Danıştay 12. Daire E.2024/631 K.2024/5855

Dava konusu istem: ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli statüde ... olarak görev yapan davacının, 2020 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı işlemi ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Onay işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, 04/12/2019 tarihli Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı Sözleşmeli Tiyatrocu Değerlendirme Raporu'nda, davacının sürekli rapor alması nedeniyle etkinliklerin yapılmasını zorlaştırdığı, görevi ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunmadığı, davacı olmadan da faaliyetlerin eksiksiz ve sorunsuz olarak yürütüldüğü, hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususlarına yer verildiği, öte yandan davalı idare yazısında; davacı yerine başkaca kimsenin alınmadığı, 30 kişilik sözleşmeli sanatçı kadrosu dışındakilerin sözleşmelerinin yenilenmediği,

yeni alım yapılmadığı, ihtiyaç durumu, davacının olumsuz tutum ve davranışları ile kayıtsızlığı ve birimlerin taleplerinin dikkate alındığı, davacının 130 günün 64 gününü izinli ve raporlu olarak geçirdiği, sürekli izin ve rapor kullandığı, önceden haber verilmesine karşın Cumhuriyet provasına izinsiz ve mazeretsiz olarak katılmadığı, kendisi olmaksızın da hizmetin aksatılmadan yürütüldüğü, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesi ile hizmetin taşeron işçiler eli ile yürütüldüğü, dolayısıyla 3 yıldan beri yeni sözleşmeli personel alımı yapılmadığı hususlarına yer verildiği,

buna karşın, davacı tarafından ibraz edilen raporların geçerli bir sağlık mazeretine dayanmadığına ilişkin ve kullanılan izinlerin geçersiz olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, ... tarih ve E... sayılı yazıda davacı hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmadığının belirtildiği, Cumhuriyet provasına izinsiz ve mazeretsiz olarak katılmamasına ve yarım gün işe gelmemesine ilişkin tutanak tutulmasına karşın tutanağa konu olaylara yönelik davacıya disiplin soruşturması açıldığına ve herhangi bir disiplin cezası verildiğine dair bir bilgi ve belgenin bulunmadığı,

davacının olumsuz tutum ve davranışlarda bulunduğuna, kayıtsız kaldığına ve hizmetine ihtiyaç duyulmadığına ilişkin somut bilgi ve belge sunulmadığı; bu durumda, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belge mevcut olmadığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından bahisle, dava konusu işlemin iptaline; davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 21/01/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, birer yıl için geçerli hizmet sözleşmeleriyle çalıştırdıkları personellerden olduğu, personelin hizmetine olan ihtiyaç durumu, performansı, devam durumu, sözleşmeli personel olabilme şartlarını taşıyıp taşımadıkları gibi durumları değerlendirilerek, idarenin takdir yetkisi kapsamında tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Anayasanın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” düzenlemesine yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinde ise; kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra 4/B bendinde.

“Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmış ve “…sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali,

istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirleneceği” açıklanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/3 maddesinde, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir…”, “…Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır” hükmü öngörülmüştür.

Anayasa Mahkemesi'nin 10/03/2011 günlü, E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararıyla da; "...Anayasa’nın 128. maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği, ..., maddede sözü edilen “diğer kamu görevlileri” kavramının memurlar ve işçiler dışında, kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde, kamu hukuku ilişkisiyle çalışanları kapsadığı, ..., belirtilmek suretiyle, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışanlar, Anayasanın 128. maddesinde belirtilen "diğer kamu görevlileri" kapsamında görülmüştür.

Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmek sureti ile memuriyet statüsünden farklı bir istihdam şekline yer verildiği ve bu suretle kamu yönetiminde sınırlı da olsa bir esneklik sağlanarak sözleşmeli personel sistemi ile, sözleşmeli personel açısından kamu hizmetinin gerekleri ile bağlantılı olarak memurlara tanınan yasal güvencelere kıyasla daha sınırlı güvencelere yer verilmiştir.

Buna göre, memurlarla aynı işi yapsalar da çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz eden sözleşmeli personel; istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ihtiyaç duyulan işlerde belli süre ile görev aldığından ihtiyaç duyulan hizmetin tamamlanması yada hizmetine gerek duyulmaması halinde sözleşmesinin bitiminde tekrar yenilenmesi hususunda idare yargı kararı ile zorlanamayacağından bu yolda personelde haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemeyecektir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Kanunun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli sanatçı olarak görev yapmakta iken, ... tarih ve E... sayılı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı işlemi ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Onay'ı ile hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle 2020 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının, davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli sanatçı olarak görev yaptığı, davalı idare ile arasında son olarak 15/05/2019 tarihinden 31/12/2019 tarihine kadar geçerli olacak şekilde imzalanan sözleşmesinin 31/12/2019 tarihinde sona erdiği anlaşılmış olup, personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir yetkisi bulunan davalı idarenin bu yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına yönelik subjektif bir tespitin bulunmaması karşısında, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle 01/01/2020 tarihi itibarıyla davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, sözleşmenin yenilenmemesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının temyiz talebinin kabulü ile; dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava açma tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyoruz.