Danıştay 12. Daire E.2023/1033 K.2023/4828

Dava konusu istem: ...-Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, aralarında davacının da bulunduğu kişiler hakkında "edimin ifasına fesat karıştırma, resmi belgede sahtecilik ve zimmet" suçu nedeniyle açılan ceza davasında, ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "edimin ifasına fesat karıştırma" suçundan, davacının 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, diğer suçlardan beraatına karar verildiği, kararın istinaf edildiği görüldüğünden, dosya içeriğindeki bilgiler, somut olayda yapılan tespit ve elde edilen belgeler ile mahkumiyet kararı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, üzerine atılı fiilleri işlediğinin ispatlandığı ve davacının sabit olan fiillerinin karşılığı ceza ile cezalandırıldığının anlaşıldığı,

görevinin niteliği göz önüne alındığında, bu fiil ve davranışlarının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici nitelikte olması nedeniyle eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti :. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı hakkında, disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği", "edimin ifasına fesat karıştırma" ve "zimmet" suçlarından dolayı.

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yürütülen kovuşturma neticesinde, … tarih ve K:… sayılı karar ile edimin ifasına fesat karıştırma suçundan 5 yıl hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği, resmi belgede sahtecilik ve zimmet suçlarından ise ayrı ayrı beraatine karar verildiği, kendisine haksız menfaat sağlamak, olayı ihbar eden kişileri tehdit etmek, resmi belgede sahtecilik ve zimmet suçlarını işlediğine yönelik her türlü şüpheden uzak hukuken kabul edilebilir somut bir tespitin bulunmadığı, bu nedenle anılan fiillerin sübuta ermediği,

idari ve teknik şartnameye aykırı yakıtı teslim almak, yakıt gelmediği halde gelmiş gibi işlem tesis etmek, bu şekilde kurumu zarara uğratmak (edimin ifasına fesat karıştırılması) fiilleri yönünden ise; olayda, davacının, … kayıt numaralı açık usul, … kayıt numaralı pazarlık usulü, … kayıt numaralı açık usul, … kayıt numaralı açık usul, 2015/54056 kayıt numaralı açık usul ihalelerde komisyon üyesi olduğu,

dava konusu işlemin 28/09/2017 tarihinde tesis edildiği göz önünde bulundurulduğunda, işlem tarihinden geriye dönük en fazla 2 yıl içinde yapılan iş ve işlemler için disiplin cezası verme yetkisi bulunan davalı idarenin, 2013-2015 yılları arasında yapılan usulsüzlüklerle ilgili ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğradığı, ancak 23/10/2015 tarihinde usulsüz alınan yakıtı teslim alan komisyon üyelerinden birinin davacı olduğu ve bu eylemine ilişkin davalı idarenin ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğramadığı,

bu kapsamda, soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler ile ceza mahkemesi kararındaki tespitler birlikte incelendiğinde, davacının 23/10/2015 tarihinde yakıt gelmediği halde gelmiş gibi işlem tesis ederek kurumu zarara uğrattığı ve bu şekilde edimin ifasına fesat karıştırdığının (2015 yılında toplam 265.002 Kg yakıt, tankere konulmadığı halde teslim edilmiş gibi gösterilmiştir.) sübuta erdiği anlaşıldığından,

dava konusu disiplin cezasının dayanağı olan "edimin ifasına fesat karıştırma" fiilinin, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde Devlet memurluğuna alınmaya engel şartlar arasında sayılan suçlardan olduğu da dikkate alındığında, söz konusu fiilin, 657 sayılı Kanun'un "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasını gerektiren fiil ve hallerin sayıldığı 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer verilen, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" disiplin suçu kapsamında olduğu,

bu durumda, davacının sübuta eren söz konusu eylemi nedeniyle anılan hüküm uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde bu gerekçeyle hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmediğinden, istinaf başvurusunun, belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerektiği, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, üzerine atılı suçları işlemediği, sicil durumu nazara alınarak bir alt ceza verilmesi gerektiği belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İşlemin usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın onanması gerekiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...-Tipi Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacının, kalorifer yakıtı alımında usulsüzlük yapıldığı iddiası üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, üzerine atılı fiilleri işlediğinin sübut bulduğu ve bu fiillerin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket niteliğinde olduğundan bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının üzerine atılı bulunan "edimin ifasına fesat karıştırma, resmi belgede sahtecilik ve zimmet" suçlarından dolayı hakkında açılan davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "edimin ifasına fesat karıştırma" suçundan 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, diğer suçlardan ise beraatına karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu ve UYAP üzerinden yapılan incelemede halen … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin E:… sayılı dosyasında derdest olduğu görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Kanunun anılan hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar aynı zamanda ceza kanununda da suç sayılabilir.

Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden de aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle ya da delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek yaptırım uygulanmasına hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Bir memura isnat olunan disiplin cezasına konu fiillerin, Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılmasının gerekli olması durumunda, disiplin cezası hakkında karar verilmesi için mevcut deliller yeterli görülmeyerek ceza mahkemesi kararına ihtiyaç duyulduğu kanaati hasıl olmuş ise, disiplin cezasına konu fiilin hukuki denetiminden önce ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu olayda; disiplin cezasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç olması nedeniyle, "edimin ifasına fesat karıştırma, resmi belgede sahtecilik ve zimmet" suçlarından dolayı davacı hakkında açılan davada … Ağır Ceza Mahkemesinin, … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "edimin ifasına fesat karıştırma" suçundan 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, diğer suçlardan ise ayrı ayrı beraatına karar verildiği, karara karşı davacı ve davalı idare tarafından karşılıklı olarak istinaf yoluna başvurulduğu ve UYAP üzerinden yapılan incelemede de halen … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin E:… sayılı dosyasında derdest olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacının disiplin cezasına konu eylemlerinin karşılığında verilen disiplin cezası irdelenirken, ceza hukuku yönüyle suç tipinin hukuki nitelendirmesini yapacak olan ceza mahkemesinin kararının göz önünde bulundurulması ve disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözetilmeksizin ve ceza yargılaması sonucu beklenilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.