Danıştay 12. Daire E.2023/3674 K.2025/4594

Dava konusu istem: İstanbul ... Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin...... tarih ve... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; sözleşmeli erlerin disiplinsizlik ve ahlaki durumları nedeniyle Türk Silâhlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağının sıralı amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak düzenleyeceği nitelik belgesi ile anlaşılması durumunun, sözleşme süresinin bitmesinden önce sözleşmenin feshini gerektirdiği açık olup, davacı hakkında düzenlenen soruşturma raporu, eki ifade tutanakları ve savcılık safhasında alınan ifadeler ile sıralı amirlerince düzenlenen nitelik belgesinde de, davacının erbaş/er olmaya layık olmadığının belirtildiği görülmekle, görev yapılan askeri kurumun özelliği ve hassasiyeti de gözetildiğinde,

davacının "disiplinsizlik ve ahlaki durum" nedeniyle Türk Silâhlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağı hususunun ortaya konulduğu görüldüğünden, sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul Merkez Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, 27/03/2022 tarihinde izinsiz garnizonu terki sonrasında Kocaeli ilinde Pişmaniyeciler mevkiinde aldığı alkolün etkisi ile polise mukavemet göstermesi eylemi nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun, "amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil) Genelkurmay Başkanlığınca lüzum görülen erbaş ve er kadrolarında, kritik ve uygun görülen görevlerde, yetişmiş personel ihtiyacını karşılamak maksadıyla istihdam edilecek sözleşmeli erbaş ve erlerin; temini, yetiştirilmeleri, görevde yükselmeleri, tertip edilmeleri, geçici görevlendirilmeleri, hizmet şartları, görev ve hakları, yükümlülükleri, ayırma ve ayrılmaları ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu;

dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan "Sözleşmenin İdare ve feshi" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde, disiplinsizlik ve ahlâki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağı, sıralı amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak düzenleyeceği nitelik belgesi ile anlaşılan sözleşmeli erbaş ve erlerin sözleşmelerinin, sözleşme süresinin bitiminden önce feshedileceği kurala bağlanmıştır.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler; (...) b) Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmak," kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; iptali istenilen dava konusu işlemin içeriğinde, davacının sözleşmesinin "kendisinden istifade edilememesi"nden dolayı feshedildiği belirtilmesine karşın; 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. Maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, askeri disiplini esastan sarsacak ve itibarını zedeleyecek nitelikteki fiilleri işlediğinden, kendisinden istifade edilmesine imkan bulunmadığından bahisle sözleşmesinin feshedildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan "Disiplinsizlik ve ahlâki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağı, sıralı amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak düzenleyeceği nitelik belgesi ile anlaşılmak" ibaresinin somut norm denetimi yoluyla iptali istemiyle yapılan başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesinin 15/06/2023 tarih ve 32222 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 05/04/2023 tarih ve E:2022/152, K:2023/66 sayılı kararıyla, söz konusu (a) bendinin iptaline karar verilmiştir.

Bakılan davada, yukarıda anılan Kanun maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği anlaşılmakta ise de; davacının, izinsiz garnizonu terk etmesi sonrasında, aldığı alkolün etkisi ile polise mukavemet eylemi sebebiyle disiplinsizlik gösterdiğinin açık olduğu, bu fiilinin 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında kaldığı anlaşılmakta olup, davacının görev yaptığı kurumun önem ve hassasiyeti ile askerlik mesleğinin niteliği de dikkate alındığında davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.