Danıştay 12. Daire E.2023/2859 K.2024/5633

Dava konusu istem: Şarköy Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli çevre mühendisi olarak görev yapan davacının, 2022 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar 24/11/2021 tarihli Fen İşleri Müdürlüğü yazısında, davacının vereceği hizmete ihtiyaç kalmadığı belirtilmekte ise de, gerek davalı idare uhdesindeki çevre mühendisliğine ilişkin hizmetlerin yine davalı idareye ait bir limited şirket çalışanı bir çevre mühendisine gördürülmesi, gerekse 2021 yılında yapılacak personel alım ilanında belirtilen münhal mühendis kadroları arasında "Çevre Mühendisi" unvanına da yer verilmesi karşısında;

davalı idarenin "davacının istihdam edildiği pozisyonda hizmete ihtiyaç kalmadığına" dair savlarına itibar edilemeyeceği gibi davacı hakkında açılan ve henüz sonuçlanmadığı anlaşılan soruşturmalara konu eylemlerin sabit olduğu kabul edilse dahi, nitelikleri itibariyle uygulanabilecek disiplin hükümlerinin, sözleşmenin yenilenmemesi işlemine esas alınmasının "ölçüsüz" bir uygulama anlamına geleceği ve davacının görevinde başarısız ve/veya yetersiz olduğunu yahut görevini kamu yararı ve hizmetin gerekleri mucibince yerine getirmediğine dair başkaca somut bir bilgi ya da belgenin sunulmadığı gözetildiğinde;

sözleşmenin yenilenmemesini gerektirecek "haklı bir sebepten" de söz edilemeyeceği, keza taraflar arasındaki yargısal süreçler dikkate alındığında ise dava konusu işlem ile "yargı kararlarının etkisizleştirilmesi" şeklinde yorumlanabilecek bir görüntüye yol açıldığı anlaşılmakla, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal hak isteminin kabulüne, işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesiyle, parasal haklarının hakediş tarihleri itibariyle işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanmak suretiyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı, belediyelerinin bir kamu kuruluşu olması sebebiyle personel giderlerinin bütçe gelirlerinin %30'u aştığı, bu sebeple davacının hizmet süresinin uzatılmadığı, belediyelerinin bünyesinde boş mühendis kadrosunun bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Şarköy Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Kanunun 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tam zamanlı sözleşmeli çevre mühendisi olarak 2016 yılından beri çalışmaktadır.

Davacının sözleşmesinin 2021 yılı için yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem tesis edilmiş, anılan işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması kararı verilmesi üzerine sözleşmesi yenilenmiştir.

Daha sonra, davacının 2022 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu ...tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında.

"Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", beşinci fıkrasında;

".Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." ve sekizinci fıkrasında.

"Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000'in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır.

Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir. ... " hükmü öngörülmüştür.

06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esasların 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı hükmüne, "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6/d maddesinde; "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, 2021 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin... tarih ve ... işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline, özlük ve parasal hak

isteminin kabulü ile yoksun kalınan özlük haklarının iadesi ile para ile ölçülebilen özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından hesaplanmak suretiyle davacıya ödenmesine karar verildiği, anılan kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği görülmüştür.

Davacının, 2021 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmek suretiyle davacı ile yeniden sözleşme imzalanmasının nedeni olan ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 16/12/2024 tarih ve E:2022/2846, K:2024/5631 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Bu itibarla, oluşan hukuki duruma göre yeniden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal hak isteminin kabulüne, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının hak ediş tarihleri itibariyle işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, "parasal hakların, 01/01/2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.