Danıştay 12. Daire E.2023/4265 K.2025/1702

Dava konusu istem: Eskişehir Adliyesinde sözleşmeli mübaşir olarak görev yapan davacının, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (b) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Eskişehir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; dava konusu işlem, "Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma" suçundan 8 ay 10 gün hapis cezasının ertelenmesine karar verilen davacı hakkındaki adli ve idari soruşturmalar nedeniyle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (b) bendi uyarınca tesis edilmişse de; anılan maddenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personelin işe alınmasında aranan niteliklerden herhangi birini kaybetmesini düzenlediği,

mezkur Esaslar'ın 12. maddesinde ise, Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendine atıfta bulunulduğu ve ilgili maddenin, maddede sayılan katalog suçlardan mahkum olmamak şartını düzenlediği, davacının "Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma" suçu isnadıyla ...Asliye Ceza Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında yargılanması sonucunda, aldığı 8 ay 10 gün hapis cezasının ertelendiği ve anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine davanın, ...

Bölge Adliye Mahkemesi...Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasında derdest olduğu, dolayısıyla dava konusu işlem tarihi itibarıyla davacı hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, bu itibarla, dava konusu işlem tarihi itibarıyla kesinleşmemiş olan ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararının ve hakkındaki adli ve idari soruşturmaların Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (b) bendi uyarınca davacının işe alınmadaki niteliği kaybettiği sonucunu doğurmayacağı dikkate alındığında,

anılan düzenleme dikkate alınarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCİNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Eskişehir Adliyesinde sözleşmeli mübaşir olarak görev yapan davacının, posta ve müzekkere masrafı adı altında toplam 5.778,00-TL'yi vezneden çektiği; ancak, ilgili paranın yalnızca 1.374,00-TL'sini posta masrafları için kullanarak kalan 4.414,05-TL'sini uhdesine geçirdiği iddiası ile hakkında disiplin soruşturması başlatılmış, soruşturma sonucunda, ... tarih ve ... sayılı disiplin kararı ile davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılması yönünde teklif getirilmiş,

Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararıyla, ilgilinin çalışma prensiplerinin öncelikle hizmet sözleşmesindeki şartlara göre belirlenecek olması ve sözleşmeli personel olması sebebiyle eyleminin karşılığının sözleşmenin feshi olması gerektiği değerlendirilerek,

disiplin amirliğinin talebi bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve Eskişehir Adli Yargı İlk Derece Adalet Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının 01/01/2022-31/12/2022 tarihlerini kapsayan hizmet sözleşmesinin Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (b) bendine istinaden feshedilmesine karar verilmiş, Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün onayıyla davacının sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sözleşmeli personel" başlıklı 4. maddesinde.

"Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir...

Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." hükmüne yer verilmiştir.

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalıştırılanların, "hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi" sözleşmenin sona ermesi hali olarak düzenlenmiştir.

Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;

a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)

d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,

e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,

f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında, sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanınca (değişiklikten önce Bakanlar Kurulu) belirleneceği hükme bağlanmış olup, bu hüküm uyarınca 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da, disiplin suç ve cezaları hakkında herhangi bir düzenleme yapılmamış, sözleşme fesih sebepleri Ek 6. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Davacıya atfedilen eylemler bu açıdan değerlendirildiğinde, Ek 6. maddede sayılan sözleşme fesih sebepleri arasında sayılmadığı görülmektedir.

Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan disiplin hukukuna ilişkin düzenlemelerin, Kanun'un 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personel hakkında referans norm olarak uygulanabileceği açıktır.

Nitekim, dava konusu işlemin tesis tarihinden sonra yürürlüğe girmesi nedeniyle uyuşmazlığa uygulanma imkanı olmasa da, 09/01/2023 tarih ve 7433 sayılı Kanun'la 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesine eklenen ek paragrafta; kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verileceği hükmü getirilmiştir.

Bu durumda, dava konusu uyuşmazlık bu yönüyle değerlendirildiğinde, isnat edilen eylem nedeniyle davacı hakkında yürütülen soruşturmanın, aynı fiilden dolayı yargılandığı ceza davası sonucunda verilecek kararın da dikkate alınması suretiyle, "referans norm" olarak dikkate alınabilecek olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun disiplin usullerine uygun yapılıp yapılmadığı ve atfedilen eylemlerin 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde sayılan eylemler kapsamında olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu işin esası bağlamında yapılan değerlendirmeyle,

dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.