Danıştay 12. Daire E.2023/1825 K.2023/6816

Dava konusu istem: Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, 3. Piyade Tümen Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkezi Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshine ilişkin 28/03/2019 tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açtığı davada, ...

İdare Mahkemesi tarafından verilen dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteminin kabulü yolundaki ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile kaldırılması üzerine, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının geriye dönük yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararla; iptal kararlarının idari işlemleri tesis edildikleri tarihten itibaren bütün sonuçları ile birlikte ortadan kaldırdığı ve idarelerin iptal kararlarının icaplarına göre işlem tesis etmesinin Anayasal ve yasal zorunluluk olduğu, iptal kararlarının geriye yürümesi, yani dava konusu olan idari işlemin tesis edildiği tarihe kadar etkide bulunmasının idare hukukunun bilinen bir kuralı olduğu, dolayısıyla iptal edilen işleme dayanan veya onunla doğrudan doğruya ilişkisi bulunan diğer idari tasarrufların da iptal kararından etkilenmesinin kaçınılmaz olduğu, bu durumda;

bağlı yetki içerisindeki idare tarafından, davacının göreve başlatılmasına dayanak olan ilgili Mahkeme kararının kaldırılması üzerine gerçekleştirilen göreve başlatma işleminin geri alınarak, güvenlik soruşturmasının olumsuz neticelendiği gerekçesiyle tesis edilen sözleşmenin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, öte yandan; dava konusu işlem hukuka uygun görüldüğünden, bu işlemden dolayı yoksun kalınan parasal hakların tazmini talebinin de kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, yargı kararının uygulanması amacıyla davacının sözleşmesi feshedilmişse de, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararın, Danıştay Onikinci Dairesinin 27/04/2021 tarih ve E:2020/4822, K:2021/2479 sayılı kararı ile bozulduğu, bozma üzerine anılan Dairenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozma kararına uyularak istinaf talebinin gerekçeli olarak reddine karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan Mahkeme kararı yeni bir kararla ortadan kaldırıldığından ve davacının sözleşmesinin feshedilmesi işlemi Isparta İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğinden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının en erken dava tarihi olmak üzere her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesinin gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini talebinin kabulü ile en erken dava tarihi olan 04/11/2020 tarihi olmak üzere her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davalı idare vekiline 18/07/2022 tarihinde tebliğ edilen Daire kararına karşı 30 gün içinde ve temyiz başvuru süresinin son gününün adli tatile denk gelmesi nedeniyle en son 07/09/2022 tarihinde temyiz yoluna başvurulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 08/02/2023 tarihinde kayda giren dilekçe ile temyiz başvurusunda bulunulduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle temyiz isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yargı organlarınca iptal edilen işlemlerde, idarenin hizmet kusurunun tayininde iptal edilen işlemin niteliği, işlemi tesis edenlerin kamu yararından başka amaçla hareket etmiş olmaları, işlemdeki sakatlığın ağırlığı gibi faktörlerin esas alınmasının gerektiği, nitekim doktrinde ve yargı kararlarında, işlemdeki sakatlığın ağır ve önemli olması, her idarenin işleyebileceği türden olağan nitelikte, yürütme niteliğini yitirmiş kararın ve yürürlükten kalkmış kanun hükümlerinin uygulanması, kesin hüküm ilkesinin nazara alınamamış olması,

kanunların ve genel hukuk ilkelerinin açıkça ihlali gibi hallerin idarenin tazmin sorumluluğunu doğuracağının kabul edildiği, iptal kararı gereğince yeniden mesleğe iade edilen personelin, bu işlem yapılıncaya kadar ve devamında statü dışında kalarak, fiili olarak hizmet etmediği, davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesinden sonra Anayasa'nın ilgili hükmü gereğince ücretlendirilecek bir emeğinin olmadığı, bu nedenle de geçmişe dönük aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hukuken imkan bulunmadığı,

ayrıca muafiyete rağmen yargılama giderleri arasında harca hükmedilmesinin de hukuka aykırılık oluşturduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.