Danıştay 12. Daire E.2024/3434 K.2024/4254

Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, T... Sendikası (...-SEN) arasında 28/12/2021 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Sözleşmenin kapsamı ve yararlanma koşulları" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 15. maddesinde, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinde istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği, sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarının, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanun'da öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirleneceğinin hükme bağlandığı;

öte yandan, 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin üçüncü kısmının dördüncü bölümünde yer alan "Sosyal denge tazminatı" başlıklı 1. maddesinin ikinci fıkrasında, ''Sosyal denge sözleşmesinin taraf sendikası, üyesi olmayan kamu görevlilerinden, aynı unvanlı üyesinden aldığı aidatın iki katına kadar sosyal denge sözleşmesi aidatı alabilir.

Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri, söz konusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır." kuralına yer verilmiş ise de.

Danıştay Onikinci Dairesinin 08/06/2022 tarih ve E:2021/6968 sayılı kararıyla söz konusu düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği; bakılan uyuşmazlıkta, 28/12/2021 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, sözleşmenin tarafı olan ...-SEN üyesi olmayan personelden, ...-SEN üyesi personelin ödediği sözleşme aidatının iki katı oranında sözleşme aidatı alınmasının öngörüldüğü;

buna göre, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 1. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sosyal denge sözleşmesinin taraf sendikasının, üyesi olmayan kamu görevlilerinden, aynı unvanlı üyesinden aldığı aidatın iki katına kadar sosyal denge sözleşmesi aidatı alabileceğine dair düzenlemenin Danıştay Onikinci Dairesince yürütmesinin durdurulması ve yasal düzenlemede de sosyal denge tazminatı alan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı ya da sözleşme aidatı kesilmesine imkân sağlayan bir kurala yer verilmemesi karşısında,

sözleşmenin tarafı olan sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden sözleşme aidatı alınmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı idare ve davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davanın süresinde açılmadığı ve dava konusu Sözleşme maddesinin iptalinde davacı Sendikanın menfaatinin bulunmadığı; öte yandan, belediyelerin sosyal denge tazminatı sözleşmesi yapma zorunluluğu olmadığından, takdir yetkisi çerçevesinde imzalanan sözleşmenin koşullarının taraflarca serbestçe belirlenebileceği ve sözleşmeden yararlanma koşullarının bir takım şartlara bağlanabileceği;

kaldı ki, 4688 sayılı Kanun'da dayanışma aidatıyla ilgili bir hüküm bulunmamakla birlikte, 43. maddesiyle, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun (bu Kanun'un yerine getirilen 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun) uygulanmasının öngörüldüğü, 6356 sayılı Kanun'un 39. maddesinin dördüncü fıkrasında da dayanışma aidatı alınabileceğinin düzenlendiği.

Anayasa Mahkemesinin 16/10/2014 tarih ve... bireysel başvuru numaralı kararıyla, dayanışma aidatı alınmasının hak ihlali oluşturmadığına karar verildiği; bu nedenle Sözleşmenin tarafı olan sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden sözleşme aidatı alınmasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ve 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin üçüncü kısmının dördüncü bölümünde yer alan "Sosyal denge tazminatı" başlıklı 1. maddesinin ikinci fıkrasının, Danıştay Onikinci Dairesinin 30/03/2023 ve E:2021/6335, K:2023/1511 sayılı kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.