Danıştay 12. Daire E.2023/4273 K.2024/5238

Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (h) alt bendi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesi ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendini ihlal ettiğinden bahisle hizmet sözleşmesinin 13. maddesinin (b) bendi uyarınca sözleşmesinin 15/10/2020 tarihi itibarıyla feshedilerek görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta.

23/06/2020 tarihli yazı ile davacıdan savunma istenildiği görülmüş olmakla birlikte, davacıya bu yazı ile birlikte 2 adet tutanak verildiği ve bu tutanaklardaki iddiaları aydınlatacak detay ve delilleri belirtir savunmasının verilmesi istenilmiş ise de, işbu yazının davacı hakkında isnat edilen disiplin fiili ve cezasına ilişkin bilgileri içermediği, davacının etkin savunma yapmasına imkan tanıyacak özelliklere sahip olmadığı ve dolayısıyla davacının usulüne uygun savunmasının da alınmadığı,

bu durumda, usulüne uygun olarak davacının savunması alınmadan davacının görevine son verilmesine (görevden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına) ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin tutarlı olmadığı, savunma hakkından faydalanması için disiplin kurulunda teferruatlı bir şekilde kendisine durumun anlatıldığı, bu yönüyle sözlü ve yazılı olarak savunması alınarak disiplin kurulu tarafından yapılan tetkikler neticesinde oybirliğiyle sözleşmesinin feshedildiği, davacının daha öncede uyarı cezasının bulunması,

ihaleyi iptal gerekçesi olarak Kamu İhale Kurumu tarafından davacının davranışlarının gösterilmesi ve bu durumun hem tanık beyanları hem de kamera görüntüleriyle sabit olması gibi sebepler ile Mahkemenin kararının temyiz başvurusu sonucunda kalkmaması ve davacının kurumda tekrar işe başlaması durumunda, yapacağı iş ve işlemlerden ötürü telafisi güç ve imkansız zararlar doğabileceği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 01/06/2020 tarihinde Doğubayazıt Belediye Başkanlığında ... ihale kayıt numarasıyla yapılan yapım işi için oluşturulan komisyonun başkanlığını yapmış, ihale bittiğinde evrakları şahsi çantasına koyup diğer komisyon üyelerinin itirazına rağmen belediyenin kadınlar tuvaletine inip yaklaşık 20 dakika boyunca çıkmaması üzerine, diğer komisyon üyeleri tarafından hakkında tutanak tutulmuş, sonrasında da 16/06/2020 tarihinde aynı ihalenin neticelendirilmesi için yapılan toplantıya katılmadığına dair yine tutanak tutulmuştur.

Söz konusu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazda, davacının ihale bitiminde ihale evraklarını şahsi çantasına koyup kadınlar tuvaletine götürerek uzun süre içeride kalması durumu itiraz gerekçesi olarak gösterilmiş ve bu gerekçe Kamu İhale Kurumunca haklı bulunarak söz konusu ihale iptal edilmiştir. Bu olaylar nedeniyle davacı hakkında başlatılan soruşturma neticesinde, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (h) alt bendinde yer alan "Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak" hükmünü ihlal ettiğinden bahisle Doğubayazıt Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle sözleşmesinin feshedilerek görevine son verilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." hükmüne ve beşinci fıkrasında; "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (h) alt bendinde yer alan; “Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;

a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)

d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,

e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,

f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." düzenlemesi yer almıştır.

Davacı ile davalı Belediye arasında imzalanan hizmet sözleşmesi'nin 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil veya hallerin bir defa işlendiği, yapılacak disiplin soruşturması sonucunda tespit edilmesi halinde sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedileceği, 13. maddesinin (b) bendinde de; 5393 sayılı Belediye Kanunu'na ve tabi olduğu diğer mevzuat hükümlerine aykırı davranışı tespit edilen sözleşmeli personelin sözleşmesinin Kurumca feshedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Memurlarla aynı işi yapsalar da sözleşmeli personelin statüsü, çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz etmekte ve istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, aynı hukuksal statüde bulunmadıkları memurlardan farklı düzenlemeler yapılması mümkün hale gelmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan; savunma alınması, tarafsız bir soruşturmacı atanması ve disiplin soruşturması açılması gibi disiplin süreçlerine ilişkin hükümlerin memurlar hakkında uygulanması gerekmekte olup, sözleşmeli personel hakkında uygulanması zorunluluğuna ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu durumda; İdare Mahkemesince, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacının usulüne uygun olarak savunması alınmadan sözleşmesi feshedilerek görevine son verilmesine (görevden çıkarma cezası ile cezalandırılması) ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.