Danıştay 12. Daire E.2023/5329 K.2025/1739

-

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Mardin ilinde icra müdürü olarak görev yapan davacının, ... İcra müdürü olarak görev yaptığı döneme ilişkin hakkında başlatılan soruşturma sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında ''Devlet memurluğundan çıkarma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işleme dayanak alınan soruşturma raporu ile ekinde yer alan belgeler, tanık ifadeleri ile Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunduğu sonucuna varıldığından, isnad edilen fiil ile verilen cezanın uyumlu olduğu;

soruşturma sürecinde tebliğ edilen istem yazıları uyarınca yazılı ve sözlü olarak savunmasını sunduğu görüldüğünden, davacının usulüne uygun savunma hakkı ve savunma süresi verilmediğine ilişkin iddiasına itibar edilmeyerek, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. Danıştay Onikinci Dairesinin 10/04/2023 tarih ve E:2021/521, K:2023/1936 sayılı bozma kararına uyularak. UYAP üzerinden yapılan inceleme sonucunda; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerle ilgili davacının, "zimmet'' suçundan yargılandığı davada, ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hakkında mahkumiyet kararı verildiği, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının ''hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu'' işlediği gerekçesiyle sonuç olarak 6 yıl 3 ay hapis ve 100.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara karşı ise davacı tarafından İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvurusunda bulunulduğu; bu durumda, istinafa konu İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının güveni kötüye kullanma suçundan yargılandığı davada, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla düşme kararı verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararı da göz önünde bulundurulmak suretiyle karar verilmesi gerektiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İsim ve imzasız ihbar mektubu üzerine Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... sayılı görev emirleri uyarınca başlatılan soruşturma kapsamında.

Akbank tarafından Türkiye genelindeki tüm icra müdürlüklerinden gelen müzekkerelere yazılacak cevabi yazıların, Küçükçekmece İcra Müdürlükleri aracı kılınarak tüm icra müdürlüklerine gönderildiği, banka tarafından nöbetçi icra müdürlüğüne günlük ortalama 2000-2500 adet müzekkere getirildiği, her bir müzekkere için 3,85 TL posta ücreti olmak üzere toplam 8.000,00-10.000,00 TL'nin günlük ve nakit olarak gider pusulası karşılığında ilgili icra müdür veya müdür yardımcısına ödendiği,

müdür veya müdür yardımcısının bu müzekkereleri icra müdürlüğünde resmi olarak tutulan muhabere defterine kaydettirerek muhabere numarası verdikten sonra her bir müzekkereyi ilgili icra müdürlüğü dosyasına ayrı ayrı göndermesi gerekirken, gelen müzekkere cevaplarını icra müdürlükleri dışında gayri resmi olarak tutulan bir deftere kaydını yaptırdıkları, muhabere evrakının dikkat çekmemesi için adliyede PTT şubesi bulunduğu halde, İstanbul'da bulunan farklı PTT şubelerinden postaya verildiği,

postaya verme ve diğer işlemleri icra müdürlüğünde görevli olan avukat katiplerine veya haricen çalıştırdıkları kişilere ücret karşılığında yaptırdıkları, adliyede bulunan 4 icra dairesinin birer aylık dönemlerde nöbetleşe olarak bu muhabere işlemlerini yaptıkları, Mart 2013 - Mart 2014 arası dönem olmak üzere yaklaşık 12 aylık dönem içerisinde banka tarafından icra dairelerine toplam 652.881 adet evrakın postaya verilmek üzere teslim edildiği ve her bir evrak için 3,85 TL olmak üzere toplamda 2.513.591,85 TL'nin gider pusulası düzenlenerek imza karşılığı o sırada nöbetçi olan Müdürlüğü'nün icra müdür veya yardımcısına verildiği,

gönderilecek evraka ilişkin bilgisayar çıktılarının banka görevlisi tarafından hazırlandığı ve gönderiler ile birlikte getirildiği, her bir evrak için banka tarafından ayrı ayrı ücret ödenmesine rağmen aynı mahale gidecek evrak tek postaya konulmak suretiyle ve Banka görevlisinin de adı geçenlere yardımı ile yaklaşık 2.360.000,00 TL'nin ilgililer tarafından uhdelerine geçirildiği ve bu işlemler nedeni ile de posta evraklarını ve parayı getiren banka görevlisine de ödeme yaparak haksız menfaat sağladıkları sonucuna varılarak, davacının 657 sayılı Kanun'un 125.

Maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılma cezası ile cezalandırılması yönünde getirilen teklif doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır, Aynı Kanun'un 131. maddesinde ise, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü öngörülmüştür.

657 sayılı Kanunun anılan hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda Ceza Kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.

Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden suç, disiplin hukuku yönünden ise aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmadığı gibi takibi şikayete bağlı suçlarda usulüne uygun bir şikayetin bulunmaması nedeniyle verilen düşme kararlarının da disiplin hukuku açısından bağlayıcı olmadığı açıktır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP sitemi üzerinden yapılan araştırma sonucunda, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanun'u kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının, "zimmet" suçundan yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hakkında mahkumiyet kararı verildiği, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu, sonrasında yapılan yargılama sonunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının ''hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu'' işlediği gerekçesiyle sonuç olarak 6 yıl 3 ay hapis ve 100.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, istinaf incelemesi sonucunda da, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ...

E:..., K:... sayılı kararıyla da davacı hakkındaki suçun şikayete bağlı olduğu ve hakkında şikayet bulunmadığı gerekçesiyle düşme kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ceza davasında verilen düşme kararından bağımsız olarak yapılan değerlendirmede, disiplin cezasına esas olan soruşturma raporunun incelenmesinden; fiilinin işleniş şekli ve niteliği, ortaya konulan deliller ile tanık ifadeleriyle kanıtlanan ve 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde ifadesini bulan; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlere bulunmak" fiilinin karşılığı olarak davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Belirtilen nedenlerle, davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de, karar sonucu itibarıyla yerinde görüldüğünden, bu husus anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.