Danıştay 12. Daire E.2022/4078 K.2022/4462

Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca dosya incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar tek tek sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde; bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarının ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda karara bağlanacağı düzenlenmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin, bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu vurgulandıktan sonra, 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde; dilekçelerin "görev ve yetki" yönünden inceleneceği, 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise; idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un "İdarî davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında da; ''Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca bir davanın ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da karara bağlanabilmesi için, dava konusu işlemin düzenleyici nitelikte bir idari işlem olması gerekmektedir. Düzenleyici işlemler; sürekli, nesnel (objektif), soyut ve genel nitelikte hukuk kuralları koyan, bu kuralları değiştiren veya kaldıran idari işlemlerdir.

Öğreti de de kabul edildiği üzere; sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme" kamu hukukunda "kural koyma" ile eş anlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir.

Düzenleme yetkisini kullanarak tüzük, yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin "düzenleyici" nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, bir başka anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekmektedir.

"Kural işlemler (diğer bir adıyla 'genel düzenleyici işlemler)", yukarıda da değinildiği üzere, üst hukuk normuna uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren, ya da var olan bir kuralı değiştiren veya kaldıran işlemlerdir. Öte yandan, bazı idari işlemlerin "genel" olmalarına karşın, düzenleyici işlem niteliğinde olmadıklarını da belirtmek gerekir. Bir işlemin kural (düzenleme) olup olmadığı, salt bunları hazırlayanların niteliklerine göre değil, bu işlemlerin içerikleri ve doğurdukları hukuksal sonuçlar da gözönünde bulundurulmak suretiyle saptanmalıdır.

Dosyanın incelenmesinden, Sağlık Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı, ''İdari izin'' konulu yazısının iptali istemiyle açılan davada.

Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 21/07/2022 tarihli yazısıyla, 2022 yılı Temmuz ayı dönemine ilişkin olarak dini bayram nedeniyle idari izin verilen 13/07/2022 Çarşamba ve 14/07/2022 Perşembe günlerinin haftalık/aylık çalışılması gereken süre içerisinde değerlendirilip değerlendirilemeyeği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 33. maddesinde sayılan yerlerde hafta içi mesai,

vardiya ve 24 saat usulü çalışan personel için 2022 yılı Temmuz dönemi aylık çalışma süresinin resmi tatiller ve idari izin süresi düşüldükten sonra 125 saat olarak mı yoksa idari izin süreleri de aylık çalışma süresine dahil edilmek suretiyle 141 saat üzerinden mi hesaplanacağı hususlarında tereddüt oluştuğundan bahisle görüş istenilmesi üzerine,

Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün davaya konu yazısıyla, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca hukuk danışmanlığı kapsamında mütalaa bildirildiği görülmekle, anılan yazının ülke çapında uygulanacak genel düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı gibi, davalı idareyi bağlayan, kural koyan ve kesin sonuç doğuran bir işlem niteliğine de haiz olmadığı açıktır.

Bu durumda; 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesi kapsamında ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalardan olmadığı açık olan bu davanın, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idarî merciin bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.