Danıştay 12. Daire E.2023/3301 K.2024/1439

2- ... Valiliği VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca 26/05/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacı tarafından, başarısız sayılmasına dair işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; muhakeme gücü ve ifade yeteneği (20) puan üzerinden ortalama (8) puan olarak değerlendirilen, bir başka deyişle, ifade yeteneği ortalamanın altında olan bir kimsenin, eğitim bilimlerinde sorulan sorulara verdiği cevapların komisyon üyeleri tarafından doğru bir şekilde algılanarak (10) tam puan ile değerlendirilebilmesinin makul olmadığı, hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

yine ifade yeteneği ve muhakeme gücü ortalamanın altında olan birinin, iletişim becerileri, öz güveni, ikna kabiliyeti kriteri ile topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri kriterinin tam tersi ortalamanın üstünde puan almasının, bu kriterlerdeki puanlama ölçütünün neye göre yapıldığının anlaşılamadığı, bu durumun takdir yetkisinin objektif kullanılmadığını gösterdiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgili yönetmelik uyarınca sözlü sınav komisyonunun oluşturulduğu, davacıya önceden hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen soru zarfında bulunan soruların sorulduğu, eğitim bilimleri ve genel kültür, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti,

bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle davacının sözlü sınav puanının (58) olarak tespit edildiği; bu durumda, usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarece geçerli bir gerekçe sunulmayarak, subjektif değerlendirme sonucunda başarısız sayıldığı, objektiflikten uzak bir şekilde karar verildiği, sınavda sorulan sorular ve verilen cevaplar ile komisyon üyelerince cevapların ne şekilde değerlendirildiği hususunun açıklanmadığı belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı hakkında tesis edilen işlemin, ilgili mevzuatta belirlenen esaslar doğrultusunda gerçekleştirildiği, objektif ve hakkaniyete uygun olarak değerlendirme yapılmış olup, herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile hukuka aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca 26/05/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınavda başarısız sayılmasına dair işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 4. maddesinin birinci fıkrasında, "Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir." hükmü;

ikinci fıkrasında, "Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır." ve yedinci fıkrasında da, "Sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi,

sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.” hükümleri yer almıştır.

Söz konusu düzenlemede verilen yetkiye istinaden, 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinde, "(1) (Değişik:RG-27/10/2017- 30223) Sözlü sınav komisyonu.

Bakan veya görevlendireceği birim amiri tarafından Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında şube müdürü ve üstü unvanlı kadrolarda görev yapan personel arasından belirlenen bir başkan, iki asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşur. Yedek üyeler, sınav merkezlerinde oluşturulan yedek üye havuzundan görevlendirilir.

İhtiyaç duyulması halinde üyelerden biri, Bakanlıkça, öğretmen adayı yetiştiren yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri arasından belirlenebilir.

(2) Sözlü sınav komisyonu, üye tam sayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya Komisyon başkanının çağrısı üzerine yedek üye katılır. Başarı puanı, her üyenin verdiği puanın aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.

(3) Gerek görülmesi hâlinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav komisyonu kurulabilir.

(4) Sözlü sınav komisyonu başkan ve üyeleri, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının ve evlatlıklarının katıldığı sözlü sınavlarda görev alamaz.

(5) Bakanlıkça, sözlü sınav merkezlerinde oluşturulan sözlü sınav komisyonlarının koordinasyonlarını sağlamak üzere Bakanlık merkez teşkilatı yöneticileri arasından görevlendirme yapılabilir.

(6) Sözlü sınav komisyonunun sekretarya işlemleri, sınav merkezlerinin bulunduğu il millî eğitim müdürlüklerince yürütülür." hükmüne; "Sözlü sınav komisyonunun görevleri" başlıklı 10. maddesinde, "(1) Sözlü sınav komisyonunun görevleri şunlardır:

a) Sözlü sınavları, 11 inci maddede belirtilen konulardan Bakanlıkça hazırlanan ve sınav merkezlerine gönderilen sorular üzerinden yapmak ve değerlendirmek.

b) Sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak.

c) Sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlamak." hükmüne; "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesinde, (Değişik:RG-24/3/2018-30370)

(1) Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları şunlardır:

a) Eğitim bilimleri ve genel kültür: %20,

b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %20,

c) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti: %20,

ç) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %20,

d) Topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri: %20." hükmüne; "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinde, "(1) KPSS sonucunda her alan için oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, alanlar için belirlenen kontenjan sayısının üç katı aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır.

(2) Sözlü sınav, Bakanlıkça sözlü sınav komisyonu oluşturulması öngörülen sözlü sınav merkezlerinde yapılır.

(3) Sözlü sınava girmek isteyenler, tercihleri de dikkate alınarak belirlenen sözlü sınav merkezlerinden birinde sözlü sınava alınır.

(4) Sözleşmeli öğretmenliğe atama için yapılacak sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylar, sözlü sınav komisyonunca yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır ve sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere tercih yapma hakkına sahip olur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetiminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda yöneltilecek soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya yöneltilen soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır. Ayrıca, davacının girmiş olduğu Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca yapılmış olan sözlü sınavın, anılan Yönetmelik hükümlerine uygun ve objektif olarak yapılıp yapılmadığının hukuki denetiminin yapılabilmesi için gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması gerekmektedir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacının, eğitim bilimleri ve genel kültür, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak ve her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı not takdir edilerek yapılan değerlendirme formlarının ve her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile adayların sözlü sınav puanlarının tespit edildiği birleştirilmiş formun sunulduğu;

ancak, ilgili Yönetmelik uyarınca oluşturulmuş olan soru hazırlama komisyonunca önceden hazırlanmış olan sorular arasından davacı tarafından kura çekilmek suretiyle sorulan soruların dosyaya sunulmamış olduğu ve bu haliyle sözlü sınavın hukuken denetlenmeye elverişli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen husus hakkında araştırma ve inceleme yapılmaksızın verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.