Danıştay 12. Daire E.2023/4198 K.2024/5900

Dava konusu istem: Safranbolu Belediye Başkanlığında sözleşmeli çözümleyici olarak görev yapan davacının, hizmetine ihtiyaç olmadığından bahisle 2021 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve .... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K...sayılı kararıyla; davalı idarece, davacının en son çalıştığı müdürlüğün 03/02/2020 tarihinde kapatıldığı, hizmetine ihtiyaç kalmadığı, davacının Açık öğretim Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü mezunu olduğu, oysa çalıştığı bölüm için dört yıllık yüksek okul, elektrik, bilgisayar vs. bölümünden mezun olması gerektiği öne sürülmekte ise de; davacının mezuniyet durumunun bilinerek davalı idarece 2012 yılından itibaren önce taşeron işçi olarak, 2016 yılından itibaren tam zamanlı sözleşmeli personel olarak çalıştırıldığı, başlangıç aşamasında bu yönde belge istenmediği,

davacının kendisinin de davalı idareyi yanıltmadığı anlaşıldığından, idarenin bu iddiasına itibar edilmediği, davacının çalıştığı bölümün kapatıldığı iddiası yönünden bakıldığında ise; dava konusu 25/08/2021 tarihli işlemden önce de 30/12/2019 tarihli işlemle sözleşmesinin yenilenmediği, bu işleme karşı açılan davada ...

İdari Dava Dairesince... tarihinde verilen iptal kararı ile davacının sözleşme yenilememe işleminin hukuka aykırılığı ortaya konularak davacının göreve yeniden başlatıldığı halde çok kısa süre sonra 25/08/2021 tarihli dava konusu işlemle yeniden sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde işlemin tesisinde, davalı idarece yargı kararının uygulanmaması yoluna gidildiğinin düşünüldüğü, öte yandan davacı hakkında görev yaptığı süre içinde verilen görevleri yerine getirmediği ya da görevinde başarısız olduğu yönünde bir tespitin de bulunmadığı gibi, davalı idarenin bir bütün olduğu,

idarenin istikrar ilkesinin de göz önünde bulundurulması gerektiği, 2014 yılından itibaren yaklaşık 7 yıldır davalı idare bünyesinde sözleşmeli olarak çalışan davacıda geleceğe yönelik haklı bir beklenti oluştuğu, kaldı ki davalı idarece davacının başka bölümde çalıştırılabileceği, tüm bu hususlar göz önüne alındığında davacının sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı, davacının çalıştığı çözümleyici kadrosunun, Belediye Meclisinin ... tarih ve ...sayılı kararı ile iptal edildiği, halen belediyede çözümleyici kadrosunda çalışan sözleşmeli veya başka bir statüde personelin mevcut olmadığı, davalı idarede böyle bir kadroya ihtiyaç bulunmadığı, davacının sözleşmesinin uzatılmamasının keyfi ve sebepsiz bir işlem olmayıp, işlem sebebinin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararı hukuka uygun bulursa onayacağı, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Haklı beklenti kavramı, yargı kararları ve öğretide, idarenin uzun süren bir uygulamasına güvenerek, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri olarak tanımlanmakla birlikte; bunun, mevcut hukuki durumun mutlak dokunulmazlığı şeklinde değerlendirilemeyeceği de açıktır.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, "2014 yılından itibaren yaklaşık 7 yıldır davalı idare bünyesinde sözleşmeli olarak çalışan davacıda geleceğe yönelik haklı bir beklenti oluştuğu" hususuna yer verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de bu husus, karardaki diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, dava konusu işlemin iptali ile davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmı incelendiğinde.

Davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklara uygulanacak "yasal faizin başlangıç tarihi"nin, dava açma tarihi olan 15/09/2021 tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; "davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi kararının, "...dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, dava açma tarihi olan 15/09/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Anayasa'nın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” düzenlemesine yer verilmiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinde ise; kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra 4/B bendinde.

“Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/3 maddesinde, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir…”, “…Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır” hükmü öngörülmüştür.

Anayasa Mahkemesi'nin 10/03/2011 günlü, E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararıyla da; 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışanlar, Anayasa'nın 128. maddesinde belirtilen "diğer kamu görevlileri" kapsamında görülmüştür.

Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmek sureti ile memuriyet statüsünden farklı bir istihdam şekline yer verildiği ve bu suretle kamu yönetiminde sınırlı da olsa bir esneklik sağlanarak sözleşmeli personel sistemi ile, sözleşmeli personel açısından kamu hizmetinin gerekleri ile bağlantılı olarak memurlara tanınan yasal güvencelere kıyasla daha sınırlı güvencelere yer verilmiştir.

Buna göre, memurlarla aynı işi yapsalar da çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz eden sözleşmeli personel; istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ihtiyaç duyulan işlerde belli süre ile görev aldığından ihtiyaç duyulan hizmetin tamamlanması yada hizmetine gerek duyulmaması halinde sözleşmesinin bitiminde tekrar yenilenmesi hususunda idare yargı kararı ile zorlanamayacağından, bu yolda personelde haklı beklenti oluştuğundan da söz edilemeyecektir.

Dava dosyasının incelenmesinden. Safranbolu Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tam zamanlı olarak sözleşmeli çözümleyici olarak çalışan davacının, 2018 yılından itibaren de Fen İşleri Müdürlüğünde çalıştığı, 28/11/2019 tarihinde sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada Mahkemece verilen ret kararının istinaf incelemesi aşamasında ... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının çözümleyici kadrosu yerine Fen İşleri Müdürlüğünde görevlendirilmesinin tek başına sözleşmenin feshini gerektirmediği, görevde başarısız olduğu, görevini yerine getirmediği yönünde bir tespitin bulunmadığı 6 yıldır idare bünyesinde çalışan davacıda haklı beklenti oluştuğu, işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karar sonrasında davacıyla sözleşme imzalandığı,

ancak bir süre sonra dava konusu 25/08/2021 tarihli işlemle sözleşmenin yenilenmemesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının sözleşmeli personel statüsünde olduğu ve her mali yılda yenilenmek üzere istihdam edildiği, dava konusu işlemin sözleşme yenilememe işlemi olduğu ve bu konuda idarenin takdir yetkisinin daha geniş bir şekilde yorumlanması gerektiği, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile davalı idarenin savunma dilekçesinde belirtilen hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının çalıştığı çözümleyici kadrosunun, Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile iptal edildiği,

davalı idarece davacının istihdam edildiği kadroda hizmetine ihtiyaç kalmadığının anlaşılması üzerine, idarece kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, sözleşmenin yenilenmemesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının temyiz talebinin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının tazmini talebinin kabulüne, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin Mahkeme Kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyoruz.