Danıştay 12. Daire E.2023/1678 K.2024/203

Dava konusu istem: Kuşadası Belediyesinde 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine istinaden sözleşmeli eğitmen olarak görev yapan davacının, hizmetinin gerektiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/12/2021 tarihinde sona eren hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı işlemle 2022 yılı için sözleşmesinin yenilenmediği, buna karşın dava konusu işlemin tesis edilmesinden 5 ay sonra B.G. isimli kişinin eğitmen olarak görevlendirildiği ve 6 ay öncesinde eğitmen ihtiyacının 2'den 1'e düştüğüne ve 6 ay sonrasında tekrar yeni eğitmen ihtiyacı doğduğuna ve bu ihtiyacın da kendi kadrolu çalışanları yerine taşeron firma vasıtasıyla karşılanmasının gerekçesine ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin dosyaya sunulamadığı,

dolayısıyla davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı gerekçesinin davalı idarece ispatlanamadığı, davacı hakkında herhangi bir disiplin soruşturması yürütülmediği, disiplin cezası tesis edilmediği, görevini yapmadığı veya eksik ya da geç yaptığı yönünde de bir tespit yapılmadığı, davalı idare tarafından takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle uğranılan özlük hakkı kayıplarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. 10/11/2022 tarihli ara kararıyla, B.G. isimli eğitmenin davalı idare bünyesinde ya da Kuşadası Belediyesi Personel A.Ş.'de istihdam edilip edilmediğinin, istihdam edilmişse hangi tarihte göreve başladığı sorularak bunlara ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, davalı idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelere göre.

Kuşadası Belediye Başkanlığı bünyesinde B.G. isimli bir personel istihdam edilmediğinin ve davacının hizmetine ihtiyaç duyulmaması nedeniyle sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiği; olayda, davacının 2018 yılında imzalanan sözleşme ile davalı idarede eğitmen kadrosunda görev yapmaya başladığı, davalı idare bünyesinde 2 eğitmen kadrosunun bulunduğu, davacının sözleşmesinin yenilenmemesi sonrasında kadrosunun boş olduğu,

diğer eğitmen kadrosunda da 16/07/2019 tarihinde göreve başlayan P.Ş. adlı eğitmenin görev yaptığı, davacının bağlı olduğu eğitmen kadrosunun davalı idarece gerek 2020 yılında gerekse de 2021 yılında eğitmen alımı yapılmadığı, davalı idarece davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığının belirtildiği, davalı idarenin idari ve mali durumuna göre çalıştıracağı personel sayısını belirleme hususlarında mevzuat çerçevesinde takdir yetkisine sahip olduğu,

personel planlamasında takdir yetkisi bulunan davalı idarece yıllık dönemler itibarıyla yenilenen sözleşmelere bağlı olarak çalışan davacının, hizmetine ihtiyaç duyulmadığı bir durumda istihdamının devam ettirilmesine yargı kararı ile de zorlanamayacağı anlaşıldığından, 2022 yılı sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarece sözleşmesinin yenilenmemesini gerektiren hiçbir eylem ve durumun tespit edilemediği, hizmetine ihtiyaç kalmadığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğu, eğitmen kadrosunda bir kişinin istihdam edildiği, ayrıca 2021 yılı Haziran ayı içerisinde Kuşadası halkına ücretsiz spor eğitimleri vermesi için, halen belediye kültür ve sosyal işler müdürü olan kişinin eşinin belediye bünyesinde taşeron firma işçisi olarak eğitmenlik yaptığı, davalı idarenin taşeron firmadan bu konuda hizmet almasının ilk verilen iptal kararını bertaraf etmek için olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kuşadası Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden 8. dereceli eğitmen kadrosunda sözleşmeli olarak 04/09/2018 tarihinden itibaren görev yapan davacının, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 2020 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesi yolundaki ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline ilişkin ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... ve K:... sayılı kararı üzerine sözleşmesi yenilenmiş, 31/12/2021 tarihine kadar davalı idarede çalışmaya devam etmiş, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (d) bendi uyarınca, hizmetinin gerektiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/12/2021 tarihinde sona eren hizmet sözleşmesinin 2022 yılı için yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..."; beşinci fıkrasında; "...Bu personel hakkında bu Kanun'la düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendine göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; "Sözleşmeli personel: (1) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." hükmüyle sözleşmeli personel tanımlanmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesinde.

"Kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatlarında sözleşmeli olarak çalıştırılan yabancı uyruklu personel ile haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan personel (Milli Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde sözleşme ile çalıştırılacak öğretmenlerde 40 saat şartı aranmaz) hariç olmak üzere, kurumunda fiilen, askerlik ve doğum dışında kesintisiz en az 2 hizmet yılını tamamlayanlardan;

a) (Değişik:22/11/2010-2010/1169) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince sürekli tam iş göremezlik geliri, malûllük veya yaşlılık aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması, b) Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi, c) İlgilinin Ek 6. maddenin ikinci fıkrası uyarınca sözleşmeyi feshetmesi, ç) İlgilinin işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

d) İlgilinin ölümü,hallerinden birinin vuku bulmasından dolayı hizmet sözleşmesi sona erenlere, görev yapmakta olduğu pozisyon unvanı itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçmemek üzere, kurumunda çalışılan her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı aylık brüt ücret tutarında iş sonu tazminatı ödenir.

Bir yıldan artan süreler için de, tam yıl için hesaplanan miktardan o süreye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır..." hükmüne. "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde. "Personelin.

İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, ç) Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması,

(Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.) d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idarenin kamu personeli istihdamı konusunda takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun biçimde kullanılması gerektiği açıktır. Bir işlemde takdir yetkisinin bulunması, idarece ileri sürülen nedenlerin gerçek ve işlemin tesisini haklı kılacak nitelikte olup olmadığı yönünden yargı mercilerince denetlenmesine engel teşkil edemez. Aksi durumun kabulü keyfi idare anlayışına yol açabilecek bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır.

Uyuşmazlıkta. 2020 yılı için davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali yolundaki yargı kararı üzerine, sözleşmesinin yenilendiği ve 31/12/2021 tarihine kadar davalı idarede çalışmaya devam ettiği, bu kez hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin 2022 yılı için yenilenmemesine ilişkin 06/01/2022 tarih ve E.49 sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği,

dava dilekçesi ve aşamalarda davacı tarafından sunulan dilekçelerde, 2021 yılı Haziran ayı içerisinde Kuşadası halkına ücretsiz spor eğitimleri vermesi için B.G. isimli kişinin, taşeron firma üzerinden Belediyede eğitmen olarak çalıştırıldığının ileri sürüldüğü ve İdare Mahkemesince yapılan duruşmada davacı tarafından buna ilişkin fotoğrafların sunulduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, bakılan davanın istinaf aşamasında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince 10/11/2022 tarihli ara kararı ile duruşmada ileri sürülen hususların açıklığa kavuşturulması amacıyla, B.G. isimli eğitmenin davalı idare bünyesinde ya da Kuşadası Belediye Personel A.Ş.'de istihdam edilip edilmediği sorulmuş ve bu ara kararına karşı davalı idarece verilen 06/12/2022 tarihli yazıda.

"Kuşadası Belediye Başkanlığı bünyesinde B.G. isimli personel istihdam edilmemektedir." şeklinde cevap verilmiş ve bu ara kararı cevabına dayanılarak istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiş ise de; davacının sunduğu bilgi, belge ve fotoğraflar ile davalı idarenin savunması ve ara kararlarına karşı verdiği cevabi yazılar arasında oluşan çelişkinin giderilmesi için gerekli araştırmanın yapılmadığı; öte yandan davalı idarece, davacı hakkında herhangi bir disiplin soruşturması yürütülmediği, disiplin cezası tesis edilmediği,

görevini yapmadığı veya eksik ya da geç yaptığı yönünde de bir tespit yapılmadığı gibi hizmetine ihtiyaç kalmadığına ilişkin gerekçeyi ortaya koyacak nitelikte bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, dolayısıyla dosya muhtevasının, davanın reddine karar verilmesi için yeterli vicdani kanaati oluşturacak düzeyde olmadığı ve temyize konu kararın eksik araştırma ve inceleme üzerine verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğranılan özlük hakkı kayıplarının 11/01/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle uğranılan özlük hakkı kayıplarının 11/01/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı hukuka ve usule uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.