Danıştay 12. Daire E.2023/5372 K.2024/369

Dava konusu istem: Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığında 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi statüsünde itfaiye eri olarak görev yapan davacı tarafından; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ile ... Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin 23. maddesine istinaden re'sen emekli edilmesine ilişkin işlemin geri alınması talebiyle yaptığı 06/09/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasında.

4857 sayılı İş Kanunu'na tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarının iş mahkemelerinde görülmesinin kurala bağlandığı; davacının üyesi bulunduğu sendika ile davalı idare arasında akdedilen Toplu İş Sözleşmesinin 23. maddesinin "II- Zorunlu toplu çıkarma" bölümünün ikinci fıkrasında, Sosyal Güvenlik Kurumundan emekliliğe hak kazanmış olanların iş sözleşmesinin feshedilmesinin öngörüldüğü; davalı idare tarafından, söz konusu düzenlemeye istinaden, emekliliğe hak kazandığı gerekçesiyle davacının re'sen emekliye sevk edildiği;

bu durumda, uyuşmazlığın toplu iş sözleşmesinden kaynaklandığı dikkate alındığında, uyuşmazlığı çözümleme görevinin adli yargı yerlerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olmadığı, söz konusu kararda istinaf sebeplerine yer verilmediği ve tartışılmadığı, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği; davalı idare tarafından, tek taraflı ve kamu gücü kullanılmak suretiyle, emekliye sevk işleminin tesis edildiği; toplu iş sözleşmesine dayanılarak tesis edilmiş ise de, emekliye sevk işleminin idari işlem niteliğinde olduğu; ayrıca, itfaiye eri olarak görev yapması nedeniyle, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli bir kamu görevini ifa ettiği;

nitekim, Anayasa Mahkemesinin 26/06/2019 tarih ve E:2019/27, K:2019/56 sayılı kararıyla itfaiye hizmetlerinin, genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir kamu görevi olduğuna karar verildiği; dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, 18/10/2012 tarih ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasında, "Uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca dava açılabilir. Mahkeme en geç iki ay içinde karar verir.

(Değişik cümle: 12/10/2017-7036/35 md.) Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi, uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar..." kuralına, 79. maddesinde de, "Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür..." kuralına yer verilmiş olup; söz konusu düzenlemeler uyarınca, toplu iş sözleşmesinin uygulanmasından ve bu sözleşme hükümleri kapsamında tesis edilen işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde iş mahkemelerinin görevli olduğu açıktır.