Danıştay 12. Daire E.2022/4618 K.2024/5141

Dava konusu istem: İskenderun Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, belediye personel giderlerinin, belediye bütçesinin mevzuatta belirlenen harcanması gereken kısmını aştığı halde aynı Kanun'un geçici 1. maddesine istinaden Bakanlıktan onay alınmaksızın istihdamının yapıldığından bahisle hizmet sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarenin, sözleşmeli personel çalıştırıp çalıştırmama, çalıştıracaksa çalıştıracağı personeli seçme gibi hususlarda mevzuatın belirlediği sınırlar içerisinde takdir yetkisine sahip olduğu, bunun sonucu olarak, sözleşmeli personel çalıştırma, çalıştırılacak personel için gerekiyorsa onay alma (Bakanlıktan) gibi işlemleri yapmakla da görevli ve ödevli olduğu,

Belediyece ödenen personel gideri fazla olsa dahi, davacıdan, personel gideri tutarının fazla olması durumunda Bakanlık onayı alınması gerektiği hususunu bilmesinin beklenemeyeceği, sebep olarak ileri sürülen bu hususun davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin fesih şartları içerisinde yer almadığı, bir başka deyişle davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin salt bu nedenle feshedilemeyeceği anlaşıldığından,

tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline, tazmin isteminin kabulü ile dava konusu işlemden kaynaklı yoksun kalınan parasal hakların dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca sözleşmeli personel çalıştırma konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda

yargı kararı ile zorlanamayacağı, idare ile bir kez sözleşme yapılmış olmasının, bu kapsamda sınırsız süre ile çalışmayı zorunlu kılmadığı, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yazısı ile 5393 sayılı Kanun'un 49 ve Geçici 1. maddeleri dikkate alındığında davacının atama işlemi nedeniyle kamu zararı oluştuğundan, sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiği, ayrıca Mahkeme kararı ile davacının fiilen görev yapmadığı sürelere ilişkin hükmedilen tazminat hususunun da haksız ve yersiz olduğu, Mahkemece, davacının açıkta kalan sürelerde maddi kazanç elde edip etmediği araştırılmadan karar verildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

13/07/2025 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. maddesinin 3. fıkrasında; belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personelin yıllık sözleşme ile çalıştırılabileceği belirtildikten sonra 8. fıkrasında.

“Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000'in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır.

Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir..." hükmüne yer verilmiştir.

Bu genel düzenlemenin dışında, 5393 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinde; Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe yönelik olarak, " Bu Kanunun yayımı tarihinde personel giderlerine ilişkin olarak 49. maddede belirtilen oranları aşmış olan belediyelerde bu oranların altına inilinceye kadar, boş kadro ve pozisyon bulunması ve bütçe imkânlarının yeterli olması kaydıyla 01/01/2005 tarihinde mevcut memur ve sözleşmeli personel sayısının yüzde onunu geçmemek üzere İçişleri Bakanlığınca zorunlu hâllere münhasır olacak şekilde verilecek izin dışında ilâve personel istihdam edilemez...." kuralı getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden.

İskenderun Belediyesinin 2018 yılı personel giderlerinin, belediye bütçesinin %39,39'unu oluşturduğu, konunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına iletilmesi üzerine, Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, 5393 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesine göre Bakanlıktan izin alınmaksızın personel istihdam edilmesinin mevzuata aykırı olacağının bildirildiği, buna rağmen, daha önce 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde çalıştırılmamış olan davacıyla, 09/01/2019 tarihinde, inşaat mühendisi olarak ilk kez sözleşme imzalandığı,

hemen akabinde, mevzuata aykırı olarak sözleşme imzalandığı ve kamu zararının oluştuğunun tespit edilmesi üzerine, İskenderun Belediye Başkanlığının dava konusu edilen ... tarih ve ... sayılı işlemi ile sözleşmesinin feshedilmesi yoluna gidildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar dava konusu işlemde, hatalı olarak, 5393 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan Geçici 1. maddeye yer verilmiş ise de, Kanun'un 49. maddesinde, "Belediyenin toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamayacağı ve bu oranın aşılması halinde ve cari yıl ile izleyen yıllarda personel giderleri bu oranın altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı" açık olarak düzenlenmiş olduğundan, 2018 yılı personel giderleri, belediye bütçesinin %30'unu aşan İskenderun Belediyesinin, daha önce 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi kapsamında sözleşme imzalanmamış olan davacıyla 09/01/2019 tarihinde sözleşme imzalamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği kuşkusuzdur.

Bu durumda; davacıyla 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine istinaden sözleşme imzalanması açık hata teşkil ettiğinden ve Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararı ile, bu nitelikteki işlemlerin, idarece belirli bir süreyle bağlı olunmaksızın her zaman geri alınabileceği kabul edildiğinden, davacı ile sözleşme yapılmasına yönelik işlemin geri alınması mahiyetinde feshine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile "dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.