Danıştay 12. Daire E.2023/5576 K.2024/894

Dava konusu istem: EGO Genel Müdürlüğü Araç Bakım Onarım Dairesi Başkanlığı ... Şube Müdürlüğünde şef olarak görev yapan davacı tarafından, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 39. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. 5434 sayılı Kanun'un 39. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, idarenin 30 hizmet yılını tamamlayan ve hizmetine ihtiyaç duyulmayan personeli re'sen emekliye sevk etme hususunda takdir yetkisi bulunmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı; uyuşmazlık konusu olayda, davacının EGO Genel Müdürlüğü ...

Daire Başkanlığında tahsilat şefi olarak görev yapmakta iken, anılan birimin 30/10/2007 tarihinde kapatılması üzerine, diğer birimlerde emekliye sevk edildiği tarihe kadar istihdam edilen davacının aktif olarak herhangi bir görev yürütmediği ve hizmetine ihtiyaç duyulmadığı dikkate alındığında.

34 hizmet yılını ve 62 yaşını dolduran davacının, 5434 sayılı Kanun'un 39. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 28/11/2022 tarih ve E:2021/1383, K:2022/5795 sayılı bozma kararına uyularak.

5434 sayılı Kanun'la idarelere, 30 hizmet yılını tamamlayan ve 61 yaşını dolduranların re'sen emekliye sevki konusunda takdir yetkisi verilmiş ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, emekliye sevk işleminin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğunun hukuken geçerli, somut bilgi ve belgelerle kanıtlanması gerektiği; bakılan davada, davacı hakkındaki re'sen emekliye sevk işleminin, Ankara Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesinin (EGO Genel Müdürlüğü) faaliyet alanları ve günün gelişmeleri de dikkate alınarak,

teşkilat yapısında ve kadro sayısında küçülmeye gidilmesinin yanı sıra kuruluşun faaliyet alanı, teşkilat ve kadro yapısına göre, davacının norm fazlası kadroda bulunması ve unvan itibarıyla yürüteceği herhangi bir görevi olmadığından bahisle, hizmetine ihtiyaç duyulmadığı gerekçesiyle tesis edildiği; uyuşmazlığa konu dosyanın incelenmesinden, davalı idare tarafından yürütülen doğal gaz hizmetlerinin 12/06/2007 tarih ve 26550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5669 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereğince özelleştirilerek,

01/09/2007 tarihinden geçerli olmak üzere Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulan Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş.'ye devredilmesine rağmen, davacının bu tarihten itibaren on yıla yakın bir süre görev yaptığı, çalışma süresince hizmetlerini aksattığı, etkin ve verimli çalışmadığı ya da görevini yapamayacak derecede bedenen ve fikren güçlü olmadığı yolunda yapılan bir tespit ve somut bir veri ile idarelerin yazılı beyanı dışında dava konusu işleme gerekçe gösterilen hususları kanıtlayacak herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından,

idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı sonucuna ulaşıldığı; bu durumda, davacının re'sen emekliye sevk edilmesi için yeterli ve gerekli nedenlerin bulunmadığı, ayrıca Anayasa Mahkemesince, iştirakçilerin görevleriyle ilgilerinin kesilmesini gerektiren yaş sınırının 61 yaş olarak değiştirilmesine ilişkin düzenlemenin Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildiği de göz önüne alındığında; davacının re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşgücünün yeniden yapılandırılması ve personel sayısının azaltılması kapsamında davacının re'sen emekliye sevk edildiği; takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmetleri doğrultusunda eşit ve objektif bir şekilde kullanıldığı, dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Re'sen emekliye sevk işleminin dayanağı olan Kanun hükmünün yürürlükten kaldırıldığı, ayrıca davalı idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı, dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Diğer taraftan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kuralına yer verilmiştir.

Bir idari işlem veya eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; idareye başvuru varsa başvuru tarihinin, başvuru yoksa davanın açıldığı tarihin esas alınması gerektiği hususu, Danıştay içtihatlarıyla istikrar kazanmıştır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarına uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak, davanın açıldığı tarihin esas alınması gerekirken, "...yoksun kaldığı parasal haklarının hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davacıya ödenmesine..." şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan;

söz konusu kararın "...yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihine kadar olan kısmının, dava açma (13/06/2017) tarihinden itibaren; dava tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının ise hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.