Danıştay 12. Daire E.2024/5785 K.2025/4569

Dava konusu istem: Şırnak ili, .... Hudut Tugay Komutanlığında piyade uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, hakkında düzenlenen "Komando Olamaz" kararlı sağlık kurulu raporuna istinaden, sağlık sebebiyle kendisinden istifade edilemediğinden bahisle, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; davalı idarede piyade uzman çavuş olarak görev yapmakta iken, hakkında "Komando Olamaz" kararlı sağlık kurulu raporu verilen davacının, Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun sınıflar veya branşlardan birinde görevine devam etmesinin mümkün olup olmadığı ve hastalığının, ilgili yasal düzenlemeler kapsamında "Uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösteren bir hastalık" olup olmadığı hususlarında, ilgili sağlık kuruluna sevki sağlanarak ve sağlık kurulu raporunda lüzum görülmesi halinde, ilişiği kesilmeden toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi,

istirahat veya hava değişimine tabi tutulması açısından davalı idarece değerlendirme yapılarak işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, davacının tamamen ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının ilköğretim okulu mezunu olarak piyade sınıfının komando branşına temin edildiği, hakkında düzenlenen "Komando Olamaz" kararlı sağlık raporuna istinaden komando sağlık şartını kaybettiği, komando branşında görev yapmak üzere statüye kabul edildiğinden, müracaat ettiği dönemde ilköğretim mezunlarına sadece piyade sınıfı komando branşında müracaat imkanı tanındığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, davalı idarece dava konusu işlemin iptaline yönelik olarak ileri sürülen hususlar, bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.

Öte yandan, temyize konu kararda, "davacının, Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun sınıflar veya branşlardan birinde görevine devam etmesinin mümkün olup olmadığı hususunun davalı idarece değerlendirme yapılarak işlem tesis edilmesi gerektiği" ve "hastalığının, ilgili yasal düzenlemeler kapsamında, uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösteren bir hastalık olup olmadığı hususlarında, ilgili sağlık kuruluna sevki sağlanarak ve sağlık kurulu raporunda lüzum görülmesi halinde, ilişiği kesilmeden toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulması açısından davalı idarece değerlendirme yapılarak işlem tesis edilmesi gerektiği" şeklinde iki farklı gerekçeye dayanıldığı görülmektedir.

Dava konusu işlem tesis edilirken, davacının, Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun sınıflar veya branşlardan birinde görevine devam etmesinin mümkün olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerektiği yönündeki iptal gerekçesinde hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

Buna karşılık, kararda yer verilen "uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösteren bir hastalık olup olmadığı hususlarında ilgili sağlık kuruluna sevki sağlanarak ve sağlık kurulu raporunda lüzum görülmesi halinde ilişiği kesilmeden toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulması açısından davalı idarece değerlendirme yapılması gerektiği" yönündeki gerekçesinin;

ancak davacının, komando branşı dışında, uygun sınıflar veya branşlardan birinde görevine devam etmesi halinde, diğer sınıflar için yapılacak değerlendirmede göz önünde bulundurulabileceğinin açık olması karşısında, kararda bu gerekçeye de yer verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de; kararda yer alan diğer gerekçe karşısında, belirtilen bu husus, kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesine ilişkin kısmı incelendiğinde;

Davalı idarece, iptal kararının gerekçesinde belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağından, davalı idare ile doğrudan sözleşme yapması söz konusu olmayan davacının, bu aşamada parasal ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi yönünde hüküm kurulmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava dosyasının incelenmesinden; Kara Kuvvetleri Komutanlığı ...'inci Hudut Tugay Komutanlığında piyade uzman erbaş olarak görev yapan davacı hakkında, sağlık işlemleri sebebiyle sevk edildiği Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 06/10/2022 tarihli sağlık kurulu raporunda "Uyum Bozukluğu" tanısıyla "Komando Olamaz" yönünde görüş bildirilmesi ve anılan sağlık kurulu raporuna istinaden sağlık sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle davacının sözleşmesinin yenilenmediği, anılan işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin Personelde aranacak nitelikler başlıklı 6. maddesinde Uzman erbaş olarak alınacaklarda aşağıdaki şartlar aranır: ".... ç) Sağlık durumunun uzman erbaşlığa elverişli olduğunu 31/10/2016 tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olarak belirlenmiş tam teşekküllü bir hastaneden alacağı raporla kanıtlamış olmak. ....", Sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar ve sözleşme yapmaya/feshetmeye yetkili makamlar başlıklı 12. maddesinde "Uzman erbaşlar,

sözleşme süresinin bitiminde terhis edilirler.

Bunlardan sözleşmelerinin yenilenmesini isteyenlerin istekleri, müteakip sözleşme süreleri bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak kaydıyla aşağıdaki şartlar altında uzatılabilir: ... ç) İstihdam edildikleri veya edilecekleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen sağlık niteliklerine sahip olmak." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bakılan uyuşmazlıkta, sözleşme yenileme işlemleri için sağlık kurulu raporu aldırılması amacıyla yönlendirildiği sağlık kuruluşunca hakkında "Komando Olamaz" şeklinde rapor düzenlenen davacının, komando branşı ile ilgili Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen sağlık niteliklerine sahip olmadığı açık olup, kamu hizmetini yürütmekle görevli olan idarenin, bu hizmetin en iyi şekilde yürütebilmesi için gerekli tedbirleri alma yetkisi ile donatılmasının zorunlu olduğu,

bu nedenle, personelini alırken birtakım özelliklere sahip olmasını araması tabii olduğu gibi, statüye alındıktan sonra da süre bitiminde yenileme işlemleri kapsamında istihdam edildiği görev niteliğini kaybeden davacının, diğer sınıf görevine devam etmesi konusunda idarenin yargı kararıyla zorlanamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından; dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,

özlük haklarının iadesine ilişkin temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına kararına katılmıyoruz.