Danıştay 12. Daire E.2023/4260 K.2023/6501

Dava konusu istem: Kıbrıs 39. Mekanize Piyade Tümen Komutanlığında askerlik görevini yapmakta iken, Gülhane Askeri Tıp Akademisinin 10/07/2008 tarihli sağlık raporu gereğince askerliğe elverişli olmadığından bahisle, bu tarih itibarıyla terhis edilen davacının, askerlik görevinin neden ve etkisiyle sakatlandığından bahisle, hakkında vazife malullüğü hükümleri uygulanarak, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca aylık bağlanması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 05/03/2015 tarih ve 87.911.052 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 24/02/2022 tarih ve E:2018/5540, K:2022/677 sayılı bozma kararına uyularak; uyuşmazlıkta, davacının sakatlandığı kaza, askerlik görevi sırasında gerçekleşmekle birlikte, sakatlığın görevin neden ve etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin yeterince açık olmamasından dolayı, verilen ara kararlara istinaden hakem hastane tarafından düzenlenen raporlara göre, her ne kadar sol elde oluşan travma öyküsünün doğuştan veya sonradan oluşması,

oluşma nedeninin askerlik görevinin sebep ve tesiri ile oluştuğunu açıklamanın tıbben mümkün olmadığı belirtilmiş ise de, davacının sol elde oluşan travma öyküsüne bağlı sekelin raporlarda almış olduğu tanı olan kompleks bölgesel ağrı sendromu ile oluşmasının tıbben mümkün olduğunun ifade edildiği, yine davalı Sosyal Güvenlik Kurumuna sunduğu 14/09/2009 tarihli dilekçesinde, askerlik hizmetini yaparken 2007 yılı Aralık ayı içinde pentatlon esnasında duvara çarpması sonucu yaralandığını belirtmesi hususunun, künye kayıt defterindeki 29/12/2007 tarihinde GATA'ya sevk edildiğine dair kayıt ile uyumlu olduğu,

10/07/2008 tarihli sağlık raporunun hikaye bölümünde; "...8 ay önce duvara çarpma sonrası sol ön kolda şişlik gelişen hastanın ilk müdahalesi Girne Hastanesinde yapılmış..." kaydının bulunduğu, söz konusu raporda sol el refleks sempatik distofi teşhisi ile davacının askerliğe elverişli olmadığının bildirildiği,

her ne kadar davacının spor esnasında yaralandığına dair tutanak bulunmasa da, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı düşüncesinde belirtildiği üzere, spor sakatlıklarında genelde bir kayıt tutulmadığı hususu da nazara alındığında, davacının sakatlandığı kazanın askerlik görevini yaptığı sırada olduğu ve sakatlığın görevin neden ve etkisiyle gerçekleştiği sonucuna varıldığı, bu durumda, askerlik görevini yerine getirmekte iken rahatsızlanması üzerine,

sevk edildiği GATA Eğitim Hastanesince yapılan muayenesi sonucu düzenlenen sağlık raporunda belirtilen nedenlerle askerliğe elverişli bulunmadığına ve terhis edilmesine karar verilen davacı tarafından, vazife malulü sayılarak 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca aylık bağlanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İlgili mevzuatta, erlerin silah altında bulundukları sırada veya celp ve terhislerinde (serbest sevkler dahil) sevkleri sırasında askerlik görevinin sebep ve tesiri ile yaralanmaları veya sakatlanmaları ve bu nedenle askerliğe elverişsiz hale gelmeleri halinde haklarında vazife malullüğü hükümleri uygulanarak, aylık bağlanacağının hükme bağlandığı, davacının da askerlik görevini yapmakta iken engelli hale geldiği iddiasına ilişkin olarak, hakkında düzenlenmiş görev emri, olay tutanağı, ayrıntılı kaza, idari tahkikat raporu ya da mahkeme kararı gibi vazife malullüğünü kanıtlayıcı belge bulunmadığından, vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmaması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Kıbrıs 39. Mekanize Piyade Tümen Komutanlığında askerlik görevini yapmakta iken, Gülhane Askeri Tıp Akademisinin 10/07/2008 tarihli sağlık raporu gereğince askerliğe elverişli olmadığından bahisle, bu tarih itibarıyla terhis edilen davacı tarafından, askerlik görevinin neden ve etkisiyle sakatlandığından bahisle, hakkında vazife malullüğü hükümleri uygulanarak, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca aylık bağlanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 44. maddesinde, her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya duçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere (malul) deneceği ve haklarında bu Kanun'un malullüğe ait hükümlerinin uygulanacağı; 45. maddesinde ise, 44. maddede yazılı malullüğün iştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa; buna vazife malullüğü ve bunlara uğrayanlara da vazife malulü deneceği; 56. maddesinde, muvazzaf erlerin silah altında bulundukları esnada vazife malulü olmaları halinde kendilerine aylık bağlanacağı kuralı yer almıştır.

5434 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen madde hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, ilgililere vazife malullüğü aylığı bağlanabilmesi için, malullüğün görevin yapıldığı sırada doğması yanında aynı zamanda görevin neden ve etkisiyle oluşması ve bu iki hususun açık bir şekilde ortaya konulması gereklilik arz etmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; 24/08/2007 tarihinde askere sevk edilen davacının, 10/11/2007 tarihinde Kıbrıs'ta ki birliğine katıldığı, burada görev yaparken sol elinde meydana gelen rahatsızlığı nedeniyle 29/12/2007 tarihinde GATA'ya sevkinin yapıldığı, GATA TSK Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi Başkanlığının 14/02/2008 tarihli sağlık kurulu raporuyla (1,5) ay; 17/04/2008 tarihli sağlık kurulu raporuyla da (2) ay olmak üzere, ''Sol el refleks sempatik distrofi'' tanısıyla toplam (3,5) ay hava değişimi verildiği, sonrasında ise GATA'nın 10/07/2008 tarihli sağlık raporuyla, askerliğe elverişli olmadığına karar verilmesi üzerine aynı tarih itibarıyla terhis edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının eğitim sırasında kolunu duvara çarpması sonucu sakatlandığından bahisle, hakkında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanması talebiyle yaptığı başvuru üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun 20/04/2010 tarih ve 86 sayılı kararıyla; davacının iddiasına ilişkin sağlık kurulu raporları ile terhis belgesi dışında, Vazife Malullüklerini Belirten Usul ve Belgeler Hakkındaki Tüzük hükümlerine göre olay tarihinde düzenlenmiş görev emri, olay tutanağı, ayrıntılı kaza ya da idari tahkikat raporu ile mahkeme kararı gibi vazife malullüğünü kanıtlayıcı bilgi ve belgeler bulunmadığı gibi, birlik komutanlığınca;

herhangi bir askeri faaliyet esnasında kaza, yaralanma ve sakatlığa maruz kalacak bir olayla karşılaşılmadığı da bildirildiğinden, vazife malullüğünü kanıtlamayan davacı hakkında, yasa hükümlerinin uygulanmasına imkan bulunmadığı belirtilmiş olup, davacının bu defa 16/02/2015 tarihinde yeniden yaptığı başvuru üzerine davalı idarenin 05/03/2015 tarihli yazısıyla, talebinin daha öncesinde reddedildiğinden, ilave edilecek bir husus olmadığı gerekçesiyle ret işlemi tesis edilmiştir.

Uyuşmazlıkta; Dairemizce davacının hakem hastaneye sevk edilerek rahatsızlığının oluşumu ve gelişiminin, askerlik görevinin neden ve etkisiyle meydana gelip gelmediğinin tespiti suretiyle bir karar verilmesi gerekçesiyle verilen bozma kararı üzerine, davacının hakem hastaneye sevkinin sağlandığı, Ankara Şehir Hastanesinin 11/01/2023 tarih ve 480 sayılı sağlık kurulu raporuna ek olarak düzenlenen raporda, sol elde oluşan travma öyküsüne bağlı sekelin raporlarda almış olduğu tanı olan ''kompleks bölgesel ağrı sendromu'' ile oluşmasının tıbben mümkün olduğu, yine sol elde oluşan travma öyküsünün doğuştan veya sonradan oluşması, oluşma nedeninin askerlik görevinin sebep ve tesiri ile oluştuğunu açıklamak, ilgilinin dosya muhteviyatı incelendiğinde, tıbben mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

Bu durumda; maluliyeti doğuran olayın görev sırasında ve görevin neden ve etkisiyle meydana gelmesi gerektiğine ilişkin şartların birlikte gerçekleşmesinin aranacağı dikkate alındığında, bu iki koşulun sağlandığına ilişkin yeterli bilgi ve belge bulunmayan davacı yönünden, vazife malullüğü hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.