Danıştay 12. Daire E.2023/5460 K.2024/5335

Dava konusu istem: Denizli Defterdarlığı, Milli Emlak Müdürlüğünde defterdarlık uzmanı olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyete atanma şartlarını kaybettiğinden bahisle görevine son verilmesine ilişkin ...tarihli ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının, FETÖ/PDY ''silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan dolayı açılan kamu davası sonucunda, 6 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddedildiği ve kararın kesinleştiğinin görülmesi karşısında.

657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memurluk sıfatına son verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının mahrum kaldığını ileri sürdüğü parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. 672 sayılı KHK ile kamu görevine son verilen davacının, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihinde Devlet memuru olmadığı dikkate alındığında, hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunduğundan bahisle, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyet sıfatının sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davacı tarafından memurluk sıfatına son verilmesi işlemi nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tarafına ödenmesi istenilmişse de, dava konusu işlem tarihinden önce kamu görevinden çıkarılan davacının parasal hak kaybından bahsedilemeyeceğinden bu isteminin reddi gerekmekte olup, başvuruya konu İdare Mahkemesi kararının bu kısma yönelik gerekçesi yerinde görülmemekle birlikte, bu husus sonucu itibarıyla yerinde bulunan kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirir nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle davacının, istinaf başvurusunun kısmen kabulüne;

kısmen reddine, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, kararın işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFLARIN SAVUNMASI

Davacı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idare tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Denizli Defterdarlığı, Milli Emlak Müdürlüğünde defterdarlık uzmanı olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacının, hakkında verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nu 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyete atanma şartlarını kaybettiğinden bahisle görevine son verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ve yasal ödemelerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde, Türk Ceza Kanununun 53'üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; "kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, ..." mahkûm olmamak, Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmış, aynı Kanun'un 98. maddenin (b) bendinde, memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi halinde Devlet memurunun memurluğunun sona ereceği hüküm altına alınmıştır.

01/09/2016 tarih ve 29818 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline ilişkin Alınması Gereken Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu Personellerine ilişkin Tedbirler" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında; Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan; a) Ekli (1) sayılı listede yer alan kişilerin kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarıldığı, bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmayacağı, haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacının, "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan yargılandığı ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 6 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, bu cezanın kesinleşmesi üzerine memuriyete alınma şartlarından birini sonradan kaybettiğinden bahisle görevine son verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar Bölge İdare Mahkemece davacının, daha önce 672 sayılı KHK ile ihraç edildiği, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte Devlet memuru olmadığı, dolayısıyla memuriyet sıfatının sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına karar verilmiş ise de; anılan KHK'nın 2. maddesinin 1. fıkrasında.

Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan kişilerin isimlerine ekli listede yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı; oysa, 657 sayılı Kanun'da kişinin kasten işlenmiş bir suçtan dolayı mahkumiyet şartı aranıldığı ve hem işlemin tesisindeki dayanağın hem de etkilerinin dolayısıyla hukuki değerlendirmelerinin farklı olduğu açıktır.

Bu durumda; davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyete atanma şartlarını kaybettiğinden bahisle görevine son verilmesine ilişkin işleme karşı açtığı davada, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacının, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte Devlet memuru olmadığı gerekçesiyle verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.