Danıştay 12. Daire E.2023/1521 K.2025/1991

Dava konusu istem: Mazgirt Tapu Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından, tapu kayıtlarında hisse değişikliğinin yapıldığı 23/07/2016 tarihinde raporlu olduğu, işe gitmediği ileri sürülmüş ise de, soruşturma aşamasında kamera kayıtlarından; davacının, 23/07/2016 Cumartesi günü Bismil Tapu Müdürlüğünde olduğu hususunun tespit edildiği,

davacı tarafından, üzerinde hisse değişikliği yapılan taşınmazların üçüncü kişilere satış işlemlerinin yapıldığı 01/08/2016, 08/08/2016 ile 11/08/2016 tarihlerinde sağlık sorunları nedeniyle raporlu olduğu ileri sürülmekle birlikte, anılan tarihlerde düzenlenen ve üzerinde hisse değişikliği yapılan taşınmazların üçüncü kişilere satışına dair resmi senet altındaki imzaların kendisine ait olduğunu kabul ettiği; ayrıca, dava konusu fiiller nedeniyle davacı hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası kapsamında ''Resmi Belgede Sahtecilik'' ''Kamu Kurum ve Kuruluşları, vb. Tüzel Kişiliklerin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık'' suçu isnatlarıyla soruşturma yürütüldüğü, bu durumda, disiplin soruşturması raporu ve ekindeki belgelerin birlikte değerlendirilmesinde.

TAKBİS sistemindeki yolsuz veri düzeltmesi ve yolsuz oluşturulan hisselerin üçüncü kişilere satışı eylemlerinin disiplin soruşturması kapsamında yapılan tespitler ve alınan ifadeler sonucu bilgisayar işletmeni olan davacı tarafından gerçekleştirildiğinin sübuta erdiğinin anlaşıldığı,

söz konusu eylemlerin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kapsamında olduğu görüldüğünden, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince.

657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde düzenlenen iki yıllık zamanaşımı süresinin nihai süre olduğu, yani her halükarda iki yıl içinde ceza verilmesi gerektiğinin belirtildiği, fiil hakkında verilmiş disiplin cezalarına ilişkin önceden tesis edilen başka işlemlere karşı açılan davaların süreyi durduracağı ve benzeri gibi, zamanaşımının durması, kesilmesi gibi hususlarda herhangi bir düzenleme getirilmediği, 657 sayılı Kanun haricindeki kanun veya dengi ya da daha üst herhangi bir mevzuatta da 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde düzenlenen iki yıllık zamanaşımı süresi ile ilgili olarak sürenin durması,

kesilmesi ve benzeri gibi herhangi bir özel düzenleme yer almadığı, bir iptal davasında idari işlemin usulden iptal edilmesi halinde ve bu iptal kararı sonrasında idarece ilgilisi hakkında olumsuz sonuç doğuran yeni bir idari işlem tesis edilmesi halinde, yargı merciince verilen iptal kararındaki usule aykırılıkların yeni tesis edilecek işlemde bulunmaması gerektiği, dolayısıyla, bir iptal davasında idari işlemin usulden iptal edilmesi halinde ve bu iptal kararı sonrasında idarece ilgilisi hakkında olumsuz sonuç doğuran yeni bir idari işlem tesis edilecekse,

yargı merciince verilen iptal kararında gerekçe olarak gösterilen usul aykırılıklarının giderilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği; ancak, sonradan yeni bir işlem tesis edilmesi halinde, iptal edilen önceki işlemin yeniden vücut bulmayacağı, önceki işlemin hukuk aleminde doğurduğu hukuksal sonuçlar ile sonraki işlemin hukuk aleminde doğurduğu hukuksal sonuçların kendi içinde ele alınması gerektiği, bu itibarla, davacının işlediği iddia edilen fiilin iş bu dava konusu işlemin tesis tarihinden iki yılı aşkın bir süre önce işlendiği,

iddia konusu fiilin işleniş tarihinden itibaren 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde belirtilen iki yıllık zamanaşımı süresinin iş bu dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla dolduğu, dolayısıyla da iş bu dava konusu işlemde zamanışımı sebebiyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde öngörülen sürenin idare tarafından ilk kez disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında öngörülen bir süre olduğu, yargı kararı üzerine tesis edilen işlemler açısından zamanaşımı sürelerinin işlemeyeceği, yargı kararı yerine getirilmek üzere tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mazgirt Tapu Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan davacının, hakkında TAKBİS sisteminde yolsuz veri düzeltmesi ve yolsuz oluşturulan hisselerin üçüncü kişilere satışı eylemlerinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesi uyarınca "Resmi belgede sahtecilik" suçu kapsamında kaldığı iddiası üzerine yapılan disiplin soruşturması sonucunda, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı tesis edilmiş, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile disiplin soruşturması açılmaksızın işlem tesis edildiği gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ve bu karar istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş; söz konusu karar doğrultusunda yeniden yapılan disiplin soruşturması neticesinde davacının, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile yeniden Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış;

"Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde; "Bu Kanunun 125. maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez, ancak disiplin hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Kanun'un 127. maddesindeki zamanaşımı süreleri, idarenin disiplin suçundan haberdar olmasından ilk defa disiplin cezası verilmesine kadarki süreçte dikkate alınacak süreler olup, idare tarafından söz konusu sürelere riayet edilerek disiplin cezası verilmesi halinde, idarenin zaman aşımı sürelerine uyma yükümlülüğünü yerine getirdiğinin kabulü gerekmektedir.

Buna göre; zaman aşımı sürelerinin hesabında, disiplin cezası verildikten sonraki itiraz süreci veya onay süreci (disiplin cezasının idari anlamda kesinleşme süreci) dikkate alınmayacağı gibi, idari yargıda dava açılması halinde, yargılama sürecinde geçen süreler ile bozma kararı verilmesi halinde, kararın gerekçesi idareye yeni bir disiplin işlemi yapma yetkisi tanıyor ise, idarenin yeni bir disiplin işlemi tesis etmesi aşamasında söz konusu zaman aşımı sürelerinin geçtiğinden bahsedilemeyeceği açıktır.

Bir başka ifadeyle, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesindeki zaman aşımı düzenlemesinin, idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınacak bir müessese olduğu ve ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmesi suretiyle uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, disiplin cezalarına karşı idari yargıda açılan davalarda verilen iptal kararlarının gerekçesinin, idareye ilgili hakkında bir başka disiplin işlemi tesis etme olanağı tanıması halinde, 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinin birinci fıkrası uyarınca yargı kararının gereğini yerine getirmekle yükümlü olan idarenin, bu madde kapsamında öngörülen süre içerisinde harekete geçerek söz konusu disiplin cezasına ilişkin iş ve işlemleri tesis etmesi gerektiği de açıktır.

Bölge İdare Mahkemesi kararında, ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğradığı gerekçesine yer verilmiş ise de; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde öngörülen zaman aşımına ilişkin düzenlemenin idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınması gereken bir müessese olduğu, bu düzenlemeye göre ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmesiyle zaman aşımı süresinin kesileceği anlaşılmaktadır.

Bakılan olayda, davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin, ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, bu iptal kararının yerine getirilmesi amacıyla gerekçesi de gözetilerek davacının üzerine atılı suç nedeniyle durumu disiplin yönünden yeniden görüşülerek dava konusu olan ve iptali istenilen 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı Kararı ile Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesine ilişkin sürecin 27/06/2018 tarihinden itibaren süregelen yargısal faaliyet kapsamında kaldığı ve bu nedenle zaman aşımı süresinin kesildiği açık olup.

Bölge İdare Mahkemesince dava konusu işlemin esası hakkında bir inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı yönünde yapılan değerlendirmede hukuki isabet görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, Bölge İdare Mahkemesince davanın esasına ilişkin bir inceleme yapılmak suretiyle; davacının üzerine atılı bulunan ve soruşturmaya konu eylemlerin, disiplin hukukuna ilişkin tüm ilkeler dikkate alınıp değerlendirilmek suretiyle, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde öngörülen iki yıllık ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.