Danıştay 12. Daire E.2023/40 K.2025/1558

Dava konusu istem: Erzincan ili, ... İmam Hatip Ortaokulunda müzik öğretmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, davacının disiplin soruşturmasına konu fiille ilgili olarak yargılandığı ceza davasında, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile müşteki S.İ.'nin duruşmada şikayetinden vazgeçse de eylemin şikayete tabi olmadığı, davacının üzerine atılı cinsel taciz suçunu işlediği hususunun sübuta erdiğinden bahisle 1 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; disiplin soruşturması raporu ve ekindeki belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; öğretmen olan davacının S.İ. isimli kıza "güzellik bana gelsene" söylemi ve cinsel organını gösterme eyleminin disiplin soruşturması kapsamında yapılan tespitler ve alınan ifadeler sonucu sübuta erdiğinin anlaşıldığı;

ayrıca davacının aynı olaya ilişkin cinsel taciz suçundan mahkumiyetine karar verildiği; bu itibarla davacının S.İ. isimli şahsa cinsel taciz eylemini gerçekleştirdiği yönünde duraksama bulunmadığı, davacının böyle bir eylemi gerçekleştirmesinin öğretmenlik mesleği ile bağdaşmadığı, öğretmenlik mesleğinin önemi ve özelliği de dikkate alındığında, davacının eyleminin memurluk sıfatı ile bağdaşmayan nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerden olduğu, uygulanan cezanın eylem ile uyumlu olduğu anlaşıldığından,

davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının, "amirlerin bu yoldaki isteği üzerine" memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verileceği; yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisinin olmadığı, cezayı kabul veya reddedeceği; ret halinde atamaya yetkili amirlerin 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbest olduğunun düzenlendiği; öte yandan, idare hukukunun temel ilkelerinden birinin yetki ve usulde paralellik ilkesi olduğu,

bu kapsamda bir kimseyi memur olarak atama konusunda takdir yetkisi bulunan atamaya yetkili amirin, bu kimsenin memurluğunu sona erdirecek kararın alınması konusunda istekte/teklifte bulunmasının bu ilkeye uygun olduğu; uyuşmazlık konusu olayda, Erzincan Valiliğinin 29/04/2019 tarihli yazısıyla, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, bu teklif doğrultusunda da işbu dava konusu işlemin tesis edildiği;

bu itibarla, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yönünde atamaya yetkili amir isteği/teklifi bulunmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin usul kurallarına, mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Erzincan ili, ... İmam Hatip Ortaokulunda müzik öğretmeni olarak görev yapan davacının, teşhir suretiyle cinsel tacizde bulunduğu iddiası sebebiyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.

Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar açıkça belirlenmiştir. Her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılması, yetkilerin kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılması idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda, olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda;

adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacının kanaat ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta düzenlenen hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; yukarıda açık metnine yer verilen mevzuat hükümlerinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasına, idarece usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma sonucunda getirilen teklif üzerine,

yetkili yüksek disiplin kurulunca karar verileceği öngörülmüş olup. Kanun'da yer alan "amirlerinin bu yoldaki isteği" ibaresinin de bu hususa ilişkin bulunduğu; sadece atamaya yetkili amir veya disiplin amirince bu konuda özel şekle tabi bir teklifte bulunulması gerektiği yönünde bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, Bakanlık maarif müfettişlerince hazırlanan 20/03/2019 tarihli disiplin soruşturması raporunda, disiplin yönünden davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifinin getirildiği; Erzincan Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla (Vali imzalı), teklifin uygun görüldüğü belirtilerek, disiplin yönünden gereğinin yapılması için dosyanın Milli Eğitim Bakanlığına gönderildiği; dolayısıyla 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında teklifin usulüne uygun gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemde 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrası yönünden hukuka aykırılık bulunmadığının açık olması karşısında; Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu ile ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen husus göz ardı edilerek verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, 126. maddesinde ise "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 03/06/1991 tarihli ve 20890 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin eki Cetvelde, Refahiye ilçesinde öğretmen olarak görev yapan davacının disiplin amiri olarak; okul müdürü, üst disiplin amiri olarak ilgili ilçe milli eğitim müdürü belirlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Erzincan ili, Refahiye İmam Hatip Ortaokulunda müzik öğretmeni olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde, Devlet memurluğundan çıkarılması teklifini içeren soruşturma raporunun, Vali imzasıyla Milli Eğitim Bakanlığına sunulduğu ve teklif uygun bulunarak, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüştür.

657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "amirlerin bu yoldaki isteği üzerine" ibaresindeki "amir"den, "disiplin amiri"nin anlaşılması gerektiği açık olup; Milli Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, ilçede görev yapan davacı hakkındaki teklifin, disiplin amiri olarak; okul müdürü, üst disiplin amiri olarak ilgili ilçe milli eğitim müdürü tarafından yapılması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, böyle bir teklif bulunmaksızın, disiplin amirliği yetkisi olmayan Vali tarafından yapılan teklife istinaden tesis edilen dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararında bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin reddiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının, gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği görüşüyle, bozma yönündeki Daire kararına katılmıyoruz.