Danıştay 12. Daire E.2023/2017 K.2023/6325

Dava konusu istem: Manisa 1. Komando Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, 7315 sayılı Kanun uyarınca hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda sözleşmeli er olma şartını kaybettiğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararla; davacının güvenlik soruşturmasının, ...Ağır Ceza Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında "sesli yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret, şantaj ve çocuğun cinsel istismarı" suçundan yargılanması ve yargılamanın halen devam etmesi sebebiyle olumsuz olarak değerlendirildiği;

ancak, davacı tarafından Mahkemeye sunulan 12/05/2022 havale tarihli dilekçe ile ...Ağır Ceza Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda hakkında "Beraat" kararı verildiğinin belirtildiği ve 12/05/2022 tarihli celsede verilen karara ilişkin duruşma tutanağının dilekçe ekinde sunulduğu, Mahkemece UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede de davacının yargılandığı ...Ağır Ceza Mahkemesince 12/05/2022 tarihli celsede davacıya isnat olunan suçlardan ayrı ayrı beraatine karar verildiğinin anlaşıldığı;

bu durumda, ...Ağır Ceza Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında davacı hakkında "Beraat" kararı verilmiş olması nedeniyle güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi işleminin dayanaksız kaldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sözleşmeli erbaş ve er adaylarında aranan niteliklerden bir veya birkaçına uymadıkları tespit edilenler ile güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmayanlar hakkında mevzuat hükümlerinin tatbik edileceği ve sözleşmelerinin feshedileceğinin açıkça belirtildiği, davacının ön sözleşmesinin sözleşmeli er adayı olma şartlarından herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu şartlardan herhangi birini kaybetmek hükmü kapsamında feshedildiği, tesis edilen işlemin yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olduğu, genel bütçeli idarelerin mahkeme harçlarından muaf olduğu, idareleri aleyhine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Manisa 1. Komando Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, 7315 sayılı Kanun hükümleri uyarınca hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin, Milli Savunma Bakanlığı Güvenlik ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonu tarafından ...tarih ve ...sayılı karar ile olumsuz olarak değerlendirilmesi sonucunda, 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca sözleşmeli er olma şartlarını kaybettiğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Kaynak" başlıklı 3. maddesinin üçüncü fıkrasında, sözleşmeli erlik için aranan niteliklerin belirlendiği, anılan fıkranın (d) bendinde; ''Cezaları ertelenmiş, seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmiş, genel ya da özel af kanunları kapsamına girmiş veya haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi;

1) Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar, halkı askerlikten soğutmak, Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama ile zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, cinsel saldırı, cinsel taciz, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabii mukarenet, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından, mahkûm olmamak'' şartına yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Sözleşmenin idarece feshi" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle süresinin bitiminden önce feshedilir: c) Sözleşmeli er adayı olma şartlarından herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu şartlardan herhangi birini kaybetmek. d) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/165 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/160 md.) Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmak." hükmüne yer verilmiştir.

17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri,

özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne, "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin üçüncü fıkrasında ise.

"Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her ne kadar İdare Mahkemesi kararında; disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle, ...Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucu anılan Mahkemenin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla "çocuğun cinsel istismarı", "alenen hakaret" ve "şantaj" suçlarından her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından, davacının üzerine atılı suçun sabit olmaması nedeniyle beraatine karar verildiği,

hakkında "Beraat" kararı verilmiş olması nedeniyle güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi işleminin dayanaksız kaldığı gerekçesine yer verilmiş ise de, anılan ceza mahkemesi dosyası ile Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı soruşturma dosyasındaki tespitler, davacının paylaştığı mesajlar ve fotoğraflara ilişkin ikrarı bulunmasına rağmen whatsapp ekran görüntüsünün rıza dışı alınması nedeniyle ceza mahkemesince delil olarak kabul edilememesi sonucunda, davacının üzerine atılı suçu işlediğine dair hakkında mahkumiyet kararı verilmesine yeter her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı,

yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verildiği görülmüştür.

Bu duruma göre, ceza yargılamasında delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile idare hukukunda fiilin niteliği ve bu fiil sebebiyle tesis edilecek işlemin tespitinde uygulanan ilke ve kuralların farklı olduğu dikkate alındığında, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına yol açan eylemlerin, davalı idarece 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Sözleşmeli erlik için aranan nitelikler" in belirlendiği 3. maddesi ve sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmelerinin fesih hallerinin düzenlendiği 6. maddesi kapsamında değerlendirilmesi sonucu sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.