Danıştay 12. Daire E.2022/4437 K.2024/1789

Dava konusu istem: Osmaniye PTT Başmüdürlüğünde teknisyen olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan disiplin soruşturmasına binaen Yüksek Disiplin Kurulunca verilen 26/07/2021 tarihli sözleşme feshi ve meslekten çıkarma cezasının onaylanmasına yönelik Posta Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulu tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayın gerçekleşme şekli, soruşturma ve dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile davacının hapis cezası ile mahkumiyetine karar verilen mahkeme kararı birlikte değerlendirildiğinde; davacının kendisine görevi gereği zilyetliği devredilmiş, koruma ve gözetimi ile yükümlü olduğu para sayma makinelerini malzeme takip programında başmüdürlüğe bağlı iş yerlerine tahsis gösterdiği, iş yerlerine verdiği para sayma makinelerinin numaraları yerine başka para sayma makinelerinin numaralarını tutanaklara yazdığı, bu makineler fiilen iş yerlerinde bulunduğundan sorun yaşanmadığı,

tutanaklarda numaralarını belirtip vermediği söz konusu makineler iş yerlerinde görülmediğinde de makineleri iş yerlerine teslim etmiş gibi anılan tutanakları ibraz ettiği, makinelerin tahsis listelerinde de farklı iş yerleri olan periyodik bakımlarını yapan ETAŞ firmasının göremediğini belirttiği ve kendisinin de imzaladığı bakım formunda yazılı makinelerden amirlerini de haberdar etmediği,

böyle yaparak 9 adet ... marka (..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... seri numaralı) para sayma makinesini zimmetine geçirdiği sabit olan davacının "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlemiş olması nedeniyle eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırılmasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı; öte yandan;

dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının dava konusu işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının tazmini talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

... Ağır Ceza Mahkemesi kararının, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi tarafından bozulduğu, bozma kararı üzerine mahkemece suçun görevi ihmal suçunu oluşturması nedeniyle 2 ay 15 gün hapis cezası verildiği ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Hukuka ve mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen soruşturma raporuna istinaden davacıya isnat edilen eylemin sübuta erdiği sonucuna varıldığı, soruşturma konusu eylem nedeniyle davacı hakkında zimmet suçlaması ile başlatılan adli soruşturma ve kovuşturma sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 5 yıl hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kadirli PTT Merkez Müdürlüğüne bağlı ...Şubesinde kullanılmakta iken arızalanan ve onarımının yapılması için Başmüdürlüğe gönderilen ... marka ... seri numaralı para sayma makinesinin tüm aramalara rağmen bulunamaması üzerine mevcut para sayma makinelerinde 25/12/2019 tarihi itibariyle eksiklik bulunup bulunmadığı hususunun araştırılmasının Osmaniye PTT Başmüdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazı ile Konya PTT Başmüdürlüğüne bildirilmesi üzerine başlatılan soruşturma sonucunda tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda.

Osmaniye İşletme Müdürlüğünde teknisyen olarak görev yapan davacının para sayma makinelerini malzeme takip programında başmüdürlüğe bağlı iş yerlerine tahsis gösterdiği, iş yerlerine verdiği para sayma makinelerinin numaraları yerine başka para sayma makinelerinin numaralarını tutanaklara yazdığı, bu makineler iş yerlerinde görüldüğünden, bunların olmadığı yönünde sorun yaşanmazken, tutanaklarda numaralarını belirtip vermediği,

söz konusu makineler iş yerlerinde görülmediğinde de makineleri iş yerlerine teslim etmiş gibi anılan tutanakları ibraz ettiği, makinelerin tahsis listelerinde de farklı iş yerleri olan, periyodik bakımlarını yapan ETAŞ firmasının göremediğini belirttiği ve kendisinin de imzaladığı bakım formunda yazılı makinelerden amirlerini de haberdar etmediği,

böyle yaparak 9 adet ... marka (..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... seri numaralı) para sayma makinesinin uhdesinde kaldığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yönünde görüş bildirildiği, anılan raporun ... tarih ve ... sayılı yazı ile Genel Müdürlük Makamına sunulduğu,

Yüksek Disiplin Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının sözlü savunmasında ileri sürdüğü hususlar ve zamanaşımı süresi dikkate alınarak konunun müfettiş marifetiyle yeniden incelenerek gerekirse soruşturma yapılmasına karar verildiği, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı görev emri üzerine yeniden yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda;

davacının iddia olunan eylemleri işlediğinin sübuta erdiği kanaatine varılarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi gereğince Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yönünde görüş bildirildiği, anılan raporun ... tarih ve ... sayılı yazı ile Genel Müdürlük Makamına sunulduğu,

Posta Telgraf Teşkilatı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve anılan işleme bağlı olarak sözleşmesinin feshinin onaylanması amacıyla 399 sayılı KHK'nın 3771 sayılı Kanunla değişik 48. maddesi uyarınca Yönetim Kuruluna sunulduğu, Posta Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulu tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile sözleşmesinin feshedildiği ve anılan işlemlerin davacıya tebliği üzerine, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiş, aynı Kanun'un 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak değerlendirme yapılmak suretiyle hükme esas alınması gerektiği de açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında "zimmet" suçundan açılan kamu davasında, ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasında yargılandığı ve mahkumiyetine karar verildiği, anılan karara yönelik istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hükmün bozulduğu, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozma kararına uyularak "görevi ihmal" suçundan 2 ay 15 gün hapis cezasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, itiraz üzerine, Osmaniye 2. Ağır Mahkemesinin ... tarih ve ...

Değişik İş Kararı ile kamu görevlisi olan davacı hakkında 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca soruşturma izninin alınması gerektiği, bu nedenle durma kararı verilerek soruşturma izni alınarak sonucuna göre yargılamaya devamla hükmün kurulması gerektiği, ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle itirazın kabulü ile ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fillerin hakkında bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.