Danıştay 12. Daire E.2022/4210 K.2023/3215

Dava konusu istem: Türk Silahlı Kuvvetlerinde astsubay olarak görev yapmakta iken Yüksek Askeri Şuranın 26/05/1997 tarihli kararıyla resen emekliye sevk edilen davacı tarafından.

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun, 10/03/2011 tarih ve 6191 sayılı Kanun'la eklenen, Geçici 32. maddesinden yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 05/07/2011 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1. Dairesince reddedilmesi ve Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurunun kabul edilemez olduğuna karar verilmesi üzerine,

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptığı … tarih ve … sayılı başvurunun da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 34. ve 35. maddeleri kapsamında kabul edilemez olduğuna karar verildiğinden bahisle, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 21/03/2018 tarih ve 7103 sayılı Kanun'la eklenen, Geçici 9. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla incelenerek dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 21/03/2018 tarih ve 7103 sayılı Kanun'la eklenen, Geçici 9. maddesinde yer alan koşulların gerçekleştiği sonucuna varılarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1. Dairesince verilen karar kaldırılmak suretiyle yeniden yapılan yargılama sonucunda.

926 sayılı Kanun'un Geçici 32. maddesiyle, 12/03/1971 tarihinden 22/03/2011 tarihine kadar yargı denetimine kapalı idari işlemler veya Yüksek Askeri Şura kararları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenlere yönelik getirilen haklardan yararlanacakların başvurularını kabul veya reddetme hususunda Milli Savunma Bakanına geniş bir takdir yetkisi tanınmış ise de, idarenin takdir yetkisinin kamu yararı amacı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu; uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkında, "devrim yanlısı İslami görüş mensubu olduğu, Atatürk ilkelerine ve Anayasa'da belirtilen Cumhuriyet'in temel ilkelerine karşı olduğu,

evinde örgütsel amaçlı toplantı yaptığı, aile fertlerinin çarşaf kullandığı, ideolojik görüşlerini astlarına aşılamaya yönelik propaganda faaliyetlerinde bulunduğu, ideolojik görüşü nedeniyle amirlik ve üstlük nüfuzunu kullanamadığı, ailece ideolojik görüşlerini benimseyen sivil şahıslarla örgütsel ilişki içinde oldukları, amirlerinin ikazlarına rağmen değişmediği, amirleri tarafından görevini icrada yeterince güven vermediği" yönündeki iddiaların istihbari nitelikte bilgiye dayandığı ve idarece somut olarak ortaya konulamadığı;

bu durumun tek başına davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından; davacının 926 sayılı Kanun'un Geçici 32. maddesinden yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden (08/09/2011) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

926 sayılı Kanun'un Geçici 32. maddesi kapsamında yapılacak başvuruları kabul etme veya etmeme hususunda Milli Savunma Bakanının takdir yetkinin bulunduğu; Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işleminin, işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuata uygun olarak tesis edildiği ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olmadığı iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptığı başvurunun, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar verildiği; Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacı hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince verilen "başvurunun kabul edilemez olduğuna" ilişkin kararın, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesinde düzenlenen "münhasıran iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle verilen bir karar" mahiyetinde olup olmadığı araştırılmak (Adalet Bakanlığına sorulmak) suretiyle, davacının yargılamanın yenilenmesi istemi hakkında bir karar verilmesi gerekirken; bu husus gözetilmeksizin eksik incelemeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararında usul kurallarına uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.