Danıştay 12. Daire E.2024/6198 K.2024/5357

... tarafından, Isparta Müze Müdürlüğünde memur olarak görev yapmakta iken 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) alt bendi uyarınca 1/8 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Isparta Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Isparta Valiliğine karşı açılan ve davanın reddi yolunda verilerek süresi içinde temyiz edilmemesi üzerine kesinleşen ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, hakkında tesis edilen işlemin gerekçesi olarak gösterilen eylem nedeniyle yargılandığı ceza davasında beraat ettiğinden bahisle yargılamanın yenilenmesine karar verilerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal hakların ilk dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılması, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi yolunda kesin olarak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararına karşı da yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulması ve anılan Dairece, davacının adli yardım talebinin reddine karar verilerek, yargılamanın yenilenmesi isteminin işleme konulabilmesi için eksik harç ve posta giderinin istenilmesi üzerine, davacı tarafından verilen 30/09/2024 ve 19/11/2024 havale tarihli dilekçelerde, daire başkanı ve tüm üyelerin reddinin talep edilmesi nedeniyle, aynı Dairenin ...tarih ve E:..., K... sayılı kararı ile, reddi hakim istemi hakkında karar verilmek üzere Danıştaya gönderilen dosya incelenerek, işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57. maddesi;

"1. Tek hakimle görülen davalarda hakimin reddi istemi, reddedilen hakimin katılmadığı idare veya vergi mahkemesince incelenir.

2. İtiraz üzerine veya doğrudan davaya bakmakta olan bölge idare mahkemesi ile idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyelerinin reddi istemi, reddedilen başkan ve üyenin katılmadığı bölge, idare ve vergi mahkemesince incelenir.

3. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir.

4. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir.

5. Davaya bakmaktan çekinme halinde diğer bir hakimin görevlendirilmesi ile mahkemenin noksan üyesinin tamamlanması veya görevli mahkemenin belirlenmesinde yukarıdaki hükümler uygulanır." hükmünü içermektedir.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 36. maddesinin birinci fıkrasında "Hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali" hakimin reddi sebebi olarak kabul edilirken; anılan fıkranın (a) bendinde, "Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması."; (b) bendinde, "Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması."; (c) bendinde, "Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması."; (ç) bendinde, "Davanın, dördüncü derece de dahil yansoy hısımlarına ait olması.";

(d) bendinde ise, "Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul edileceği hükme bağlanmıştır.

6100 sayılı Kanun'un "Ret usulü" başlıklı 38. maddesinde, (1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerektiği, tarafın, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorunda olduğu,

belirtilen sürede yapılmayan ret talebinin dinlenemeyeceği, (2) Hâkimin reddinin, dilekçeyle talep edileceği, bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerektiği, (3) Hâkimin reddi dilekçesinin, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verileceği, (4) Ret talebinin geri alınamayacağı belirtilmiş.

41. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ret talebi süresinde yapılmamışsa, (b) bendinde, ret sebebi ve bu sebebe ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse hakimin reddi talebinin kabul edilmeyerek geri çevrileceği, 44. maddesinin birinci fıkrasında ise, esas hüküm bakımından temyiz yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, bölge adliye mahkemesi başkan ve üyelerinin reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararlarının kesin olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Reddedilen Bölge İdare Mahkemesi başkan ve üye sayısı birden fazla olduğu için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, istemin Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, 30/09/2024 ve 19/11/2024 havale tarihli dilekçeler ile ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin başkanı ve Daire üyeleri hakkında reddi hakim talebinde bulunulmuş ise de, ret istemine ilişkin olarak ileri sürülen nedenlerin, yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde belirtilen sebeplerden hiçbirisine girmediği, ilgililerin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek bir durumun oluşmadığı anlaşıldığından, reddi hakim istemi yerinde görülmemiştir.