Danıştay 12. Daire E.2024/2685 K.2024/3896

Dava konusu istem: Sultangazi Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünde görev yapan davacı tarafından, sendika sözleşme aidatı adıyla yapılan kesintilerin durdurulması ve yapılan kesintilerin iade edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile davalı Belediye ile Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası arasında 05/01/2022 tarihinde imzalanan 01/01/2022 - 31/12/2023 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlıklı 5. maddesinin (b) bendinde yer alan,

"Bu sosyal denge tazminatı sözleşmesinden tüm kamu görevlileri sözleşme aidatı ödemek kaydıyla faydalanır. Sözleşme aidatı oranı, Bem-Bir-Sen üyesi kamu görevlileri için taban aylığının %1,5'u kadardır." yönündeki düzenlemenin iptali ve yapılan kesintilerin her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; sendika üyesi olmayan davacının, sendika üyesi olanlarla aynı oran ve miktarda dayanışma aidatı kesileceğinin sosyal denge sözleşmesi ile kararlaştırıldığı, yani sendika üyesi olmayan davacı için herhangi bir ayrıma gidilmediği ve davacıya eşit davranıldığı görülmekle; toplu sözleşmeden yararlanan ve sendika üyesi olmayan davacının maaşından, üye olanlarla eşit oranda dayanışma aidatı kesileceğine ilişkin Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 5. maddesinin (b) bendinde ve başvurunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince; sosyal denge tazminatı sözleşmelerinin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek sosyal denge tazminatını belirlemek olduğu, yine 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 28. maddesinde belirtildiği şekilde sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun sosyal denge tazminatının adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kaldı ki.

Kanun'un 32. maddesinde böyle bir ayrım yapılmasına imkan sağlayan bir düzenleme bulunmadığı gibi, sosyal denge sözleşmesinde ancak görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre bir farklılığa gidilebileceği; başka bir kriter oluşturularak sosyal denge tazminatından kesinti yapılamayacağı, Sözleşmenin imzalandığı tarihte;

ilgili Kanun'dan kaynaklı sendika üyesi olmayanlar, bir başka sendika üyesi olanlar ya da 4688 sayılı Kanun'a göre sendika üyesi olabilecekler arasında olduğu halde herhangi bir sendikaya üye olmayan çalışanlardan, yetkili sendikaya üye olanlardan alınan üyelik aidatı kadar ya da bu miktarın altında veya üstünde dayanışma aidatı alınmasına ilişkin yasal bir düzenlemeye yer verilmediği ve bu nedenle Sosyal Denge Sözleşmesini imzalayan sendikaya üye olmayanlardan dayanışma aidatı kesintisi yapılamayacağı açık olduğundan,

Sözleşme'den yararlanma şartı olarak dayanışma aidatı kesilmesine ilişkin dava konusu düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı; bu durumda, dava konusu düzenleme ve bu düzenleme uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlem ve düzenlemenin iptaline, davacının maaşından yapılan sözleşme aidatı kesintilerinin, başvuru tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlıklı 5. maddesinin (b) bendi gereğince, sosyal denge tazminatı sözleşmesinden tüm kamu görevlilerinin sözleşme aidatı ödemek kaydıyla faydalandığı; sosyal denge sözleşmesinin taraf sendikasınca, üyesi olmayan kamu görevlilerinden, aynı unvanlı üyesinden aldığı oranda sosyal denge sözleşmesi aidatı alınacağının kabul edildiği, dolayısıyla yapılan işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.