Danıştay 12. Daire E.2024/2679 K.2024/3892

Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, davalı idare ile ... Sendikası (...) arasında 05/01/2022 tarihinde imzalanan ve 01/01/2022 - 31/12/2022 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Sözleşmenin Kapsamı" başlıklı 5. maddesinin (b) bendinde yer alan "Bu sosyal denge tazminatı sözleşmesinden tüm kamu görevlileri sözleşme aidatı ödemek kaydıyla faydalanır. Sözleşme aidatı oranı, kamu görevlileri için taban aylığının %1'i kadardır" yönündeki düzenlemenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Sözleşme'nin 5. maddesinin (b) bendinde yer alan hükmün Anayasa ve kanunların emredici bir hükmüne aykırılık taşımadığı, Belediye ile Sendikanın karşılıklı kabul ettiği toplu sözleşmenin taraflar açısından hak ve yükümlülük olarak nitelendirilebilecek ve toplu görüşme kavramı içinde kabul edilebilecek nitelikte olduğu görüldüğünden, Sözleşmenin anılan hükmünde hukuka aykırılık bulunmadığı, nitekim Anayasa Mahkemesi'nin 2013/5447 sayılı başvuru üzerine 16/10/2014 tarihinde verilen, Resmi Gazete'nin 10/01/2015 tarih ve 29232 sayılı sayısında yayımlanan kararın da bu yönde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; sosyal denge tazminatı sözleşmelerinin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek sosyal denge tazminatını belirlemek olduğu, yine 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 28. maddesinde belirtildiği şekilde sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun sosyal denge tazminatının adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kaldı ki.

Kanun'un 32. maddesinde böyle bir ayrım yapılmasına imkan sağlayan bir düzenleme bulunmadığı gibi, sosyal denge sözleşmesinde ancak görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre bir farklılığa gidilebileceği; başka bir kriter oluşturularak sosyal denge tazminatından kesinti yapılamayacağı;

bu durumda, sözleşmenin imzalandığı tarihte yasal sınırlama nedeniyle sendika üyesi olamayanlar, bir başka sendikaya üye olanlar ya da 4688 sayılı Kanun'a göre sendika üyesi olabilecekler arasında olduğu halde herhangi bir sendikaya üye olmayan çalışanlardan, yetkili sendikaya üye olanlardan alınan üyelik aidatı kadar ya da bu miktarın altında veya üstünde dayanışma aidatı alınmasına ilişkin yasal bir düzenlemeye yer verilmediği ve kanunda öngörülmeyen bir mali yükümlülüğün sözleşme ile getirilemeyeceği de dikkate alındığında,

sosyal denge sözleşmesini imzalayan yetkili sendikaya üye olmayanlardan dayanışma aidatı kesintisi yapılamayacağı sonucuna varıldığından, sosyal denge sözleşmesinden yararlanma şartı olarak dayanışma aidatı kesilmesine ilişkin dava konusu sözleşme hükmünde hukuka uyarlık, aksi yoldaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1- Davalı İdare tarafından; Sosyal denge tazminatı sözleşmesinden yararlanan tüm kamu görevlilerinden sözleşme aidatı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gibi, taraflar arasında hukuki niza da bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

2- Davalı İdare yanında Müdahil tarafından; Usul yönünden, davacı Sendikanın ihlal edilen hak ve menfaatinin bulunmadığı, davanın süre aşımı nedeniyle reddinin gerektiği, esas yönünden ise; davalı idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu bir konuda, kendine özgü yararlanma şartı getirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu yönde emsal yargı kararlarının bulunduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.