Danıştay 12. Daire E.2022/5927 K.2025/4685

VEKİLİ ...Genel Müdür Vekili... 2- ... İşletmesi Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... 3-... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

KPSS 2022/1 tercih sonuçlarına göre TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünde sürveyan kadrosuna yerleştirilen davacının; atama için gerekli belgeleri tanınan süre içerisinde teslim etmediğinden bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan KPSS 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun "Kadro ve Pozisyonlara Atama" başlıklı 6. maddesinde yer alan "...gerekli belgeleri süresi içinde yerleştirildikleri kurum veya kuruluşa teslim etmeyen adayların atamaları yapılmayacaktır." cümlesinin ve Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 25. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "...gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların atamaları yapılmaz." ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Yerleştirilmesini müteakip istenen evrakların içeriği ile ilgili bilgi edinmek istediği; ancak, davalı idarenin internet sitesinde herhangi bir duyuru yapılmadığı, davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünce tarafına resmi yazı ile ya da şifahen başvuruya yönelik evrakların içeriği ile ilgili herhangi bir bilgilendirme veya bilgilendirmeye davet de yapılmadığı, Kılavuz ve Yönetmelik hükmünde belirtilen sınırlamanın Yönetmeliğin dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ya da 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında KHK’da bulunmadığı,

üst normda yer almayan, alt normla getirilen bir düzenleme ile tesis edilen işlemin konusunun Kanun’a aykırı olduğu, idari işlemlerin doğuracakları sonuçların önceden kanunlarla belirlenmiş, işlemin konusunun, mevzuatta gösterilmiş olması ilkesine aykırılık, şekil hukukunda işleme dair sürelerin bulunması zorunluluğuna aykırılık teşkil ettiği, aday memur için her kamu kurumunun farklı içerikle belge istediği ve başvuru için gerekli evrakların teslim süresinin kurumlara göre değişiklik gösterdiği, dolayısıyla tüm memur adaylarını bağlayıcı,

muhatapları bakımından genel, herkese hitap eden bir başvuru tarihi ve başvuru evrak içeriğine göre 657 sayılı Kanun ya da Yönetmelikte veya ilgili başka bir mevzuatta yer verilmediği, başvuru şartının karşılanamaması durumunda idarece sınırlanacak hukuki durum ya da müdahale olunacak haklara ilişkin de mevzuatta yer almış bir hukuk kuralının mevcut olmadığı, şekil hukukunda işleme dair sürelerin belirtilmesinin zorunlu olduğu, başvuru şartı için memur adayının evraklarını ne kadar sürede getireceğine dair mevzuatta bir kural bulunmadığı,

hak kaybına sebebiyet veren dava konusu işlemin öncesinde yazılı bildirim yapılması zorunluluğuna uyulmadığı, davalı idarenin tesis ettiği işlemin yükümlendirici bir işlem olduğu, hukuki durumuna müdahale ve hak kaybına sebep olacak türden bir işlemin tesis edilmesinden önce Kuruma başvuru şartı ile ilgili olarak getirilmesi gereken evrakların içeriği ve son teslim tarihine dair bilgiler ile evrakların getirilmediği taktirde davalı idarece uygulanacak yaptırım, yaptırımın dayanağı Kanun maddesi ile ilgili bilgileri haiz, usulüne uygun tebliğ edilmiş bir yazı ile tarafına bildirim yapılması gerektiği,

ancak böyle bir yazının tarafına gönderilmediği, dolayısıyla işlemin şekil olarak sakat olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI

Davalı Cumhurbaşkanlığınca; dava konusu Yönetmeliğin, kamu görevlerine ilk defa atanacaklara yapılacak sınavlara ilişkin genel ilkeleri, usul ve esasları düzenlediği, Yönetmeliğin iptali istenen hükmünde ise adayların kamu kurum ve kuruluşlarına yerleştirildikten sonra atama işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan belgeleri süresi içinde teslim etmeleri gerektiği, süresi içinde teslim etmedikleri taktirde atama işlemlerinin yapılmayacağının belirtildiği, atamayı gerçekleştirecek olan kamu kurum ve kuruluşlarına atamaya esas olacak şekilde belgelerin teslim süresi yönünden takdir yetkisi tanındığı,

her kamu kurum ve kuruluşunun teşkilat yapısı, personel sayısı, istihdam süreci, atamada istediği belgeler farklılık arz ettiğinden, belgelerin teslim süresi bakımından idarelere takdir yetkisi tanınmasının gerektiği, ayrıca bu takdir yetkisinin kamu görevlerine atanmak için aranan genel veya özel şartlara ilişkin değil atamadaki usule ilişkin bir düzenleme olduğu, dava dilekçesindeki iddiaların; ağırlıklı olarak davacının yerleştirmesi yapıldıktan sonra yerleştiği kurumun internet sitesinde bir duyuru yapılmadığından bahisle atama için gerekli belgeleri süresinde sunamadığına ilişkin olduğu,

kamu görevlilerinin uygulama işlemlerinin atama için belli bir sürede gerekli evrakın tamamlanması koşulunu getiren düzenlemeyi hukuka aykırı kılmadığı, bilakis hükmün, idarenin düzenliliği ilkesi uyarınca atama işleminin sürüncemede kalmaması ve yerleşen kişinin atanma şartlarını taşıyıp taşımadığının belirlenmesine yönelik objektif nitelikte ve hizmet gereklerine uygun bir düzenleme olduğu, hükümde hukuka aykırı ve iptali gerektirici bir yön bulunmadığı savunulmaktadır.

Davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünca; dava dilekçesinde, idarenin internet sitesinde herhangi bir duyurunun yapılmadığının iddia edildiği, ancak ... internet adresinin “Duyurular” bölümünde, KPSS 2022/1 yerleştirme işlemine ilişkin istenen evraklar ve evraklarının teslim tarihini içeren ilan ve eki excel dokümanının yayınlanarak duyurusunun yapıldığı, evrak teslim süreci bittikten sonra atamalar yapıldıktan sonra söz konusu bu duyurunun internet adresinden kaldırıldığı, ilan ve ekinin dilekçe ekinde sunulduğu, gerekli görülmesi halinde idarenin Bilgi Teknoloji Dairesi Başkanlığından söz konusu duyuruya ilişkin kayıtların talep edilebileceği savunulmaktadır.

Davalı ÖSYM Başkanlığınca; kamu kurum ve kuruluşlarına ilk defa atanacak personelin yerleştirme işlemleri 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik" hükümleri kapsamında yapıldığından, adayların başvurmaları ve atanmaları bölümünde atama için öngörülen koşullara uymayan veya gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların atamalarının yapılmayacağının açık olduğu, idarelerinin mevzuattan aldığı görev ve sorumlulukları gereğince iptali istenen Kılavuz hükümlerini uyguladığı,

bu sebeple idarelerinin uygulayıcı konumunda olduğu, dolayısıyla hasım konumunda olmamaları gerektiği, davanın TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü husumetiyle görülmesi gerektiği, öte yandan atama sürecinde yapılan tüm işlemlerin mevzuata uygun yürütüldüğü, bu nedenle davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, KPSS 2022/1 tercih sonuçlarına göre TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünde sürveyan kadrosuna yerleştirilen davacı tarafından, atama için gerekli belgeleri tanınan süre içerisinde teslim etmediğinden bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile işlemin dayanağı olan KPSS 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun "Kadro ve Pozisyonlara Atama" başlıklı 6. maddesinde yer alan "... gerekli belgeleri süresi içinde yerleştirildikleri kurum veya kuruluşa teslim etmeyen adayların atamaları yapılmayacaktır." cümlesinin ve Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar için Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 25. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "... gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların atamaları yapılmaz." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde, "Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır. A) Genel şartlar: 1. Türk Vatandaşı olmak, 2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, 3. Bu Kanunun 41 inci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, 4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak, 5. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

6. Askerlik durumu itibariyle; a) Askerlikle ilgisi bulunmamak, b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak, c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak, 7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek ... akıl hastalığı ... bulunmamak.

B) Özel şartlar: 1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41. maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, 2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." hükmüne yer verilmiştir.

Anayasa’nın 124. maddesinde (Değişik: 16/4/2017-6771/16 md.), Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği kural altına alınmıştır.

Yönetmeliğin iptali istenen hükmünde, adayların kamu kurum ve kuruluşlarına yerleştirildikten sonra atama işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan belgeleri süresi içinde teslim etmeleri gerektiği, süresi içinde teslim etmedikleri taktirde atama işlemlerinin yapılmayacağı düzenlenmiş, atamayı gerçekleştirecek olan kamu kurum ve kuruluşlarına atamaya esas olacak şekilde belgelerin teslim süresi yönünden takdir yetkisi tanınmış, her kamu kurum ve kuruluşunun teşkilat yapısı, personel sayısı, istihdam süreci, atamada istediği belgeler farklılık arz ettiğinden, belgelerin teslim süresi bakımından idarelere takdir yetkisi tanınmıştır.

KPSS 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun "Kadro ve Pozisyonlara Atama" başlıklı 6. maddesinde ise "... gerekli belgeleri süresi içinde yerleştirildikleri kurum veya kuruluşa teslim etmeyen adayların atamaları yapılmayacaktır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, kamu hizmetinin eksiksiz ve düzenli yürütülmesinden sorumlu olan idarece; mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gereklerini esas alarak, "KPSS tercih sonuçlarına göre TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü bünyesinde sürveyan kadrosuna atanacak adaylar"la ilgili olarak atamaya ilişkin gerekli olan belgeleri ilgili kuruma ne zaman teslim edecekleri hususlarına ilişkin takdir yetkisi çerçevesinde kural belirlenmesine yönelik olarak çıkarılan uyuşmazlık konusu Yönetmelik maddesi hükmünde ve KPSS 2022/1 Tercih Kılavuzu'nda, hak ve adalet ilkeleri ile hukuka, üst normlara ve kamu yararına aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu Yönetmelik ve Kılavuzun hukuka uygun bulunması karşısında, bunlara dayalı olarak tesis edilen işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı, KPSS 2022/1 yerleştirme sonucuna göre sürveyan kadrosuna yerleştirilmiştir.

Davalı Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğünce ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacının gerekli belgeleri tanınan süre içerisinde teslim etmediğinden bahisle atama işleminin yapılamadığı ve evrakların işlemden kaldırıldığı davacıya bildirilmesi üzerine, yerleştirildiğini öğrenmesini müteakip istenen evrakların içeriği ile ilgili bilgi edinmek istediği ancak internet sitesinde herhangi bir duyuru yapılmadığı ve Kurum tarafından da kendisine herhangi bir resmi yazı veya şifahen evrakların içeriği ile ilgili bir bilgilendirme yapılmadığından bahisle davacı tarafından 08/11/2022 tarihli itiraz dilekçesi sunulmuş; anılan idarece... tarih ve ... sayılı işlemle davacının itirazının reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa’nın 124. maddesinde (Değişik: 16/4/2017-6771/16 md.), Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği kural altına alınmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde, "Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır. A) Genel şartlar: 1. Türk Vatandaşı olmak, 2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, 3. Bu Kanunun 41 inci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, 4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak, 5. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

6. Askerlik durumu itibariyle; a) Askerlikle ilgisi bulunmamak, b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak, c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak, 7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek ... akıl hastalığı ... bulunmamak.

B) Özel şartlar: 1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41. maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, 2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." hükmü öngörülmüştür.

Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar için Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik’in iptali istenen 25. maddesinin birinci fıkrasında, “Adaylar, yerleştirildikleri kamu kurum ve kuruluşlarına, Tercih Kılavuzu’nda yazılı olan belgeler ve KPSS Sınav Sonuç Belgesi ile birlikte atanmak üzere süresi içinde başvururlar.”; dördüncü fıkrasında, “Ancak, atama için öngörülen koşullara uymayan veya gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların atamaları yapılmaz.” hükmüne;

Kamu Personel Seçme Sınavı 2022/1 Tercih Kılavuzu’nun iptali istenen “Kadro ve Pozisyonlara Atama” başlıklı 6. maddesinde, “ÖSYM tarafından yerleştirilen adaylar, başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın, yerleştirme yapılan kadro ve pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca doğrudan atanacaklardır. Yerleştirildikleri halde atama için öngörülen niteliklere sahip olmayan veya gerekli belgeleri süresi içinde yerleştirildikleri kurum veya kuruluşa teslim etmeyen adayların atamaları yapılmayacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar için Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 25. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "...gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların atamaları yapılmaz." ibaresi ve KPSS 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun "Kadro ve Pozisyonlara Atama" başlıklı 6. maddesinde yer alan "...gerekli belgeleri süresi içinde yerleştirildikleri kurum veya kuruluşa teslim etmeyen adayların atamaları yapılmayacaktır." cümlesinin iptali istemi yönünden incelendiğinde;

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceğinin öngörüldüğü; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde ise Devlet memuru olarak atanacaklarda aranacak genel ve özel şartlara yer verildiği görülmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar için Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğu; anılan Yönetmeliğin, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atanacakların seçimi ile kamu kurum ve kuruluşlarında özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen mesleklere atanacakların ön elemesi amacıyla yapılacak sınavların genel ilkeleri ile usul ve esaslarını tespit etmeyi amaçladığı anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğin iptali istenen hükmünde ise, adayların kamu kurum ve kuruluşlarına yerleştirildikten sonra atama işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan belgeleri süresi içinde teslim etmeleri gerektiği, süresi içinde teslim etmedikleri taktirde atama işlemlerinin yapılmayacağı düzenlenmiş, atamayı gerçekleştirecek olan kamu kurum ve kuruluşlarına, her kamu kurum ve kuruluşunun teşkilat yapısı, personel sayısı, istihdam süreci, atamada istediği belgeler farklılık arz ettiğinden, belgelerin teslim süresi bakımından idarelere takdir yetkisi tanınmıştır.

Kamu hizmetlerinin etkin, verimli ve düzenli yürütülmesinden sorumlu olan idareye, evrakların teslim süresi açısından takdir yetkisi tanınması ve süresi içerisinde evraklarını teslim etmeyen adayın atamasının yapılmayacağını düzenleyen Yönetmelik ve aynı yönde düzenleme getiren KPSS 2022/1 Tercih Kılavuzunun iptali istenen hükümlerinde, kamu hizmetinin gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava, KPSS 2022/1 tercih sonuçlarına göre TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünde sürveyan kadrosuna yerleştirilen davacının; atama için gerekli belgeleri tanınan süre içerisinde teslim etmediğinden bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem yönünden incelendiğinde;

KPSS 2022/1 yerleştirme sonuçları açıklandıktan sonra davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün internet sitesinde, “TC Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü KPSS 2022/1 Yerleştirme Sonucu Teşekkülümüze Yerleşen Adayların Dikkatine” başlıklı ilanda 19/09/2022 - 21/10/2022 tarihleri arasında istenen belgelerin teslim edilmesi gerektiği bildirilmesine rağmen süresinde evrakları teslim etmeyen davacının, yerleştirildiği sürveyan kadrosuna atamasının yapılmamasına ilişkin bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.