Danıştay 12. Daire E.2024/1039 K.2025/1399

Dava konusu istem: Yozgat ili, Yerköy ilçesi, ... Orta Okulunda sözleşmeli din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeni olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Yerköy Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile geriye dönük haklarının iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 01/11/2021 tarihinde ısınma ihtiyacı nedeniyle görev yaptığı okulun bahçesinde bulunan kömürlerden bir torba kömürü aracına koyduğunun okulun güvenlik kamerasından yapılan kontrolde fark edilerek 02/11/2021 tarihli tutanağın düzenlendiği, Okul Müdürlüğünün Yerköy Cumhuriyet Başsavcılığına şikayeti üzerine davacı hakkında bina eklentilerinde hırsızlık suçu kapsamında kamu davası açıldığı, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davacının ısınma ihtiyacı nedeniyle okul bahçesinden 1 torba kömürü aldığı, hemen sonra kömürü geri iade ettiği, davacının hırsızlık suçunu işleme kastının bulunmadığı gerekçesiyle ... tarih ve E:..., K:... sayılı beraat kararı verildiği,

Mahkeme kararının 14/06/2021 tarihinde istinaf edilmeden kesinleştiği, bu durumda, davacının akşam saatlerinde kömür satışı yapan iş yerlerinin kapalı olması ve görev yerinin ve ikametgahının şehir merkezinden uzak olması nedeniyle ısınmak amacıyla okul bahçesinden bir torba kömürü aldıktan sonra iade ettiği ve kullanmadığı kömürlerin kalan kısmını da iade ettiğinin anlaşılması ve ...

Asliye Ceza Mahkemesinin anılan kararıyla beraat etmesi karşısında; davacının ısınmak amacıyla mücbir sebep nedeniyle bir torba kömürü aldığı görüldüğünden, davacının sözleşmesinin fesh edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının özlük haklarının iadesine, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden (27/06/2022) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize konu kararın, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden (27/06/2022) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına gelince;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa, Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmış, madde gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarında düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı,

uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

Öte yandan; yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, yargı mercilerinin, açılan davalarda davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek biçimde karar veremeyeceği tartışmasızdır.

Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinde faiz isteminde bulunulmadığı halde, İdare Mahkemesince, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden (27/06/2022) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmakta olup, davacının talebi aşılarak faize hükmedilmesinde usul kurallarına uyarlık bulunmamaktadır.

Ancak, bu husus, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan ''... işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden (27/06/2022) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" ibaresinin, " işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.