Danıştay 12. Daire E.2023/2345 K.2023/6976

Dava konusu istem: Manisa 1. Komando Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli er adayı olarak eğitim gören davacının, sözleşmeli er olma şartını taşımadığından bahisle, 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ön sözleşmesinin feshine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin kendisine ilişkin kısmının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idarenin 23/02/2022 havale tarihli yazısı ekinde yer alan "Bilgi Çizelgesi"nden, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinin sebebinin.

"Basit yaralama suçundan …Ağır Ceza Mahkemesinin E:…, K:… sayılı kararla hakkında verilen 4.500,00-TL adli para cezasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi" şeklinde bildirildiği, UYAP üzerinden yapılan incelemede, davacı hakkındaki yargılama neticesinde dava konusu işlemin dayanağı olarak gösterilen ve davacının, neticeten adli para cezasıyla cezalandırılarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kasten yaralama fiilinin niteliği ve olayın oluş şekli dikkate alınarak,

görev yapacağı kurumun önem ve hassasiyeti ile görevin niteliği ve güvenlik soruşturmasının amacı birlikte değerlendirildiğinde, anılan yargılamaya konu fiili nedeniyle güvenlik soruşturması sonucu olumsuz kabul edilerek sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

6191 sayılı Kanun'un 3. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan katalog suçlar arasında bulunmayan suç nedeniyle davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek sözleşmesinin feshedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Manisa 1. Komando Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli er adayı olarak eğitim gören davacının, basit yaralama suçundan adli para cezasına mahkum olması nedeniyle sözleşmeli er olma şartını taşımadığından bahisle, 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ön sözleşmesinin feshine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 3. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak; güvenlik soruşturmasının sonucunun henüz gelmediği hallerde arşiv araştırması olumlu sonuçlanmış olmak" sözleşmeli er olabilmek için aranan şartlar arasında sayılmış; "Sözleşmenin idarece feshi" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında, "Sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle süresinin bitiminden önce feshedilir" düzenlemesine, anılan fıkranın (c) bendinde ise, "Sözleşmeli er adayı olma şartlarından herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu şartlardan herhangi birini kaybetmek." hükmüne yer verilmiştir.

17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeleri, kimler hakkında yapılacağını, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağını, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağını, Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esaslarını, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme sürelerini düzenlemektedir.

" hükmüne, 'Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar' başlıklı 3. maddesinde, (1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri,

özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne, "Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde, (1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin;

a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin,

c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir.", "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinde, "(1) Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur.

Değerlendirme Komisyonu.

Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur.

Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır.

(2) Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir. (3) Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur. " hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; basit yaralama suçu nedeniyle …Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı, davacının 4.500,00-TL adli para cezasıyla cezalandırılması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması yolundaki kararının, dava konusu işlemin dayanağı olan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinin sebebi olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Buna göre, … Ağır Ceza Mahkemesinin anılan kararında; cezalandırılan fiilin niteliği dikkate alındığında, bu hususun güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesini gerektirecek mahiyette olmadığı ve ayrıca soruşturmaya konu suçun 6191 sayılı Kanunu'nun 3. maddesinde sayma suretiyle belirtilen katalog suçlardan olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.