Danıştay 12. Daire E.2023/5331 K.2025/5114

Dava konusu istem: İzmir ili, Deniz Er Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli er adayı olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle, ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin... tarih ve O-... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında "bilişim sistemindeki verileri bozma, yoketme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme" suçundan... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla verilen mahkumiyet kararının seçenek yaptırım olarak adli para cezasına çevrildiği ve söz konusu mahkeme kararının, temyiz incelemesi aşamasında olduğu görülmekte olup, her ne kadar ...

Asliye Ceza Mahkemesinin söz konusu kararı kesinleşmemiş olsa da, sanığın ceza yargılamasında üzerine atılı suçu işlediğinin yargı kararı ile sabit görüldüğü göz önünde bulundurularak, davacının işlediği ve ceza almasına sebep olan suçun vasfı, mahiyeti ile davacı tarafından yerine getirilecek kamu görevinin önemi ve gerektirdiği nitelikleri dikkate alındığında, davacının arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle, ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; davacının yürüteceği kamu görevinin önem ve özelliği de dikkate alındığında, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu ortaya konulan olgular değerlendirilmek suretiyle davalı idare tarafından davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek, ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemden kaynaklanan tüm maddi zararlarının faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi isteminin de yerinde olmadığı gerekçesinin eklenmesi suretiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sözleşme feshine ilişkin işlemin gerekçesiz, hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, idarenin, işlem ve eylemlerin yargısal denetimini ortadan kaldıracak ya da bu denetimin yapılmasını engelleyecek her türlü davranışlardan kaçınması gerektiği, bu kapsamda idarelerce takdir yetkisinin kötüye kullanılmaması ve ilgili mevzuat uyarınca yapılan soruşturma ve araştırma sonucunda edinilen kanaatin somut bilgi ve belgelere dayanması gerektiği,... Asliye Ceza Mahkemesi kararının kesinleşmediği, masumiyet karinesinin ihlal edildiği, üzerine atılı suçtan dolayı cezasının kesinleşmesinin dahi sakınca yaratmadığı ve katalog olarak belirtilen suçlardan olmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir ili, Deniz Er Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli er adayı olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının "bilişim sistemindeki verileri bozma, yoketme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla "verilen mahkumiyet kararının, seçenek yaptırım olarak adli para cezasına çevrildiği ve söz konusu mahkeme kararının, temyiz incelemesi aşamasında olduğu" gerekçesiyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle, ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin... tarih ve O-... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Kaynak" başlıklı 3. maddesinin üçüncü fıkrasında, "(3) Sözleşmeli erlik için aşağıdaki nitelikler aranır:

...

e) Taksirli suçlar hariç olmak üzere bir suçtan bir ay veya daha fazla hapis cezası ile mahkûm olmamak.

f) Güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak; güvenlik soruşturmasının sonucunun henüz gelmediği hallerde arşiv araştırması olumlu sonuçlanmış olmak.

..." kuralına; "Sözleşmenin idarece feshi" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Sözleşmeli er adaylarının ön sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle süresinin bitiminden önce feshedilir:

...

c) Sözleşmeli er adayı olma şartlarından herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu şartlardan herhangi birini kaybetmek. ...

d) Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmak." kuralına yer verilmiştir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun "Cezalar" başlıklı 45. maddesinde, "(1) Suç karşılığında uygulanan yaptırım olarak cezalar, hapis ve adlî para cezalarıdır.” kuralına. “Süreli hapis cezası” başlıklı 49. maddesinde, “(1) Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz. (2) Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.” kuralına.

“Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar” başlıklı 50. maddesinde ise, “(1) Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre; a) Adlî para cezasına, … çevrilebilir. (5) Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir.” kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, davacı hakkında "bilişim sistemindeki verileri bozma, yoketme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme vb.'' suçundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezanın adli para cezasına çevrilmesine ve 3.000,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

anılan suçun sözleşmeli erlik için aranan 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nda tahdidi olarak sayılan suçlardan olmadığı ve anılan Kanun'un 3. maddesinin üçüncü fıkrasının ( e) bendinde “Taksirli suçlar hariç olmak üzere bir suçtan bir ay veya daha fazla hapis cezası ile mahkum olmamak” şartı yer alsa da, yukarıda anılan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesinin beşinci fıkrasında, “Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adlî para cezası veya tedbirdir.” hükmü yer aldığından asıl mahkumiyetin artık hapis cezası değil, adli para cezası olduğu,

bu nedenle, bu kapsamda ve nitelikte verilmiş olan mahkûmiyet hükmü nedeniyle güvenlik soruşturması olumsuz olarak değerlendirilerek davacının ön sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçe eklenerek reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)KARŞI OY

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçe eklenmesi suretiyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı usul ve hukuka uygun olduğundan, onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.