiği; diğer taraftan, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin enflasyon fark ödemesini düzenleyen 8. maddesinde, emeklilerin aylık ve ücretlerinde anılan Toplu Sözleşme'yle yapılan artış oranının, söz konusu dönemde TÜFE endeksinde gerçekleşen artış oranının altında kalması halinde, enflasyon nedeniyle oluşacak kaybın telafi edilmesinin amaçlandığı;

dolayısıyla, ilgili dönemde gerçekleşen enflasyon oranını aşan miktarda artış yapılmasına imkân bulunmadığı; bu kapsamda, idarelerince yapılan hesaplamada mantık hatası veyahut hesaplama hatası bulunmadığı; davacı tarafından yapılan hesaplamanın, enflasyon nedeniyle oluşan kaybın telafisine değil, herhangi bir hukuki dayanağı bulunmaksızın, aylık ve ücretlerde ilave artışa sebebiyet vereceği, 2012 yılından itibaren yürürlüğe konulan toplu sözleşmeler ile Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlarında, enflasyon farkı ödemesine ilişkin benzer hükümlere yer verildiği,

bahse konu dönemlerde Bakanlıklarınca yürürlüğe konulan tüm genelgelerde, enflasyon farkı ödemesi yönünden aynı hesaplama yönteminin kullanıldığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 8. maddesinde, enflasyon farkı ödemesinin ne şekilde belirleneceği düzenlenmiştir. Anılan maddede, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5'lik artış oranını aşan kısmının yansıtılacağı belirlendikten sonra, 5. maddesinde de, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını, %5 ve %7'lik artış oranı ile 8. madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirleme ve duyurma yetki ve görevi davalı idareye verilmiştir.

375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesinde, "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır." hükmüne yer verildiğinden, enflasyon farkının hesabında genel artış oranının %7,5 olarak uygulanacağı açıktır. Altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %7,5'lik artış oranlarını aşan kısmı kadar yansıtılacağı hususuyla birlikte değerlendirildiğinde, Toplu Sözleşme'ye göre ikinci yarı yıl için öngörülen %7 oranınına göre belirlenen %41,69 oranındaki artışın da, anılan madde hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu 04/07/2022 tarih ve 1342135 sayı, 9 Sıra Nolu Genelge'sinde hatalı hesaplama ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Dava; Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu 04/07/2022 tarih ve 1342135 sayı, 9 Sıra Nolu Genelge'sinin iptali istemiyle açılmıştır. Anayasanın ''Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı başlıklı 53. maddesinde, ''İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.

Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.

Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiş, 128. maddesinde de memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine, ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklı olduğuna işaret edilmiştir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' 28. maddesinde, ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.

Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.

Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir.

8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.'' hükmü yer almıştır.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin ''Enflasyon farkı ödemesi'' başlıklı 8. maddesinde, '' (1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksinin;

a) 2021 yılı Aralık ayı endeksinin 2021 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının aynı dönem için verilen %3 oranını,

b) 2022 yılı Haziran ayı endeksinin 2021 yılı Aralık ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin birinci fıkrasında 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5 oranını,

c) 2022 yılı Aralık ayı endeksinin 2022 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin ikinci fıkrasında 2022 yılının ikinci altı aylık dönemi için öngörülen %7 oranını,

ç) 2023 yılı Haziran ayı endeksinin 2022 yılı Aralık ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında 2023 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %8 oranını,

d) 2023 yılı Aralık ayı endeksinin 2023 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında 2023 yılının ikinci altı aylık dönemi için öngörülen %6 oranını, aşması halinde, 5 inci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırı, söz konusu altı aylık dönemlere ilişkin enflasyon rakamının ilan edildiği ayın 1'inden geçerli olmak üzere aşan kısım kadar artırılır.'' kuralına, 5. maddesinin 5. fıkrasında,''Hazine ve Maliye Bakanlığı,

8 nci maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi durumunda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını; anılan fıkralarda belirlenmiş olan artış oranı ile 8 inci madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirler ve duyurur.'' kuralına yer verilmiştir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 38. maddesinde ise ''4688 sayılı Kanuna göre düzenlenen Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca %5 artış oranı üzerinden belirlenmiş olan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddesi uyarınca 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için belirlenmiş olan ortalama ücret toplamı üst sınırı %7,5 oranına göre yeniden belirlenerek uygulanır. Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmü yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu 04/07/2022 tarih ve 1342135 sayı, 9 Sıra Nolu Genelge'sinde anılan mevzuat hükümlerine aykırılık ve hatalı hesaplama bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 27/12/2023 tarihinde, davacı Sendika vekilinin gelmediği, davalı idare vekili Av. …'ün geldiği, Danıştay Savcısı …'in hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Davalı vekiline usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra davalı vekiline son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Davacı Sendika tarafından, TÜİK’e göre Ocak-Haziran Dönemi resmi enflasyon oranının %42,35 olarak belirlendiği ve memur maaşlarının ve emekli aylıklarının artışının altı (6) aylık enflasyon oranına ve Toplu Sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapılması gerekirken, eksik hesaplama ile 01/07/2022 - 31/12/2022 döneminde geçerli olan memur maaş ve emekli aylıklarında enflasyon farkı nedeniyle artış oranın %41,69 olarak belirlenmesine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü'nün "Mali ve Sosyal Haklar" konulu, 04/07/2022 tarih ve 1342135 sayı, 9 Sıra Nolu Genelge'sinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın ''Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı" başlıklı 53. maddesinde, ''İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.

Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.

Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.

Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiş; 128. maddesinde de, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine; ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğuna işaret edilmiştir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' başlıklı 28. maddesinde, ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.

Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.

Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir.

8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.'' hükmü yer almıştır.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin ''Enflasyon farkı ödemesi'' başlıklı 8. maddesinde, ''(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksinin;

a) 2021 yılı Aralık ayı endeksinin 2021 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının aynı dönem için verilen %3 oranını,

b) 2022 yılı Haziran ayı endeksinin 2021 yılı Aralık ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin birinci fıkrasında 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5 oranını,

c) 2022 yılı Aralık ayı endeksinin 2022 yılı Haziran ayı endeksine göre altı aylık değişim oranının 5 inci maddenin ikinci fıkrasında 2022 yılının ikinci altı aylık dönemi için öngörülen %7 oranını, ...

aşması halinde, 5 inci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan katsayılar, sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırı, söz konusu altı aylık dönemlere ilişkin enflasyon rakamının ilan edildiği ayın 1'inden geçerli olmak üzere aşan kısım kadar artırılır.'' kuralına.

5. maddesinin beşinci fıkrasında da, ''Hazine ve Maliye Bakanlığı, 8 nci maddede öngörülen hallerin gerçekleşmesi durumunda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını; anılan fıkralarda belirlenmiş olan artış oranı ile 8 inci madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirler ve duyurur.'' kuralına yer verilmiştir.

Diğer yandan, 19/01/2022 tarih ve 3751 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde düzenlenen ''4688 sayılı Kanuna göre düzenlenen Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca %5 artış oranı üzerinden belirlenmiş olan katsayılar,

sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci maddesi uyarınca 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için belirlenmiş olan ortalama ücret toplamı üst sınırı %7,5 oranına göre yeniden belirlenerek uygulanır. Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır.'' hükmü, 01/01/2022 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 8. maddesiyle enflasyon farkı ödemesinin ne şekilde belirleneceği düzenlenmiş olup, buna göre, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %5'lik artış oranını aşan kısmı kadarının yansıtılacağı belirlendikten sonra; 5. maddesinde de, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirlenmiş olan katsayıları, sözleşme ücreti artış oranlarını ve ücret tavanları ile 7 nci maddede yer alan ortalama ücret toplamı üst sınırlarını, %5 ve %7'lik artış oranı ile 8. madde uyarınca verilecek enflasyon farkını yansıtacak şekilde yeniden belirleme ve duyurma yetki ve görevi davalı idareye verilmiştir.

19/01/2022 tarih ve 3751 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 38. maddesinde, kamu görevlileri ile emekliliklerinin aylık ve ücretlerinde Toplu Sözleşmeyle yapılan artış oranının söz konusu dönemde TÜFE endeksinde gerçekleşen artış oranının altında kalması durumunda, aylık ve ücretlerde enflasyon nedeniyle oluşacak kaybın telafi edilmesi amaçlanmış olup; bu kapsamda, memur ve emekli aylıklarında 01/01/2022 - 30/06/2022 döneminde geçerli olmak üzere uygulanacak genel artış oranı da %7,5 olarak belirlenmiştir.

2022 yılı ilk altı aylık dönemde, TÜFE endeksinde %42,35 oranında artış gerçekleşmiş, bu artış, anılan dönemde kamu görevlileri ile memur emeklileri aylıklarında 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi uyarınca yapılan genel artış oranı olan %7,5 oranını, %32,42 oranında aşmıştır. Bu nedenle, 6. Dönem Toplu Sözleşmeyle 01/07/2022 - 31/12/2022 döneminde geçerli olmak üzere belirlenmiş olan %7 oranındaki genel artış, enflasyon farkını yansıtacak şekilde arttırılmış ve %41,69 oranına ulaşmıştır.

Davacı tarafından, Toplu Sözleşmeye göre Ocak 2022'de %5, Temmuz 2022 de %7 zam öngörüldüğü, 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesi ile verilen %2,5 oranındaki ilave artışın refah payı olduğu, bu ek zammın 6 aylık enflasyon farkı hesabında dikkate alınmaması, diğer bir deyişle, 6 aylık enflasyon farkından %7,5 değil %5 indirilerek hesaplama yapılması gerekirken, 6 aylık enflasyon oranından düşülecek miktara eklenmek suretiyle yanlış hesaplama yapıldığı, buna göre enflasyon farkının %37,35 olarak uygulanması gerektiği; ayrıca 01/07/2022 - 31/12/2022 dönemi için öngörülen %7'lik zammın uygulama biçiminin de yanlış olduğu,

öncelikle mevcut ücret ve aylıkların %37,35 arttırılacağı, ardından düzeltilmiş ücret ve aylıklara %7 zam yapılacağı, böylece %41,69 oranında belirlenen artışın %46,96 olması gerektiği ileri sürülmüştür.

Ancak, 375 sayılı KHK'nin Geçici 38. maddesinde, "Aynı Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı %7,5 olarak uygulanır." hükmüne yer verildiğinden, enflasyon farkının hesabında genel artış oranının %7,5 olarak uygulanacağı açıktır. Böylelikle, altı aylık enflasyon değişim oranının, 2022 yılı birinci altı aylık dönemi için öngörülen %7,5'lik artış oranlarını aşan kısmı kadar yansıtılacağı hususuyla birlikte değerlendirildiğinde, Toplu Sözleşme'ye göre ikinci yarı yıl için öngörülen %7 oranınına göre belirlenen %41,69 oranındaki artışın da, anılan madde hükmüne uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, Hazine ve Maliye Bakanlığının "Mali ve Sosyal Haklar" konulu 04/07/2022 tarih ve 1342135 sayı, 9 Sıra Nolu Genelge'sinde hatalı hesaplama ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır.