Danıştay 12. Daire E.2022/4321 K.2023/1091

Dava konusu istem:.

Genel Komutanlığında astsubay olarak görev yapmakta iken, 669 sayılı KHK uyarınca kamu görevinden çıkarılan ve sonrasında OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile göreve iade edilen davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılma işleminden dolayı statü dışında geçirdiği süreler nedeniyle emsallerinin seviyesine ulaşmak amacıyla OYAK üyeliğinin yeniden ihyası için Ordu Yardımlaşma Kurumu Genel Müdürlüğüne (OYAK) yaptığı ödemenin (302.850,56.-TL hizmet ihyası ödemesinin),

yapıldığı 13/11/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan 02/07/2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin 30/07/2020 tarihli işlemin iptali ve OYAK üyeliğinin yeniden ihyası için yapılan ödemenin ödeme tarihinden olan 13/11/2019 itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

OYAK kesintilerinin maaş üzerinden hesaplanarak Kurum hesabına yatırıldığı ve kesintilerin yapılmasının ön koşulunun da kurum üyeliği olduğu, buna göre, davacının OYAK üyeliğinin kamu görevinden çıkarılma işlemi nedeniyle sonlandığı ve OYAK kesintilerinin de bu nedenle ödenmediği, kamu görevine iade edilen davacının statü dışında geçirdiği süreler nedeniyle emsallerinin seviyesine ulaşabilmek ve üyeliğinin yeniden ihyası için OYAK hesabına kendisi tarafından 302.850,56-TL'nin ödendiği,

davacının kamu görevinden çıkarılma işlemi sonrası yapılan itirazının kabul edilmesi nedeniyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun 05/03/2019 tarihli kararı ile kamu görevine iade edildiği ve bu nedenle kamu görevinden çıkarıldığı döneme ilişkin zararının tazmininin gerektiği;

bu durumda, davacının, statü dışında geçirdiği süreler nedeniyle geri kaldığı emsallerinin seviyesine ulaşabilmek için OYAK'a yapılan ödemenin iadesi gerektiğinden, davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle uğranılan maddi zararın idareye başvuru tarihinden (02/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesince; davacının 02/07/2020 tarihli başvurusunun, 13/11/2019 tarihinde ödenen bedelin iadesi isteğine yönelik olduğu, uğranıldığı ileri sürülen zararın, ödemenin yapıldığı tarih itibarıyla öğrenilmiş olduğunun kabulü gerektiği, buna göre davacının kamu görevinden çıkarılması sonrası ödenen emeklilik yardımını, üyeliğinin emsalleri ile aynı seviyede aktif hale getirilmesi için 302.850,56-TL olarak, 13/11/2019 tarihinde geri ödediği göz önüne alındığında, bu tarih itibarıyla oluştuğu ileri sürülen zararın öğrenildiği,

dolayısıyla söz konusu tarihten itibaren dava açma süresi olan 60 gün içerisinde ya doğrudan ya da idareye başvuru yapılarak idarece verilen cevaba göre kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra, 02/07/2020 tarihinde yapılan başvuru üzerine açılan davanın esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İptali istenen dava konusu işlemin, 02/07/2020 tarihli başvuru üzerine tesis edilen 30/07/2020 tarihli işlem olduğu, İstinaf Mahkemesince idari işlemin yanlış değerlendirildiği, bu bağlamda davanın süresi içinde açıldığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Jandarma Genel Komutanlığında astsubay olarak görev yapmakta iken 669 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmış, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun 05/03/2019 tarihli kararı ile görevine iade edilmiş, 17/06/2019 tarihinde İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Araştırma Merkezine ataması yapılmıştır.

OYAK Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile, davacının kamu görevinden çıkarıldığı tarihten önceki OYAK üyelik hesabının aktif hale getirilmesi için 302.850,56-TL yatırması gerektiğinin bildirilmesi üzerine davacı tarafından 13/11/2019 tarihinde istenilen ödeme gerçekleştirilmiştir.

Davacı tarafından, OYAK üyeliğinin yeniden aktif hale getirilmesi için yaptığı 302.850,56-TL ödemenin ve ödeme gününden itibaren işletilecek yasal faizinin tarafına ödenmesi istemiyle yapılan 02/07/2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin 30/07/2020 tarihli işlemin iptali ve yapılan ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi için 11/08/2020 tarihinde temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği.

Tarihi izleyen günden başlar..." hükmüne, "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde ise, "1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. 2. (Değişik: 10/6/1994-4001/5 md.) Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İlgililerin, süre gelen etkiler doğuran idari işlemlere karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi hükmü uyarınca, haklarında kanunların öngördüğü işlemlerin yapılması için her zaman idareye başvurmaları ve isteklerinin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde de anılan maddede öngörülen usule uygun olarak dava açılabileceği açıktır.

OYAK Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile, davacının kamu görevinden çıkarıldığı tarihten önceki OYAK üyelik hesabının aktif hale getirilmesi için 302.850,56-TL yatırması gerektiğinin bildirilmesi üzerine davacı tarafından 13/11/2019 tarihinde yapılan ödemenin ve ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizinin tarafına iadesi istemiyle yapılan 02/07/2020 tarihli başvurunun, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yapılan yeni bir başvuru olduğu dikkate alındığında, söz konusu başvurunun reddine ilişkin 30/07/2020 tarihli işlemin tebliği üzerine 60 gün içerisinde kalan, 11/08/2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğranılan maddi zararın idareye başvuru tarihinden (02/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı başvurulan istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılması, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olduğundan, davacının temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyoruz.