Danıştay 12. Daire E.2023/6268 K.2024/5417

Dava konusu istem: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde tekniker olarak görev yapan davacının, siyasi parti üyeliği tespit edildiğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, yapılan 20/12/2022 tarihli ara kararına cevaben ... Ceyhan İlçe Başkanlığı tarafından; "parti sisteminde yapılan incelemelerde ıslak imzalı üyelik beyannamelerinin bulunmadığı ve üyelik kaydının sehven yapıldığının" bildirildiği, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicil Bürosu tarafından da; "davacının ...

Ceyhan İlçe Başkanlığı Teşkilatında 2010 tarihli üyelik kaydının bulunduğu ve 05/12/2022 tarihinde e-devlet üzerinden istifa edildiği, ...

Seyhan İlçe Başkanlığı Teşkilatında da 27/12/2022 tarihinde üyelik kaydı yapıldığı ve 28/12/2022 tarihinde e-devlet üzerinden istifa edildiği, bu tarihten sonra herhangi bir üyelik kaydının bulunmadığı kişilerin hukuka aykırı olarak ve iradeleri dışında üye yapılmalarının mümkün olduğu ve bu durumun tespitinin ilgilinin başvurması halinde yapılacak yazışmalar neticesinde siyasi parti tarafından istek dışında üye kaydı yapıldığının kabul edilmesi, partinin üye kayıt belgelerini gönderememesi ya da mahkeme kararıyla ispat edilmesi halinde mümkün olduğunun" belirtildiği,

davacının da halihazırda ve sözleşmesinin feshedildiği tarihte (07/12/2022) herhangi bir siyasi partiye üye olmadığı; öte yandan, devlet memuru olan bir başvurucunun siyasi parti üyesi olduğundan bahisle Devlet memurluğundan çıkarılmasına dair işlemle ilgili yargısal süreçler sonucunda Anayasa Mahkemesine yapılan bir başvuru sonrasında yüksek mahkemece verilen 2017/27822 Başvuru Numaralı kararda özetle; "...salt başvurucunun siyasi parti üyesi olduğu tespit edilerek hakkında memuriyetten çıkarma cezası verildiği, başvurucuya siyasi parti üyeliğini sonlandırması hususunda iradi herhangi bir seçenek sunulmadığı,

...ilgili mevzuat hükümleri ile Anayasa'nın 68. maddesi bir arada değerlendirildiğinde bir devlet memuru olan başvurucunun siyasi parti üyeliğinden istifa etmesi için başvurucuya belli bir süre tanınması, siyasi parti üyeliği ile memuriyetten birini tercih etmesi için imkân sağlanması veya memuriyetin askıya alınması gibi daha hafif tedbirlerin alınabileceğinin anlaşıldığı, başvurucunun yalnızca bir siyasi partiye üye olması nedeniyle doğrudan memuriyetten çıkarılmasının, son çare prensibine uymayan en ağır müdahale olduğu, ... belirtilerek,

siyasi parti üyeliğinden istifa etmesi için makul bir süre verilmeden devlet memurluğundan çıkartılan başvurucunun Anayasa'nın 33. maddesinde güvence altına alınan örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiğine" karar verildiği, bu durumda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile ara kararına gönderilen cevabi yazılar ile özeti nakledilen Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesi doğrultusunda;

öncelikle davacının sözleşmesinin feshedildiği tarihte herhangi bir partiye üyeliği bulunmadığı ve ayrıca davacının sözleşmesinin feshedilmesine gerekçe olarak gösterilen siyasi parti üyeliğine ilişkin ilgili parti nezdinde fiziki ve ıslak imzalı olarak kayıtlara geçirilmiş herhangi bir başvuru formu yahut başvuru dilekçesi bulunmadığı, ilgili parti tarafından da buna ilişkin herhangi bir belge bulunmadığının belirtildiği,

yine ilgili parti tarafından, davacının iradesi dışında üye kaydı yapıldığının tespiti konusunda Yargıtay tarafından bildirilen yöntem ve usule uygun olarak isteği dışında üye yapıldığının kabul edildiği görülmüş ve anılan hususlar çerçevesinde davacının siyasi parti üyeliğinin iradesi dışında yapıldığı kanaatine varılmış olup, fesih tarihinden önce istifa ettiği de gözetilerek yüksek mahkeme içtihatlarıyla geliştirilen son çare prensibine de uygun şekilde hareket edilerek işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, doğrudan sözleşmesinin feshedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

hukuka aykırı olduğuna karar verilen dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların da ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kalınan parasal hakların dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kararın bu kısmına yönelik davalı Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurunun reddine, davalı Adana Büyükşehir Belediye başkanlığının istinaf isteminin kabulü ile hasım mevkiinden çıkarılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Anayasa'nın 68. maddesi ve Siyasi Partiler Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca, sözleşmeli personelin, işçi niteliği taşımayan kamu görevlisi kapsamında olduğu ve siyasi parti üyesi olamayacağı, davacının siyasi parti üyeliğinin sehven yapıldığına ilişkin kararın ilçe yönetim kurulu kararıyla verilebileceği, ilçe başkanlıklarınca yazılan yazıların delil teşkil etmediği, dava konusu işlemin hizmet sözleşmesinin 11. maddesine ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.