Danıştay 12. Daire E.2022/6305 K.2025/3321

Dava konusu istem: Denizli İl Jandarma Komutanlığında sözleşmeli jandarma astsubay olarak görev yapan davacının, 2021 yılı Subay ve Astsubay Sözleşme Yenileme İşlemleri kapsamında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; her ne kadar davacı hakkında sözleşme yenilemek amacıyla sicil amirlerince düzenlenen nitelik belgesinde sözleşmesinin yenilenmesi uygundur kanaatine yer verilmiş ise de, davacının mensubu olduğu jandarma sınıfının yürüttüğü görevin önem ve özelliği dikkate alındığında, eşi FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisakı nedeniyle 375 sayılı KHK kapsamında Bakan oluru ile kamu görevinden çıkarılan personelle, davalı idarenin sözleşme yenilemek istememesinin takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarece gerçekleştirilen tek taraflı fesih niteliğinde olan sözleşme yenilememe işlemine herhangi bir gerekçe sunulmadığı, savunma dilekçesinde idarece dava konusu işleme dayanak yapılan olayın suç ve cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olduğu, sicil amirlerince düzenlenen nitelik belgesinde sözleşmesinin yenilenmesinin uygun olduğu yönünde kanaat bildirildiği, idare tarafından takdir yetkisi sınırlarının aşılarak işlem tesis edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Denizli İl Jandarma Komutanlığında sözleşmeli jandarma astsubay olarak görev yapan davacının, 30/08/2021 tarihinde sona erecek hizmet sözleşmesinin yenilenmesi talebinin, 2021 yılı Subay ve Astsubay Sözleşme Yenileme İşlemleri kapsamında değerlendirilmesi sonucu hizmet sözleşmesinin yenilenmemesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, ''Bu Kanunun amacı.

Türk Silâhlı Kuvvetlerinde ihtiyaç duyulan sınıflarda istihdam edilmek üzere sözleşmeli olarak alınacak subay ve astsubayların teminini, yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, hizmet şartlarını, yükselmelerini, atama ve yer değiştirmelerini, görev ve yükümlülüklerini, özlük ve sosyal haklarını, muvazzaf subaylık veya muvazzaf astsubaylık statüsüne geçmelerini, ayırma ve ayrılma esaslarını düzenlemektir.''.

10. maddesinde, "Sözleşmeli astsubay adayları, ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler astsubay çavuş rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri; üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir.

Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir. Ancak sözleşmeli astsubaylardan rütbe yaş haddini dolduranlar hakkında 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

Sözleşme süreleri; seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabilir. Sözleşme işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır.".

12. maddesinde, ''Sözleşmeli subay ve astsubayların rütbe bekleme süreleri hakkında, 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı Kanunda muvazzaf subay ve astsubaylar için belirlenen süreler uygulanır. Sözleşmeli subaylardan üst rütbede kadro açığı bulunmadığı için terfi edemeyenler, terfi şartlarını haiz olmak kaydıyla sözleşme müddeti sonuna kadar derece ilerlemesi yaparlar.

Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşme kendiliğinden sona erer. Sözleşmeli subay veya astsubaylar, sözleşme süreleri sona ermeden sözleşmelerini tek taraflı olarak fesh edemezler.'' hükümleri öngörülmüştür.

27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin 12. maddesinde, ''Sözleşme süreleri en az üç yıl olarak düzenlenir. Sözleşme sürelerinin azami sınırı dokuz yıldır. Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sözleşme sürelerini azami ve asgari sözleşme sınırlarını aşmamak kaydıyla her sınıf ve branşa göre çıkaracakları yönergelerde ayrıca belirleyebilirler.''.

"Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması" başlıklı 14. maddesinde, "Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması aşağıda belirtilen esas ve usullere göre yapılır. a) Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder.

Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel.

Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir.

Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir.

Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir. b) Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı da sözleşmeyi yenilemek istediği taktirde bunu ilgili sözleşmeli subay veya astsubaya bildirirler.

Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın İdarenin bu talebini kabul ettiğini bildirmesi ile yenilenir. ...d) Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az 3 ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları taktirde sözleşme kendiliğinden sona erer...'' düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının astsubay üstçavuş olarak görev yapan eşi M.B.'nin FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olduğundan bahisle 03/11/2018 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı ve 26/03/2019 tarihinde 375 sayılı KHK'nın Geçici 35. maddesinin (B) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmış olması sebebiyle idarece takdir yetkisinin davacının sözleşmesinin yenilenmemesi yolunda kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisaklı olduğuna dair bir iddia bulunmadığı gibi, Diyarbakır 8. Anajet Üs Komutanlığında astsubay üstçavuş olarak görev yapan eşi tarafından kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan ve "Ret" ile sonuçlanan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yapılan istinaf başvurusu üzerine, ...

Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; öte yandan, davacı hakkında düzenlenen nitelik belgesinde sıralı üç sicil amirince sözleşmesinin yenilenmesinin uygun olduğunun belirtildiği, davalı idarece, davacının görevinde yetersiz ve başarısız olduğuna dair başkaca bir bilgi ve belge de sunulmadığı anlaşıldığından, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı hukuk ve usule uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.