Danıştay 12. Daire E.2023/6441 K.2024/5515

Dava konusu istem: Sungu Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, 2021 yılında hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle boşta kalan süreler dikkate alınarak çalışmadığı aylar için iş akdinin sona erdiği tarihten itibaren en yüksek faizle maaş ödemesinin yapılması ve 50.000,00-TL tutarında manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözleşmeli çalışma ilişkisi kurulma amacının idareye personel seçiminde esneklik sağlanması olduğu, idareye kendi personelini seçmesi ve sözleşme süresinin bitiminde yenilenmesi hususlarında takdir yetkisi tanındığı,

idarenin bu yetkiyi kadro ve ihtiyaç durumu ile personele ilişkin özel durumları değerlendirerek kullanılabileceği, bunun yanında idarenin yeni dönem için yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararı ile zorlanamayacağı, davacının iş akdinin feshedilmesinden sonra ilgili belediye bünyesinde çalıştırılmak üzere kendisinden sonra üç tane daha personelin alındığı iddiası üzerine, Mahkememizce yapılan 24/12/2021 tarihli ara kararı ile bahse konu hususlar sorulmuş olup, gelen cevabi yazı ve eklerinden;

“davacının iş akdinin sona erdirilmesinden sonra ilgili belediyenin muhasebe bünyesinde çalıştırılmak üzere bir adet sözleşmeli personel (ekonomist) ve belediyeye ait şirket bünyesinde çalıştırılmak üzere bir adet taşeron işçi alımının” olduğu, dolayısıyla davacının sözleşmesi yenilenmedikten sonra aynı kadroya herhangi bir personel alımının yapılmadığı ve işlem tarihi itibari ile davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, davacının 2021 yılı için hizmet sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği;

öte yandan, dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun ortaya konulmuş olması karşısında, davacının parasal hak talebi ile 50.000,00-TL manevi tazminat talebinin de reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, beş yıl boyunca her yıl başında

sözleşmesi yenilenmesine karşın, dava konusu işlemle herhangi bir bildirim yapmadan ansızın işine son verildiği, işlemin gerekçesi olarak bütçe yetersizliği ileri sürülmüş ise de, işlem tesis tarihinden yaklaşık bir ay öncesinden itibaren (01/12/2020'den itibaren) gerek belediyeye, gerekse de bütün giderleri belediye bütçesi ile karşılanan belediye şirketinde çalıştırılmak üzere çok sayıda personel alındığı, devam eden ve mühendislik hizmeti gerektiren çeşitli işlerin olduğu,

belediyecilik hizmetlerinin büyük bölümünün mühendislik hizmeti gerektiren işler olduğu ve dolayısıyla belediyenin asli hizmetlerini unutarak mühendislik hizmeti gerektiren işlerinin kalmadığının iddia edildiği, belediye yönetimi ile akrabalığı bulunmadığından kendi akrabaları varken yabancı birine iş imkanının sağlanmayacağı anlayışı ile işine son verildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sungu Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının, 2021 yılında hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle boşta kalan süreler dikkate alınarak çalışmadığı aylar için iş akdinin sona erdiği tarihten itibaren en yüksek faizle maaş ödemesinin yapılması ve 50.000,00-TL tutarında manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.

Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır."; beşinci fıkrasında, "... Bu personel hakkında bu Kanun'la düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendine göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "İstihdam şekilleri" başlıklı 4. maddesinin (B) fıkrasında; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" hükmü yer almaktadır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş, "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde sayılmış olup, aynı maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde ise; Personelin "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu gibi, haklı nedenlerin bulunması durumunda sözleşmeli personelin sözleşme süresi dolmadan sözleşmelerinin feshedilebilmesi mümkün ise de; asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum sebebiyle

yenilememenin veya feshin haklı sebeplere dayanması gerekmekte olup, bu sebeplerin davalı idare tarafından yargı denetimine imkan verecek şekilde somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.

İdarelerin sözleşmeli personel istihdamı konusunda takdir yetkileri bulunmakta ise de, bu yetkinin sınırsız, soyut ve mutlak nitelikte olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabileceği tabiidir.

Uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından, davacının hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığına ilişkin somut bilgi ve belge sunulmamış olduğu görülmekte ise de, Mahkeme tarafından; davacının çalıştığı birimdeki kadro durumu ve mevcut mühendis sayısının, davalı idarenin davacının istihdam edildiği pozisyonla ilgili değişiklik yapıp yapmadığı, iş performansının yeterli olup olmadığı, davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığı hususları araştırılmaksızın, bu hususlarla ilgili yeterli bilgi ve belge elde edilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu duruma göre, yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak gerekli inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşıldığından, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.