Danıştay 12. Daire E.2023/6620 K.2024/1599

Dava konusu istem: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığında şube müdürü olarak görev yapmaktayken re'sen emekliye sevk edilen ve yargı kararı ile görevine iade edilen davacının, yargı kararı uyarınca sosyal denge tazminatı ve yemek ücretinin ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ile Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası (Bem-Bir-Sen) arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan ve 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan "... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak

eksik ödenir" şeklindeki ibarenin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı gereğince işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, refakat izni, aylıksız izin ve görevden uzaklaştırma gibi sebeplerle işyerinde fiilen çalışılmayan dönemlerde, memurlara sosyal denge tazminatı ödenip ödenmeyeceğinin, aksine bir yasal düzenleme bulunmadıkça, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan genel hükümlere göre belirlenmesi ve imzalanacak sosyal denge tazminatı sözleşmelerinin anılan Kanun'a uyumlu düzenlemeler içermesi gerektiği,...

Sendikası (...Sen) arasında imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nde, 657 sayılı Kanun'un 104, 105, 108, ve 141. maddeleri gözetilerek, memurların sosyal denge tazminatında kesinti yapılacak hallerin belirlenmesi gerekirken, anılan düzenlemeler dikkate alınmamış olduğundan, Sözleşme'de yer alan, "... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir" şeklindeki ibarede hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı; öte yandan, davacının resen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararının, ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararıyla kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan mali hakların, ödeme yapılmayan her bir ay için ayrı ayrı hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verildiği, söz konusu kararın, Danıştay Onikinci Dairesinin 24/11/2022 tarih ve E:2022/4267, K:2022/4919 sayılı kararıyla, "davacının mahrum kaldığı mali haklarının, dava açma tarihi olan 31/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onandığı;

davacının fiilen çalışamadığı dönemin, 11/08/2021 tarihi ile yargı kararı gereği göreve iade edildiği tarih arasındaki döneme ilişkin olduğu; ara kararıyla sorulması üzerine davalı idarelerden Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilen cevaptan, davacının başvurusunun, davalı idare ile Belediye ve ...Sendikası (...Sen) arasında imzalanan ve 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'ne göre değerlendirilerek işlem tesis edildiğinin anlaşıldığı,

öte yandan, davalı idare ile (Bem-Bir-Sen) arasında imzalanan ve 01/01/2020-31/12/2021 tarihlerini kapsayan diğer bir Sözleşme'nin de mevcut olduğunun görüldüğü, bu durumda; istemin 11/08/2021 tarihi ile 31/12/2021 tarihi arasındaki döneme ilişkin kısmının, 01/01/2020-31/12/2021 tarihlerini kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi hükümleri kapsamında değerlendirilmesi ve bu şekilde bir işlem tesis edilmesi gerekirken, talebin tamamının 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'ne göre değerlendirilmesi nedeniyle, dava konusu işlemin,

11/08/2021-31/12/2021 tarihlerini kapsayan kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, diğer taraftan; davalı idarece yeniden bir değerlendirme yapılarak işlem tesis edileceğinden, davacının yoksun kaldığı maddi hakları yönünden bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı; dava konusu işlemin, 01/01/2022 tarihi ile yargı kararı gereği göreve iade edildiği tarih arasındaki kısım yönünden ise, dayanağı olan Sözleşme maddesinin hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinden,

01/01/2022 tarihi ile yargı kararı gereği davacının görevine iade edildiği süre içerisinde yoksun kaldığı sosyal denge tazminatının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, sosyal denge tazminatının, ilk davanın açıldığı tarih olan 31/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle,...

Sendikası (...Sen) arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan ve 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan "... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir" hükmünün iptaline, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı işleminin.

11/08/2021-31/12/2021 tarihlerini kapsayan sosyal denge tazminatı talebini reddeden kısmının iptaline, bu kısma yönelik tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, işlemin 01/01/2022 tarihi ile mahkeme kararı gereği davacının göreve iade edildiği tarih arasındaki sosyal denge tazminatı talebini reddeden kısmının iptaline, bu kısma yönelik tazminat talebinin kabulü ile davacının 01/01/2022 tarihi ile mahkeme kararı gereği göreve iade edildiği tarih arasında yoksun kaldığı sosyal denge tazminatının ...

İdare Mahkemesinin E:...sayılı dosyasının dava açma tarihi olan 31/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi içeriğinin genel hukuk kurallarına aykırı olmamak kaydıyla idarelerince belirlenebileceği, dava konusu Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'na aykırı olmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı Yanında Müdahil Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası tarafından; usul yönünden; davacı Sendikanın ihlal edilen hak ve menfaatinin bulunmadığı, davanın süre aşımı nedeniyle reddinin gerektiği, esas yönünden ise; davalı idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu bir konuda, kendine özgü yararlanma şartı getirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu yönde emsal yargı kararlarının bulunduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek, temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davalı yanında müdahil Sendikanın temyiz isteminin ise, incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idare yanında müdahilin temyiz istemine gelince;

Temyize konu dosyanın incelenmesinden, davalı idare yanında müdahil...Sendikası tarafından, ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı istinaf talebinde bulunulmadığı, anılan karara yönelik davalı Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığınca yapılan istinaf talebinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine, davalı idare ve davalı idare yanında müdahil Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası tarafından temyiz talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf talebinde bulunmayan müdahil Sendika yönünden İdare Mahkemesi kararının kesinleştiği açık olduğundan, bu aşamada, davalı idare yanında müdahil ...Sendikasının temyiz talebinin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.