Danıştay 12. Daire E.2022/4167 K.2023/4767

Dava konusu istem: Safranbolu 125. Jandarma Eğitim Alay Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 10/07/2017 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı hakların sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılmasını gerektirecek nitelikte somut bilgi ve belgelerin ortaya konulamadığı, davacının 24/06/2011 tarihinde işlediği iddia edilen "yaralama" suçuna ilişkin yargılama sonucunda.

Asliye Ceza Mahkemesinin E:…, K:… sayılı kararıyla 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, davacıya isnat edilen "yaralama" suçunun Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin (ı) bendinde yer alan katalog suçlar arasında sayılmadığı,

ayrıca dava konusu işlemin tesis edildiği esnada, dava konusu fesih işlemine her ne kadar devam etmekte olan bir dava bulunduğu gerekçe olarak gösterilmiş olsa da, ortada henüz davacı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı gibi davacının "hakaret, kasten yaralama, görevi yaptırmamak için direnme" suçlarından yargılandığı ...

Asliye Ceza Mahkemesinin E:…, K:… sayılı dosyada hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, "hakaret ve kasten yaralama" suçlarının Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin (ı) bendinde yer alan katalog suçlar arasında sayılmadığı, "Görevi yaptırmamak için direnme" suçunun ise, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin (i) bendinde metnine yer verildiği üzere amire, üste veyahut amir kişilerin muhafazasında bulunan er ile erbaşlara yönelik olarak yalnızca belli bir hiyerarşi ilişkisi içerisinde olan asker kişiler tarafından işlenebilen özel nitelikli bir suç olduğu,

dolayısıyla suç ve cezalarda kanunilik ilkesi gereği benzer nitelikli eylemlerin bu suç kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, kursiyerlik görevine alınma sürecinde hakkında herhangi bir olumsuzluk bulunmayan ve eğitimini başarıyla tamamlayan davacının göreve devam edeceği hususunda haklı beklentiye gireceği, aksine bir düşüncenin ise, kişinin kamu hizmetini yürütümüne engel olacağı ve Anayasa ile güvence altına alınan kanunilik ve eşitlik ilkelerine de aykırılık teşkil edeceği, bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan hukuka aykırılığı saptanan işlemler nedeniyle ilgililerin uğradığı zararın idarece tazmini, Anayasa'nın 125. maddesi gereği bir zorunluluk ve idare hukukunun bilinen ilkelerinden olup, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 28/07/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 28/07/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2019/1568, K:2021/6865 sayılı bozma kararına uyularak; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere,

güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlanarak 28/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından,

Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştay'ın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda,

Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe konulduğu, bu duruma göre, dava konusu uyuşmazlık temyiz aşamasında iken 17/04/2021 tarihinde 7315 sayılı Kanun'un Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulduğu,

Kanun'un 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesiyle, 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu hususları gözetildiğinde, davalı idarece 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceği, diğer yandan,

Dairemiz kararı üzerine verilecek kararda davacının parasal hak talebiyle ilgili de yeniden bir değerlendirme yapılacağının açık olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin yürürlükte olan yasa doğrultusunda ve hukuka uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dairemizin 16/12/2021 tarih ve E:2019/1568, K:2021/6865 sayılı bozma kararının gerekçesinin son paragrafında, "Diğer yandan, Dairemiz kararı üzerine verilecek kararda davacının yoksun kaldığı hak talebiyle ilgili de yeniden bir değerlendirme yapılacağı açıktır." ibaresine yer verilmek suretiyle Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince bozma üzerine verilecek kararda bu hususta bir değerlendirme yapılmasının istenildiği,

ancak anılan İdari Dava Dairesince bozma kararına uyulmak suretiyle verilen kararda, parasal haklara ilişkin bir değerlendirme yapılmaksızın Dairemiz kararının gerekçesinin bu paragrafına sehven olduğu gibi yer verildiği, parasal hak talebine ilişkin herhangi bir hüküm de kurulmadığı anlaşılmış olup, davacının parasal hak talepleri yönünden bir temyiz talebi bulunmadığından, aleyhe bozma yasağı kapsamında olan bu husus bozmayı gerektirir nitelikte görülmemiştir.