Danıştay 12. Daire E.2023/1735 K.2023/2719

Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, Şehitkamil Belediye Başkanlığı ile ... Sendikası (... -Sen) arasında 04/01/2020 tarihinde imzalanan, 01/01/2020-31/12/2021 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin "Yararlanma koşulları" başlıklı (b) bendinin (c) alt bendinde yer alan.

"Sosyal denge sözleşmesi imzalandığı tarihte ... -SEN'e üye olmayanlar, sonradan işe girip de üye olmayanlar veya üyelikten çıkarılanların bu sosyal denge sözleşmesinden yararlanabilmeleri için; idareye sözleşmeden yararlanmak istediklerini ve dayanışma aidatı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiklerine dair bir dilekçe ile başvurmaları halinde mümkündür." şeklindeki hükmü ile "Sözleşme aidatları" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinde yer alan.

"Sosyal Denge Sözleşmesi aidatı olarak faydalanan personellerden Net 60,00 TL sözleşme aidatı kesilecektir." hükmünün iptali istemiyle yapılan 18/01/2021 tarihli başvurunun idarece cevap verilmeyerek zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E...., K.... sayılı kararla; davanın, Şehitkamil Belediye Başkanlığı ile ...

Sendikası (... -Sen) arasında 04/01/2020 tarihinde akdedilen Sosyal Denge Sözleşmesinin 4.maddesinin (b) bendinin (c) alt bendinde de hükmün iptali yönünden "hükmünün iptali istemi yönünden; sosyal denge tazminatından yararlanmaya yönelik akdedilen sözleşmelerin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek tazminatın tutarını belirlemek olduğu,

bu sözleşmelerin 4688 sayılı Kanun'un uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmayacağı ve bu sözleşmelerde hiçbir şekilde sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun ise sosyal denge tazminatının amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği hususlarında şüphe bulunmadığı, bu itibarla;

dava konusu edilen sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım ve eşitsizlik yaratacağı, üstelik sendikaya üye olma ya da olmama ve üye olacağı sendikayı seçme özgürlüğünü kısıtlayıcı sonuçlar meydana getireceği açık olan "Sosyal denge sözleşmesi imzalandığı tarihte ...-SEN'e üye olmayanlar, sonradan işe girip de üye olmayanlar veya üyelikten çıkarılanların bu sosyal denge sözleşmesinden yararlanabilmeleri için;

idareye sözleşmeden yararlanmak istediklerini ve dayanışma aidatı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiklerine dair dilekçe ile başvurmaları halinde mümkündür" şeklindeki "Sözleşmenin kapsamı ve yararlanma koşulları" başlıklı 4.maddesinin (b) bendinin (c) alt bendinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, davanın, 5. maddesinin (a) bendinde yer alan "Sosyal Denge Sözleşmesi aidatı olarak faydalanan personelden Net 60,00 TL sözleşme aidatı kesilecektir." hükmünün iptali istemi yönünden;

mevzuatta sosyal denge tazminatı alan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı kesilmesine imkan sağlayan bir düzenlemeye yer verilmediği gibi sendikanın gelirleri arasında sözleşme aidatı adı altında bir gelirin de yer almadığı dikkate alındığında kamu görevlilerinden herhangi bir aidat kesintisi yapılamayacağı, ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek temsilci ile sözleşme imzalanacağına ilişkin düzenleme ile tanınan yetkinin, sözleşme imzalanması safhasında yürütülecek işlemler açısından hüküm ifade edeceği,

anılan yetkiye dayalı olarak sosyal denge sözleşmesiyle, sözleşmeye taraf sendikaya aidat ödenmesine yönelik bir yükümlülük getirilmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından, davalı Şehitkamil Belediye Başkanlığı Sözleşmesi aidatı olarak faydalanan personelden Net 60,00 TL sözleşme aidatı kesilecektir" şeklindeki "Sözleşme aidatları" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği, bu madde davacı sendika tarafından, Şehitkamil Belediye Başkanlığı ile ...

Sendikası (... -Sen) arasında 04/01/2020 tarihinde akdedilen Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (b) bendinin (c) alt bendinin ve 5. maddesinin (a) bendinin iptali istemiyle yapılan başvurunun davalı idarece zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı ve müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1- Davalı idarenin iddiaları: Davacı sendikanın sözleşmenin taraflarından biri olmaması nedeniyle dava açma ehliyetinin bulunmadığı, menfaat ihlalinin söz konusu olmadığı, sosyal denge sözleşmesinin özel nitelikli bir sözleşme olması nedeniyle ihtilaf halinde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, dolayısıyla görevli yargı yerinin adli yargı merciileri olduğu, ayrıca iptali istenilen dayanışma aidatının alıcısının davalı idare olmayıp ...-Sen sendikası olması nedeniyle davanın husumet yokluğundan reddi gerektiği, esas yönünden ise;

sosyal denge sözleşmesinin toplu sözleşme hükmünde değerlendirilemeyeceği, sosyal denge tazminatı sözleşmesinden yararlanan kamu görevlilerinden sözleşme aidatı alınmasının hukuka aykırılık teşkil etmeyeceği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

2- Davalı Yanında Müdahilin iddiaları: İdari sözleşmelere karşı iptal davası açılamayacağı, ancak tam yargı davası açılabileceği, davacı sendikanın ancak üyeleri adına tam yargı davası açabileceği, kendi adına açamayacağı, toplu sözleşme yapılması zorunlu olsa da sosyal denge sözleşmesinin yapılma zorunluluğu bulunmadığı, idarenin sözleşme yapmakta serbest olması karşısında, sözleşmede kendine özgü yararlanma şartı koyabileceği, sosyal denge sözleşmesi tazminatının ödenmesi zorunlu bir tazminat olmadığı, ödeme yapıp yapmama konusunda takdir yetkisi olduğu,

sözleşme imzalayan sendika üyesi olan kamu görevlilerinin aidat ödemesine rağmen sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinin aidat ödememesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.