Danıştay 12. Daire E.2022/4282 K.2025/2551

Dava konusu istem: Sakarya ili, ... Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapmakta iken ...Tugay Komutanlığına geçici olarak görevlendirilen davacının, sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin iptali ve görevine iade edilmesi için yaptığı başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaşların ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, kendisine verilen yıllık izninin bitiminden itibaren görevine hiç dönmediği ve bu durumun davacı tarafından dava dilekçesinde kabul edildiği, Mahkemenin ara kararlarına sunulan cevabi yazılardan, davacının görevine dönmemesi gerektirecek hukuken kabul edilebilir bir bilgi ve belgenin sunulmadığı anlaşıldığından yıllık izin bitiminde görevine dönüş yapmayan davacının görevine dönmemesini gerektirecek bir mazeretinin bulunmadığının ortaya konulduğu,

Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği'nin 17. maddesinin (b) fıkrası uyarınca, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süreyle göreve gelmediği açık olan davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, davacı tarafından sözleşmesinin feshine ilişkin olarak mağduriyetinin giderilmesi ve görevine iade edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ailevi nedenlerle 5 gün izin aldığı, izinde iken rahatsızlanıp rapor aldığı, rapor bitimi birliğine katıldığı, ancak kendisine zorla iki gün izin verilerek dönmemesinin söylendiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sakarya ili, ... Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapmakta iken ... Komutanlığına geçici olarak görevlendirilen davacının, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde 7 gün ve daha uzun süre göreve gelmediğinden kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi, Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği'nin 17. maddesinin (b) fıkrası ve Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönergesi'nin 5. Bölümünün 6. maddesinin (b) fıkrası uyarınca... tarih ve ... sayılı işlem ile sözleşmesi feshedilmiş, davacı tarafından, söz konusu fesih işleminin iptali ve görevine iade edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun. 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği. 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dava dilekçelerinin, bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleneceği.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, 3 ve 5. maddelere uygun olmayan dava dilekçelerinin, otuz gün içinde anılan maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği belirtildikten sonra, anılan maddenin beşinci fıkrasında, dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin altıncı fıkrasında ise , "Bölge idare Mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü öngörülmüş, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen ve 7524 sayılı Kanun'la bir bent eklenen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde de.

Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebileceği belirtilmiş ve temyiz edilebilecek uyuşmazlıklar, (a)'dan (n)'ye kadar on beş bend halinde sayma yoluyla belirlenmiş, 48. maddesinin altıncı fıkrasında;

temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde, kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği, bu kararlara karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği, yedinci fıkrasında ise; temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hallerde, altıncı fıkrada sözü edilen kararların, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlem yönünden temyize konu karar incelendiğinde;

Yukarıda metnine yer verilen 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında, birden fazla işleme karşı tek dilekçe ile dava açılabilmesi, bu işlemler arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunması şartına bağlanmıştır.

Aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık bulunsa bile kanun yolları farklı iki ayrı işleme karşı 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine aykırı olarak tek dilekçe ile açılan davada, söz konusu işlemler için ayrı ayrı dava açılmak üzere 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenerek, davanın reddi yolundaki İdare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Davacının göreve dönme talebini içeren 19/07/2019 tarihli başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline ilişkin kısmı yönünden temyize konu karar incelendiğinde;

Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümleri karşısında, istinaf incelemesinden geçtikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak olan davalar arasında sayılmayan ve istinaf incelemesi üzerine kesinleşen bir karar hakkında temyiz isteminde bulunulması ve dosyanın esasının incelenmesi hukuken mümkün değildir.

Buna göre, temyiz istemine konu uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi kapsamında sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı anlaşıldığından, bu kısım yönünden temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince farklı kanun yollarına tabi olan iki işlemin iptali istemiyle açılan davada; dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, esasını inceleyen ve davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararda bu yönüyle hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)-KARŞI OY

Dava, ... Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapmakta iken ... Komutanlığına geçici olarak görevlendirilen davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile ilgili olarak mağduriyetinin giderilmesi ve görevine iade edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun. 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği. 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dava dilekçelerinin, bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleneceği.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, 3 ve 5. maddelere uygun olmayan dava dilekçelerinin, otuz gün içinde anılan maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği belirtildikten sonra, anılan maddenin beşinci fıkrasında, dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, anılan Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin altıncı fıkrasında, "Bölge idare Mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen ve 7524 sayılı Kanun'la bir bent eklenen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebileceği belirtilmiş ve temyiz edilebilecek uyuşmazlıklar, (a)'dan (n)'ye kadar on beş bent halinde sayma yoluyla belirlenmiş olup (d) bendinde, "belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları"nın temyize tabi olduğu düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasında, birden fazla işleme karşı tek dilekçe ile dava açılabilmesi, bu işlemler arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunması şartına bağlanmıştır.

Aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan işlemler farklı kanun yollarına tabi olsa dahi bu işlemlerden birinin temyiz yoluna tabi olması halinde bu işlemin sonucuna bağlı olarak tesis edilen diğer işlemin de temyize tabi olacağı açıktır.

Bakılan davada; davacının, ... tarih ve ... sayılı sözleşmenin feshi işlemi ile mağduriyetinin giderilmesi ve görevine iade edilmesi isteminin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmakta olup, aralarında maddi ve hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan iki işlemden; sözleşmenin feshi işleminin temyize tabi işlemlerden olması nedeniyle görevine iade edilmesi isteminin reddi yolundaki işlemin de temyize tabi olacağı ve her iki işlemin temyizen incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla; sözleşmesi feshedilen davacının, fesih işleminin geri alınarak mağduriyetinin giderilmesi ve yeniden göreve başlatılması isteminden kaynaklanan uyuşmazlıkta; dava dilekçesinin, 2577 sayılı Kanun'un 5. Maddesine uygun olduğu ve dilekçenin reddine karar verilemeyeceği; öte yandan, Kanunun 46. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtildiği üzere, kararın temyize tabi olduğu görüşüyle karara katılmıyorum.