Danıştay 12. Daire E.2022/5302 K.2024/2693

Dava konusu istem: Bartın ili, Aladağ mahallesi, ... Kur'an Kursu öğreticisi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının eylem ve söylemlerinin bir kısmının görev yaptığı kurum açısından sakınca oluşturduğu ve kabul edilemeyeceği, Devlet memurlarının kurumunca belirlenen şartlara uyması gerektiği açık ise de, bu durumun, davacının ortak nitelik şartını kaybetmesi sonucunu doğurmayacağı, eylemleri ile orantılı olmayan ve cezalandırma niteliğinde işlem tesis edildiği, davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının Din İşleri Yüksek Kurulu ve İlahiyat Fakültelerinde sahanın uzmanı ve yetkili kişilerce tartışacakları meseleleri, yeterli dini bilgisi olmayan insanlara anlatarak onları aydınlatmaktan ziyade ikileme düşürdüğü, marjinal söylemlerinin sunduğu hizmete bir katkı sağlamayacağı, davacının kamu hizmetini etkili ve verimli bir biçimde sunma imkanı kalmadığı belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İslami emir ve buyruklara uygun bir hayat sürdüğü, öğrencilerinin meraklarını onların zihninde karşılıklık yaratmayacak ve akademik bilgisine güven oluşturacak şekilde gidermesinin görevinin gereği olduğu, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, Bartın ili, Aladağ mahallesi, Çamlık Kur'an Kursu öğreticisi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Kanun'un Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak özel şartların düzenlendiği 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmü öngörülmüş.

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde.

"Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında İslam Diniyle ilgili genel hükümlere aykırı söylemlerde bulunmak suretiyle resmi sıfatının gerektirdiği itibar ve güvene aykırı davranışlar sergilediği iddiasıyla başlatılan soruşturma neticesinde düzenlenen soruşturma raporunda; davacının, çoğunluğunu ilkokul mezunu yetişkin bayanlar ve ev hanımlarının oluşturduğu Kur'an kurslarında, öğrencilere Kur'an öğretmeden meal çalışmaları yaptırdığı,

çoğu fıkhi hükümlerin Peygamberimizin uygulaması ve hadislerin açıklamalarından anlaşıldığı düşüncesini yıkarak selefi bir İslam propagandası yaptığı kanaatine varıldığından din hizmetleri sınıfının dışında, Kur'an kursu öğreticiliğinin dışında bir sınıfta istihdam edilmesinin teklif edildiği,

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacı hakkında soruşturma raporunda tespit edilen eylemleri sebebiyle her ne kadar Kur'an Kursu öğreticiliği dışında bir sınıfta istihdam edilmesi teklif edilmiş ise de davacının eylemlerinin, din görevlisine olan güven ve itimadı sarsıcı nitelikte, İslam törelerine uygun olmayan bir davranış olduğu, dolayısıyla Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak ortak niteliği kaybettiği, bu nedenle davacının görevinin sona erdirilmesinin uygun olacağına karar verildiği,

söz konusu kararın Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı oluru ile onaylanması üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde mevcut bilgi ve belgeler dikkate alındığında; davacının "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı idarenin temyiz isteminin kabul edilerek, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyorum.